Στα νομικά και επιχειρησιακά μέσα που θα εγγυώνται «την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ» αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε άρθρο του στο «Politico».
Τη θεσμοθέτηση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αναστολής των αιτήσεων ασύλου και άμεσης επιστροφής όσων εισέρχονται παράνομα στην ΕΕ, τόσο σε περιπτώσεις κατακόρυφης αύξησης όσο και εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού φαινομένου, όπως προσφάτως στη Θέουτα της Ισπανίας ή παλαιότερα στον Εβρο, πρότεινε η Αθήνα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης γνωστοποίησε την ελληνική πρόταση σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο «Politico», υπογραμμίζοντας την ανάγκη εξοπλισμού της ΕΕ με νομικά και επιχειρησιακά μέσα «που απαιτούνται για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της, την αποτροπή όσων επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τον ανοιχτό χαρακτήρα της και την αντιμετώπιση αυτής της νέας πραγματικότητας με αποφασιστικότητα, νομιμότητα και συλλογικότητα».
Καθαρές θέσεις
Η πρωτοβουλία υποβλήθηκε επισήμως σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη, στην έκτακτη άτυπη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ που ακολούθησε, με επίκεντρο την εισβολή 60.000 Μαροκινών στον ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική.
Ο κ. Πλεύρης, κατά την παρέμβασή του, επανέλαβε την πρόταση του πρωθυπουργού και επιδοκίμασε το γεγονός ότι αυτό ήδη συμβαίνει στη Θέουτα, καθώς όπως είπε σε διαφορετική περίπτωση «θα είχαμε κατάρρευση της διαδικασίας συνόρων».
Εκφράζοντας την αλληλεγγύη της Αθήνας στη Μαδρίτη για την τρέχουσα κρίση, ο Ελληνας υπουργός επέκρινε την απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης για νομιμοποίηση περίπου 500.000 παράνομων μεταναστών, εκτιμώντας ότι ανάλογες ενέργειες «μπορούν να λειτουργήσουν ως μαγνήτης στα κυκλώματα και στους παράνομους μετανάστες και τέτοιες πολιτικές εμάς μας βρίσκουν αντίθετους».
Παρόμοια στάση κράτησαν οι περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Να σημειωθεί ότι ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Πιαντεντόσι, επιχείρησε να υποβαθμίσει την πολιτική ένταση μεταξύ Ρώμης και Μαδρίτης μετά τη μεταναστευτική εισβολή στη Θέουτα, που είχε αποτέλεσμα η ιταλική κυβέρνηση να αναστείλει για έναν μήνα τη συμφωνία Σένγκεν της ΕΕ για ελεύθερη διακίνηση με την Ισπανία.
Ο κ. Πιαντεντόσι, σύμφωνα με το Euractiv, υποστήριξε ότι το μέτρο της χώρας του δεν στρέφεται εναντίον της Ισπανίας, ενώ βάσει της ίδιας γραμμής πληροφόρησης κανένας υπουργός δεν ζήτησε την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στον χώρο Σένγκεν.
Κατά την τοποθέτησή του, ο κ. Πλεύρης χαρακτήρισε την προστασία των εξωτερικών χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ βασική προτεραιότητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης του Frontex.
Προσέθεσε δε ότι η προστασία των συνόρων δεν είναι μόνο οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης «αλλά και η αποτροπή των παράνομων αφίξεων στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου».
Αναφέρθηκε επίσης στη μείωση των μεταναστευτικών ροών στην Ελλάδα το πρώτο επτάμηνο του 2026 συγκριτικά με το προηγούμενο έτος.
Όπως είπε, η μείωση των ροών στα νησιά του Αιγαίου ξεπερνά το 60%, ενώ υποστήριξε ότι αρχίζουν να υπάρχουν θετικές ενδείξεις και από το λιβυκό μέτωπο.
«Το πρώτο επτάμηνο στην Ελλάδα έχουμε μείωση θαλάσσιων ροών πάνω από 35% και αυτό είναι αποτέλεσμα σκληρής και δίκαιης μεταναστευτικής πολιτικής», σημείωσε ο υπουργός.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, τον Ιούλιο του 2025 έφτασαν στην Κρήτη και τη Γαύδο από τη Λιβύη συνολικά 3.624 παράνομοι μετανάστες, με τους 2.642 να φτάνουν την πρώτη εβδομάδα του μήνα.
Οι αφίξεις του φετινού Ιουλίου ανήλθαν στις 1.315.
Παρά τη μείωση, την τελευταία εβδομάδα έχουν φτάσει στα δύο νησιά 524 παράνομοι μετανάστες, κάτι που δημιουργεί ανησυχία για πιθανή έξαρση του φαινομένου.
Ελληνική τεχνογνωσία
Η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής, έχει ιδίαν πείρα από μεταναστευτικές κρίσεις και τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση του φαινομένου, με πολλές από τις θέσεις της που αρχικά θεωρούνταν «προχωρημένες» να μετατρέπονται στη συνέχεια σε ευρωπαϊκές πολιτικές.
Τρία χαρακτηριστικά παραδείγματα μεταναστευτικών κρίσεων ήταν:
- Η είσοδος περίπου 850.000 προσφύγων το 2015 στη χώρα.
- Η υβριδική επίθεση της Τουρκίας τον Μάρτιο του 2020 στον Εβρο όπου τουλάχιστον 40.000 παράνομοι μετανάστες επιχείρησαν να εισβάλουν στην ελληνική επικράτεια.
- Η περσινή «έκρηξη» των ροών από τη Λιβύη.
Στον Εβρο, η Αθήνα απέτρεψε στο πεδίο την εισβολή και διεθνοποίησε το ζήτημα.
Στο λιβυκό, προέβη στην τρίμηνη αναστολή της εξέτασης ασύλου όσων καταφθάνουν από τη Βόρεια Αφρική με πλωτά μέσα.
Ακολούθησαν και έτερα μέτρα, όπως η αυστηροποίηση των διαδικασιών επιστροφής αλλά και η μείωση των επιδομάτων.
