Κροκοδείλια δάκρυα για τα μουσεία, τους αρχαιολογικούς χώρους, τον πολιτισμό μας γενικά, την προβολή και την αξιοποίησή του, δεν έπεσαν σαν βροχή μόνο από τα μάτια του ΣΥΡΙΖΑ.
Εχουμε και το ΠΑΣΟΚ που επί χρόνια αδιαφορούσε και επί των ημερών του κάθε χρόνο δημοσίευαν τις λίστες των κλειστών μουσείων, χωρίς να ιδρώνει το αυτί κανενός.
Κάθε καλοκαίρι, σταθερά, μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι έμεναν κλειστά τα Σαββατοκύριακα επειδή απεργούσαν οι αρχαιοφύλακες που απαιτούσαν την κάλυψη κενών θέσεων με πρόσληψη 1.200 ατόμων και καταβολή δεδουλευμένων πέραν του πενθημέρου.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι οι απεργίες και τα λουκέτα συνεχίστηκαν ακόμη και στη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας στην ΕΕ, το 2003.
Αυτά που έχουν συμβεί είναι για γέλια και για κλάματα:
Σαντορίνη: Η περιπέτεια μιας «τέντας»
Στη Σαντορίνη, ο μοναδικός στη Μεσόγειο προϊστορικός οικισμός, παρέμενε κλειστός επί επτά χρόνια, επειδή επί 17 χρόνια δεν στάθηκε δυνατόν να τοποθετηθεί ένα στέγαστρο!
Το 1967 μπήκε το πρώτο στέγαστρο ντέξιον. Το 1980 τοποθετήθηκε μολύβδινο στέγαστρο.
Η τοποθέτηση βιοκλιματικού στεγάστρου εγκρίθηκε το 1995. Η κατασκευάστρια εταιρεία αναδείχθηκε τέσσερα χρόνια μετά, το 2003 ο χώρος έκλεισε για να μπει το στέγαστρο. Για να ανοίξει μόνο από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2004 και να καταρρεύσει το 2005, σκοτώνοντας και έναν τουρίστα!
Επρόκειτο για το στέγαστρο που είχε κοστίσει 14 δισ. δραχμές και υποτίθεται πως είχε φτιαχτεί για να αντέξει… τριακόσια χρόνια!
Το 2008 εγκρίθηκε από το ΥΠΠΟ μελέτη για την αντικατάσταση του στεγάστρου. Οπως μάθαμε, η τριετής καθυστέρηση οφείλετο σε… έναν υπάλληλο της Πολεοδομίας Θήρας που αρνήθηκε να παραλάβει τη νέα μελέτη, δεδομένου ότι η περιοχή αποτελούσε αδόμητη ζώνη και προβλεπόταν ρητά ότι μόνο με κοινή υπουργική απόφαση των ΥΠΠΟ και ΥΠΕΧΩΔΕ μπορούν να τροποποιούνται οι όροι δόμησης!
Ο υπάλληλος είχε μόνο την απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού και επομένως –αφού δεν έφτανε στα χέρια του η κοινή απόφαση– η Σαντορίνη έδιωχνε τους τουρίστες της.
Το Πάσχα του 2012, ο οικισμός της Θήρας έγινε και πάλι επισκέψιμος.
Είχε προηγηθεί οργισμένη αντίδραση της δημοτικής αρχής της Θήρας, διά της οποίας ενημερωθήκαμε (την 1η Μαρτίου 2012) ότι οι εργασίες αποκατάστασης του στεγάστρου-γεφύρι της Αρτας είχαν ολοκληρωθεί από το φθινόπωρο του 2010, αλλά ο χώρος παρέμενε κλειστός!
Απ’ ό,τι καταλάβαμε, για να ανοίξει χρειαζόταν μια… σύσκεψη. Τη συγκάλεσε τελικά ο αείμνηστος υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Πέτρος Αλιβιζάτος, έλαβαν μέρος καμιά δεκαριά άτομα και αντιμετωπίστηκαν τα «εκκρεμή ζητήματα» με την κατασκευάστρια τεχνική εταιρεία, ώστε να υπογραφεί το πρωτόκολλο παραλαβής, που πρέπει να ήταν ό,τι πιο επίσημο είχαμε ζήσει μετά την είσοδο της Ελλάδας στην ΕΕ!
Η περιπέτεια του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου: σε υπόγειο γκαράζ ο Πρίγκιπας με τα Κρίνα!
Το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου, που δεχόταν 250.000 επισκέπτες τον χρόνο, χτίστηκε με κοινοτικά κονδύλια, ήταν πανέτοιμο, αλλά χρειάστηκε να κλείσει τον Νοέμβριο του 2006.
