Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει υιοθετήσει την τακτική του «ώριμου φρούτου», εκτιμώντας ότι η όποια φθορά της ΝΔ αρκεί για να του δώσουν οι ψηφοφόροι εντολή διακυβέρνησης.
Το ΠΑΣΟΚ που κάποτε μπορούσε να εκφράσει μεγάλα κοινωνικά ρεύματα, να συνομιλήσει με διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και να λειτουργήσει ως πραγματική εναλλακτική κυβερνητική πρόταση, εμφανίζεται εγκλωβισμένο σε μια πολιτική αμηχανία. Και στην κορυφή της βρίσκεται ο Νίκος Ανδρουλάκης.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν διαθέτει πολιτικές θέσεις. Το πρόβλημα είναι ότι δείχνει να έχει εγκλωβιστεί σε έναν τρόπο αντιπολίτευσης που περισσότερο θυμίζει διαρκή καταγγελία παρά σχέδιο διακυβέρνησης.
Και το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι, ενώ η κοινωνία αναζητά απαντήσεις, το ΠΑΣΟΚ συχνά φαίνεται να αναζητά… ευκαιρίες απλά και μόνο για να καταγγείλει την κυβέρνηση.
Ο Ν. Ανδρουλάκης μοιάζει να έχει επενδύσει περισσότερο στην αντιπαράθεση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη παρά στην οικοδόμηση μιας πολιτικής ταυτότητας που θα μπορεί να σταθεί απέναντι στον πρωθυπουργό.
Μόνο που η πολιτική δεν είναι διαγωνισμός ποιος θα επιτεθεί περισσότερο στον αντίπαλο. Είναι διαγωνισμός πειθούς. Και αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα που το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να μην κερδίζει.
Γιατί ένας απογοητευμένος ψηφοφόρος δεν ψηφίζει αυτομάτως ΠΑΣΟΚ. Μπορεί να στραφεί αριστερά, δεξιά, προς την αποχή ή ακόμη και προς μια νέα πολιτική επιλογή. Η όποια δυσαρέσκεια απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση δεν αποτελεί ιδιοκτησία της Χαριλάου Τρικούπη. Κι όμως, το ΠΑΣΟΚ συμπεριφέρεται πολλές φορές σαν να αρκεί η κυβερνητική φθορά για να του παραδώσει η κοινωνία την εξουσία. Ωστόσο, δεν αρκεί.
Ο Ανδρουλάκης, αντί να μετατρέψει το ΠΑΣΟΚ σε μια σύγχρονη, καθαρή και αναγνωρίσιμη κυβερνητική πρόταση, δείχνει να επιμένει σε μια λογική πολιτικής περιχαράκωσης. Μια λογική που θέλει το κόμμα να είναι ταυτόχρονα αντιδεξιό, αντιμητσοτακικό, αλλά και... προοδευτικό χωρίς την κοινωνία.
Κάπου εκεί εμφανίζεται η περίφημη «αυτονομία». Μια λέξη που μπορεί να ακούγεται ωραία στα κομματικά γραφεία, μόνο που η κοινωνία αναρωτιέται για το περιεχόμενο. Γιατί το παράδοξο για το ΠΑΣΟΚ είναι ότι όσο περισσότερο μιλά για την ανάγκη να γίνει ξανά μεγάλη δύναμη, τόσο δυσκολεύεται να πείσει ότι είναι έτοιμο να κυβερνήσει.
Υπαρκτά προβλήματα
Οι πολίτες, όμως, περιμένουν απαντήσεις για την ακρίβεια, την υγεία, τη στέγαση, τους μισθούς, την ασφάλεια, το δημογραφικό, την παιδεία, το κράτος, την παραγωγικότητα. Θέλει να ακούσει ένα σχέδιο που να μη μοιάζει με άθροισμα καταγγελιών.
Ταυτόχρονα, ο Ανδρουλάκης έχει, πλέον, ένα δύσκολο πρόβλημα να αντιμετωπίσει: η πολιτική εικόνα του δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει τα όρια του κομματικού ακροατηρίου στον βαθμό που θα απαιτούσε μια πραγματική διεκδίκηση της εξουσίας. Και όσο περνά ο χρόνος, η επανάληψη των ίδιων μοτίβων δεν δημιουργεί προσδοκία. Δημιουργεί κόπωση.
Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται κάτι περισσότερο από έναν αρχηγό που θα καταγγέλλει την κυβέρνηση. Χρειάζεται έναν αρχηγό που θα μπορεί να πει στους πολίτες: «Ελάτε μαζί μου, γιατί ξέρω πού θέλω να πάω τη χώρα». Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Και μέχρι σήμερα, η απάντηση δεν είναι αρκετά καθαρή.
Το τρένο της πολιτικής συγκυρίας πέρασε αρκετές φορές μπροστά από τη Χαριλάου Τρικούπη. Όμως οι ευκαιρίες δεν είναι απεριόριστες. Γι’ αυτό και το ερώτημα για τον Ανδρουλάκη δεν είναι πλέον αν μπορεί να κάνει σκληρότερη αντιπολίτευση.
Είναι αν μπορεί να περάσει από το «όχι στον Μητσοτάκη» στο «ναι, αυτό είναι το δικό μου σχέδιο για την Ελλάδα». Αν μπορεί να σταματήσει να αντιμετωπίζει κάθε εξέλιξη ως ευκαιρία για προσωπική αντιπαράθεση με τον πρωθυπουργό και να τη μετατρέψει σε εναλλακτική πρόταση. Αν μπορεί, τελικά, να κάνει το ΠΑΣΟΚ από κόμμα διαμαρτυρίας σε κόμμα προσδοκίας.
Στην πολιτική όποιος αργεί να αποφασίσει προς τα πού θέλει να πάει, κινδυνεύει να μείνει στην αποβάθρα. Μέχρι που το τρένο δεν γυρίζει πίσω. Και για το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, οι «μπαξέδες» της εξουσίας δεν περιμένουν όσους διστάζουν.
