Το παρατεταμένο αδιέξοδο στη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε συνδυασμό με τη συνεχή άνοδο των τιμών στα καύσιμα, φέρνει πιο κοντά μια νέα παρέμβαση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η ΕΚΤ αναμένεται την ερχόμενη Πέμπτη να αυξήσει κατά 25 μονάδες βάσης το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων, ανεβάζοντάς το στο 2,5%.
Εφόσον η απόφαση επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τη δεύτερη αύξηση μέσα στο 2026, έπειτα από την αντίστοιχη κίνηση που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο. Η νέα άνοδος των επιτοκίων θα επιβαρύνει το κόστος δανεισμού, την ώρα που η ενεργειακή ακρίβεια εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη.
Ανοδικά κινείται το Euribor
Οι αγορές έχουν ήδη ενσωματώσει σε μεγάλο βαθμό το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται στην πορεία του Euribor ενός και τριών μηνών, από το οποίο εξαρτάται η δόση πολλών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου.
Στα μέσα της εβδομάδας, το Euribor τριών μηνών είχε διαμορφωθεί στο 2,65%, από 2,46% στις αρχές Αυγούστου και 2,31% στις αρχές Ιουλίου. Η μεταβολή στο Euribor ενός μήνα ήταν μικρότερη, καθώς αυξήθηκε στο 2,30%, έναντι 2,24% και 2,20% αντίστοιχα.
Η άνοδος των συγκεκριμένων δεικτών μεταφράζεται σε υψηλότερες δόσεις για όσους έχουν δάνεια συνδεδεμένα με κυμαινόμενο επιτόκιο.
Το μήνυμα της Ιζαμπέλ Σνάμπελ
Την κατεύθυνση προς μια νέα αύξηση έδειξε, όπως είχε συμβεί και τον Ιούνιο, η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ. Η ίδια προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός είναι πιθανό να παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι βασικοί παράγοντες είναι η επίδραση που έχει στις τιμές της ενέργειας η διαμάχη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και η καλύτερη από την αναμενόμενη πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Στο 3,3% ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat έδειξαν ότι ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 3,3%, από 2,9% τον Ιούλιο. Αντίθετα, ο δομικός πληθωρισμός, στον οποίο δεν περιλαμβάνονται οι τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, υποχώρησε οριακά στο 2,4% από 2,5%.
Στους κόλπους της ΕΚΤ επικρατεί η εκτίμηση ότι οι υψηλές ενεργειακές τιμές θα αρχίσουν να περνούν με μεγαλύτερη ένταση σε άλλα προϊόντα και υπηρεσίες, εάν δεν υπάρξει νέα αύξηση των επιτοκίων.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην πορεία του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου TTF, η τιμή του οποίου ξεπέρασε την περασμένη εβδομάδα τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αποκοπεί απότομα από τις ρωσικές προμήθειες φυσικού αερίου.
Υπερδιπλάσια η τιμή του φυσικού αερίου
Στις αρχές του 2026, η τιμή του TTF βρισκόταν μόλις στα 27 ευρώ ανά μεγαβατώρα, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα σε λίγους μήνες έχει υπερδιπλασιαστεί.
Για την οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επίδραση από την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου θεωρείται σημαντικότερη από εκείνη του πετρελαίου. Η τιμή του τελευταίου κινήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι, ενώ στην αρχή του έτους βρισκόταν στα 60 δολάρια.
Την ίδια στιγμή, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου παραμένει σχετικά χαμηλή. Βρίσκεται στο 65%, έναντι μέσου όρου 82% κατά την προηγούμενη πενταετία.
Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο οι τιμές να διατηρηθούν στα σημερινά υψηλά επίπεδα ή να ενισχυθούν περαιτέρω, εάν δεν αποκλιμακωθεί η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο ερχόμενος χειμώνας στην Ευρώπη αποδειχθεί βαρύς.
Νάγκελ: Πάνω από 95% η πιθανότητα αύξησης
Στην επικείμενη απόφαση της ΕΚΤ αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γιόαχιμ Νάγκελ. «Οι αγορές προεξοφλούν, με πιθανότητα πάνω από 95%, ότι θα αυξήσουμε τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου και θα έλεγα ότι οι αγορές έχουν μία μάλλον καλή κατανόηση για το πώς είναι πιθανό να αντιδράσουμε σε αυτό το στάδιο», δήλωσε ο επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ.
Ο ίδιος απέφυγε να τοποθετηθεί σχετικά με το ενδεχόμενο και νέας αύξησης στο μέλλον. Παρέπεμψε στην πάγια θέση της ΕΚΤ, σύμφωνα με την οποία κάθε απόφαση θα λαμβάνεται ξεχωριστά, με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία.
Οι επενδυτές, ωστόσο, θεωρούν πιθανή ακόμη μία αύξηση των επιτοκίων στο διάστημα από τον Δεκέμβριο έως την άνοιξη.
Στο ίδιο μονοπάτι ενδέχεται να κινηθεί και η Fed
Η ΕΚΤ ήταν η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες που αύξησε τα επιτόκια λόγω των συνεπειών του πολέμου στο Ιράν. Δεν αποκλείεται να ακολουθήσει και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, επισήμανε ότι ο αμερικανικός πληθωρισμός παραμένει υψηλός. Τον Ιούλιο είχε διαμορφωθεί στο 3,4% σε ετήσια βάση.
Όπως δήλωσε, εάν ο πληθωρισμός δεν αποκλιμακωθεί, θα «έχουμε δουλειά να κάνουμε», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων. Το βασικό επιτόκιο της Fed βρίσκεται ήδη υψηλότερα από εκείνο της ΕΚΤ και διαμορφώνεται στο εύρος 3,50% έως 3,75%.