Κι αυτό διότι είχε προηγηθεί, το 2004, πτώση… σοβάδων που προκάλεσε ζημιές σε προθήκες κεραμικών. Τότε, η ΝΔ είχε καταγγείλει το ΠΑΣΟΚ για ελλιπή συντήρηση. Δύο χρόνια αργότερα, η αίθουσα όπου φυλασσόταν ο Δίσκος της Φαιστού πλημμύρισε από τα νερά της βροχής! Οπότε το ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε τη ΝΔ για ελλιπή συντήρηση…
Η μουσειολογική μελέτη για το Μουσείο του Ηρακλείου είχε εγκριθεί τον Ιούλιο του 2009. Αρχισε η ανακαίνιση, οι καβγάδες με τον εργολάβο, οι διαφωνίες μεταξύ των αρχαιολόγων. Το 2010, μερικοί θησαυροί του Μουσείου, ανάμεσά τους και ο Πρίγκιπας με τα Κρίνα, παρουσιάζονταν στο… υπόγειο γκαράζ, ενώ όλα τα υπόλοιπα βρίσκονται σε αποθήκες! Στο ολοκαίνουργιο κτήριο-φάντασμα δεν πατούσε τουρίστας!
Σε ένα ρεπορτάζ μου εκείνης της εποχής, επισκέφθηκα και το μουσείο-φάντασμα του Ηρακλείου, για το οποίο έγραφα συνεχώς, καθώς είχε καταντήσει γεφύρι της Αρτας.
Μπαίνοντας δεξιά, ο Πρίγκιπας με τα Κρίνα.
«Αντίγραφο είναι;», ρώτησα τον φύλακα που καταβρόχθιζε ένα σάντουιτς με τα πόδια απλωμένα σε μια καρέκλα και ο οποίος με πληροφόρησε πως χιλιάδες εκθέματα βρίσκονται στις αποθήκες.
«Οχι, το αυθεντικό», μου απάντησε μασουλώντας αδιάφορα.
«Βάλατε τον Πρίγκιπα με τα Κρίνα στο γκαράζ;», ψέλλισα, νιώθοντας να πνίγομαι από την οργή.
«Τι να κάναμε;», μου απάντησε δείχνοντας ότι με αναγνωρίζει. «Τόση φασαρία κάνατε…», πρόσθεσε ειρωνικά.
«Εγώ είπα να βάλετε τον Πρίγκιπα με τα Κρίνα στο γκαράζ, με τελειωμένο το μουσείο;», πήγα να πω, αλλά στο μεταξύ αυτός είχε σηκωθεί από την πολυθρόνα του και μου είχε στρέψει ενοχλημένος την πλάτη.
Το Μουσείο άνοιξε επιτέλους πλήρως τον Μάρτιο του 2014!
Δεν άλλαζαν ούτε τις λάμπες!
Επίσης: η Βεργίνα υπολειτουργούσε επί χρόνια, η Κασταλία Πηγή στους Δελφούς παρέμεινε κλειστή επί 18 χρόνια επειδή δεν είχε βρεθεί τρόπος να στηριχθούν οι Φαιδριάδες Πέτρες που κατρακυλούσαν, ο Ερμής του Πραξιτέλη έδειχνε παραμορφωμένος γιατί κανείς δεν ανέβαινε σε μια καρέκλα να αντικαταστήσει τις χαλασμένες λάμπες!
Η απεχθής αυτή κατάσταση συνεχίστηκε και μετά την είσοδό μας στα μνημόνια τον Απρίλιο του 2010.
Τον Δεκέμβριο του 2009 έληξαν οι συμβάσεις 2.584 εκτάκτων υπαλλήλων. Οι θέσεις προκηρύχθηκαν στις αρχές του 2010, όμως τελικά ανακλήθηκαν αιφνιδίως, έπειτα από τη διαπίστωση πως οι αρμόδιες υπηρεσίες «δεν τηρούσαν τις αρχές της αξιοκρατίας στη διαδικασία πρόσληψης».
Τελικά, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ (Γιώργου Παπανδρέου) εγκατέλειψε τη σκηνή με μια εξοργιστική ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι μας θα λειτουργούν με χειμερινό ωράριο και το καλοκαίρι, επειδή… δεν πρόλαβαν να προσλάβουν τους αναγκαίους συμβασιούχους.
Ανέλαβε η κυβέρνηση Παπαδήμου και η αρμόδια Επιτροπή του Συμβουλίου της Επικρατείας άναψε το πράσινο φως για την πρόσληψη των συμβασιούχων, εξαιρώντας το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού από την αναστολή προσλήψεων λόγω προεκλογικής περιόδου. Αλλά και πάλι δεν υπήρχε χρόνος για προσλήψεις.
