Καμία σχέση με υψηλού επιπέδου ιδεολογική αντιπαράθεση δεν έχει η πρόσφατη σύγκρουση ΕΛΑΣ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ γύρω από τον νόμο Πιερρακάκη και την αναθεώρηση του άρθρου 16.
Τα μη κρατικά πανεπιστήμια μετατρέπονται σε πεδίο ανελέητης πολιτικής σύγκρουσης, με το ΠΑΣΟΚ, την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ να διασταυρώνουν τα ξίφη τους. Πίσω, όμως, από τις βαρύγδουπες διακηρύξεις περί δημόσιας Παιδείας, συνταγματικής τάξης και ακαδημαϊκών εγγυήσεων κρύβεται μια πολύ πιο πεζή πραγματικότητα: η μάχη για την κυριαρχία στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Τη θρυαλλίδα άναψε η θέση της ΕΛΑΣ ότι, παρά την αντίθεσή της στην αναθεώρηση του άρθρου 16, δεν προτίθεται να καταργήσει τα μη κρατικά πανεπιστήμια που ιδρύθηκαν με τον νόμο Πιερρακάκη. Η τομεάρχης Παιδείας του κόμματος, Ιωάννα Λαλιώτου, κατέστησε σαφές ότι ένα ενδεχόμενο κυβερνητικό σχήμα υπό τον Αλέξη Τσίπρα θα διατηρούσε τα ιδρύματα, προχωρώντας σε αλλαγές και αυστηρότερες δικλίδες στο υφιστάμενο πλαίσιο.
Ο "ρεαλιστής" Αλ. Τσίπρας
Με απλά λόγια, ο Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί ως «ρεαλιστής». Δεν αμφισβητεί μια κατάσταση που έχει ήδη δημιουργηθεί, αλλά υπόσχεται να τη ρυθμίσει καλύτερα. Πρόκειται για εμφανή μετατόπιση προς το Κέντρο, σχεδιασμένη ώστε να καθησυχάσει μετριοπαθείς ψηφοφόρους, επιχειρηματικούς κύκλους και όσους αντιμετωπίζουν με καχυποψία τις παλαιότερες, απόλυτες διακηρύξεις της Αριστεράς.
Ο ΣΥΡΙΖΑ αντέδρασε με σφοδρότητα. Κατηγόρησε ευθέως το κόμμα Τσίπρα ότι αποδέχεται στην πράξη τα μη κρατικά πανεπιστήμια που θεσμοθέτησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει ότι θα καταψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16.
Η Κουμουνδούρου μίλησε ουσιαστικά για πολιτική διγλωσσία: αντίθεση στη συνταγματική αναθεώρηση, αλλά ανοχή στα αποτελέσματα του νόμου που παρέκαμψε το υφιστάμενο συνταγματικό πλαίσιο. Η επίθεση δεν αφορά μόνο την Παιδεία, αλλά αποτελεί την πρώτη ανοιχτή απόπειρα του ΣΥΡΙΖΑ να αποδομήσει τον πρώην αρχηγό του και να εμποδίσει τη μετακίνηση ψηφοφόρων και στελεχών προς την ΕΛΑΣ.
Η υπενθύμιση των παλαιών προγραμματικών θέσεων που είχαν ψηφιστεί επί Τσίπρα δεν είναι τυχαία. Το μήνυμα της Κουμουνδούρου είναι δηλητηριώδες: ή ο πρώην πρόεδρος άλλαξε πολιτική ή εγκατέλειψε τις αρχές που ο ίδιος είχε συνδιαμορφώσει.
Στη μάχη εισήλθε και το ΠΑΣΟΚ, επιχειρώντας να στριμώξει τον Τσίπρα από μια απροσδόκητη κατεύθυνση. Η Χαριλάου Τρικούπη υπερασπίζεται την αναθεώρηση του άρθρου 16, υπό την προϋπόθεση ότι θα κατοχυρωθούν ο μη κερδοσκοπικός χαρακτήρας των μη κρατικών πανεπιστημίων και ενιαία, αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια.
Ετσι, κατηγορεί την ΕΛΑΣ ότι επιλέγει το βολικό «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ»: αποδέχεται τη λειτουργία των ιδιωτικών ΑΕΙ, αλλά αρνείται τη συνταγματική κατοχύρωση ενός καθαρού πλαισίου εποπτείας.
«Πράσινη» πολυγλωσσία
Μόνο που η αντεπίθεση του ΠΑΣΟΚ αποκάλυψε και τις δικές του πληγές. Στελέχη του εμφανίστηκαν με διαφορετικές αποχρώσεις για τον νόμο Πιερρακάκη, την αναθεώρηση και τον τρόπο αντιμετώπισης του Τσίπρα.
Η Νάντια Γιαννακοπούλου, ο Λευτέρης Καρχιμάκης και ο Παναγιώτης Δουδωνής εξέφρασαν αποκλίνουσες προσεγγίσεις, επιβεβαιώνοντας ότι η επιστροφή Τσίπρα δεν πιέζει μόνο εκλογικά το ΠΑΣΟΚ, αλλά δοκιμάζει και τη συνοχή του.
Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία ακυρώθηκαν τρεις άδειες λειτουργίας παραρτημάτων, πρόσφερε νέα πολεμοφόδια. Το ΠΑΣΟΚ μίλησε για κατάρρευση του νόμου Πιερρακάκη και για εκτεθειμένη κυβέρνηση, όμως η δικαστική εξέλιξη καθιστά ακόμη πιο επιτακτικό το ερώτημα που όλοι αποφεύγουν να απαντήσουν καθαρά: ποιο ακριβώς μοντέλο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προτείνουν και τι θα πράξουν με τα ιδρύματα που ήδη λειτουργούν;
Να σώσουν ό,τι σώζεται
Η σύγκρουση, επομένως, δεν είναι μια υψηλού επιπέδου ιδεολογική αντιπαράθεση, αλλά μια σκληρή μάχη πολιτικής επιβίωσης. Ο Τσίπρας θέλει να αποδείξει ότι ξεπέρασε τις «εμμονές» του παλιού ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να μην του παραδώσει τον προνομιακό χώρο της μετριοπάθειας και ο ΣΥΡΙΖΑ αγωνίζεται να αποτρέψει την πλήρη πολιτική λεηλασία του από τον πρώην ηγέτη του.
Τα μη κρατικά πανεπιστήμια έγιναν, τελικά, το πρόσχημα. Το πραγματικό διακύβευμα είναι ποιος θα επιβιώσει, ποιος θα ηγεμονεύσει και ποιος θα μείνει με τα συντρίμμια της πολυδιασπασμένης Κεντροαριστεράς. Και σε αυτήν τη σφαγή, τα προγράμματα περισσεύουν· εκείνο που κυριαρχεί είναι ο φόβος της πολιτικής εξαφάνισης.