Ουδείς αντελήφθη για ποιον λόγο χρειάστηκε να φθάσουμε στην (διπλή) προεκλογική περίοδο του 2012 για να προσλάβουμε το αναγκαίο εποχικό προσωπικό.
Το θερινό ωράριο που ήταν το… χειμερινό!
Τέλος πάντων, όπως πληροφορηθήκαμε, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου ήλθε σε συνεννόηση με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Υπουργείου Πολιτισμού (ΠΟΣΥΠΠΟ) και την Πανελλήνια Ενωση Υπαλλήλων Φυλάξεως Αρχαιοτήτων (ΠΕΥΦΑ) και κατέληξαν στη διαμόρφωση του θερινού ωραρίου, που όμως… παρέμεινε χειμερινό!
Το γεγονός παρουσιάστηκε μάλιστα τότε και ως… μεγάλη επιτυχία!
Ετσι, τα μουσεία μας θα έμεναν ανοικτά από τις 9 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα – δηλαδή μόλις μία ώρα παραπάνω από ό,τι προβλέπει το χειμερινό ωράριο, αν και ως γνωστόν στην Ελλάδα το καλοκαίρι ο ήλιος δύει μετά τις οκτώ το βράδυ.
Με τους αρχαιολογικούς χώρους τα πράγματα πήγαν χειρότερα. Εκλειναν στις 3 μ.μ., οπότε ήταν αδύνατον να εξυπηρετηθούν οι τουρίστες των κρουαζιερόπλοιων!
Δηλαδή, και στη δεύτερη θητεία του, το ΠΑΣΟΚ παραμέλησε τον πολιτισμό, την προβολή του και, φυσικά, τα έσοδα!
Οπότε, το αποτέλεσμα ήταν –αν ήσουν τουρίστας την περίοδο του 2012– να χρειάζεται να κυκλοφορείς με… οδηγό επιβίωσης!
Το μεγάλο αλαλούμ
Κι αυτό διότι το κερασάκι στην τούρτα μπήκε όταν ελήφθη απόφαση να διαμορφωθούν ειδικά και διαφορετικά ωράρια για ορισμένους αρχαιολογικούς χώρους.
Ετσι, ο μεν αρχαιολογικός χώρος της Ακρόπολης αποφασίστηκε να λειτουργεί από τις 8 το πρωί έως τις 8 το βράδυ (αλλά τα Σαββατοκύριακα θα έκλεινε στις 3 μ.μ., γεγονός επίσης παράλογο) και από εκεί και πέρα έχουμε και λέμε:
Ο αρχαιολογικός χώρος και το Μουσείο Ιερού Ασκληπιού της Επιδαύρου από τις 8 το πρωί έως τις 8 το βράδυ.
Ο αρχαιολογικός χώρος και Μουσείο των Βασιλικών Τάφων των Αιγών από τις 8 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα.
Ο αρχαιολογικός χώρος και το Μουσείο της Πέλλας από τις 9 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα.
Ο αρχαιολογικός χώρος Ακρωτηρίου Θήρας και ο αρχαιολογικός χώρος Κνωσού από τις 8 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα.
Η Σπιναλόγκα από τις 9:30 το πρωί έως τις 4:30 το απόγευμα.
Δηλαδή, το απόλυτο αλαλούμ!
Πτώση από το 2002
Το 2012 ήταν και η χρονιά των ληστειών: ένοπλη ληστεία στο Μουσείο Ιστορίας Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας στην Ολυμπία από όπου αφαιρέθηκαν 77 αρχαία αντικείμενα (τότε είχε υποβάλει την παραίτησή του ο υπουργός Πολιτισμού Π. Γερουλάνος, αλλά ο κ. Παπαδήμος δεν την έκανε δεκτή), ληστεία και στην Εθνική Πινακοθήκη.
Και, πάντως, όλα αυτά οδήγησαν επί χρόνια (και από χρόνια) σε μείωση αριθμού επισκεπτών και εσόδων.
Τα αίτια ήταν πάντα γνωστά: συμβασιούχοι, έλλειψη προσωπικού, αντιτουριστικά ωράρια, έλλειψη συνεργασίας του ΥΠΠΟ με το υπουργείο Τουρισμού, έλλειψη συντονισμού των διαφόρων υπηρεσιών, ανυπαρξία μουσειολογικής πολιτικής, έλλειψη κλασικής παιδείας, σκανδαλώδεις συμβάσεις.
Μάλιστα, από μελέτη του Συμβουλίου Μουσείων είχε προκύψει πως η πτώση άρχισε το 2002 (επί… Ισχυρής Ελλάδας»)!
