Σε τροχιά υλοποίησης τίθεται η συμφωνία με τη Hellenic Train.
Όπως δηλώνει ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης μέσα στους επόμενους 17 μήνες θα ξεκινήσει η σταδιακή άφιξη των πρώτων ολοκαίνουργιων συρμών, ενώ έως το τέλος του 2027 θα έχουν παραληφθεί και τεθεί σε κυκλοφορία και οι 23 νέοι ηλεκτροκίνητοι συρμοί.
Το χρονοδιάγραμμα χαρακτηρίζεται απολύτως δεσμευτικό για τον ιταλικό όμιλο, με σαφείς ρήτρες και νομικές συνέπειες. Για πρώτη φορά, σε περίπτωση μη τήρησης των όρων, το Ελληνικό Δημόσιο αποκτά ρητό δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης, εισάγοντας ένα νέο πλαίσιο ευθύνης και λογοδοσίας.
Πότε έρχονται τα νέα τρένα και τι αλλάζει στη Hellenic Train
Η έλευση των νέων συρμών σηματοδοτεί την πρώτη αγορά καινούργιου επιτρόχιου υλικού μετά το 2004. Το συνολικό επενδυτικό πακέτο ανέρχεται σε 420 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 308 εκατ. ευρώ αφορούν την προμήθεια των 23 συρμών.
Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Κυρανάκη, η προηγούμενη σύμβαση δεν προέβλεπε υποχρέωση για ολοκαίνουργια τρένα. Η νέα συμφωνία προέκυψε μετά από πολύμηνη διαπραγμάτευση και προβλέπει συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η χρηματοδότηση προέρχεται από τον ιταλικό κρατικό προϋπολογισμό και όχι από τους Έλληνες φορολογούμενους.
Το νέο μοντέλο βασίζεται σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, ρήτρες, έλεγχο και λογοδοσία, σε αντίθεση με το παρελθόν της ασάφειας.
Γεωεντοπισμός και ETCS: Το νέο πλαίσιο ασφάλειας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασφάλεια και στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του δικτύου. Το σύστημα ακριβούς γεωεντοπισμού λειτουργεί ήδη πιλοτικά και σύντομα θα είναι διαθέσιμο και στους πολίτες, προσφέροντας παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο με ακρίβεια λίγων εκατοστών.
Όσον αφορά το ETCS, ο επιτρόχιος εξοπλισμός έχει ήδη εγκατασταθεί σε όλα τα τρένα που κινούνται στον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη. Με την ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης μετά τον Daniel, το καλοκαίρι του 2026 ο κεντρικός άξονας θα λειτουργεί με:
- 100% σηματοδότηση
- 100% τηλεδιοίκηση
- 100% ETCS σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία
Το ETCS αποτελεί πρόσθετη και κρίσιμη δικλείδα ασφαλείας, η οποία –όπως επισημαίνεται– δεν περιλαμβανόταν στη σύμβαση 717. Παράλληλα, οι μηχανοδηγοί εκπαιδεύονται με σύγχρονους προσομοιωτές ETCS, ώστε η τεχνολογία να συνοδεύεται από επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Στόχος: Αθήνα–Θεσσαλονίκη κάτω από 3,5 ώρες
Μετά την πλήρη αποκατάσταση της γραμμής στη Θεσσαλία και τη λειτουργία των νέων συστημάτων, ο στόχος είναι το δρομολόγιο Αθήνα–Θεσσαλονίκη να ολοκληρώνεται σε κάτω από 3,5 ώρες.
Η μείωση του χρόνου δεν αφορά μόνο την ταχύτητα, αλλά τη συνολική αναβάθμιση του άξονα με νέους συρμούς με καλύτερη επιτάχυνση και ενεργειακή απόδοση, άρση μόνιμων περιορισμών ταχύτητας και ενίσχυση της χωρητικότητας. Στόχος είναι ένας σιδηρόδρομος ανταγωνιστικός απέναντι στο αυτοκίνητο και το αεροπλάνο, σε επίπεδο ταχύτητας, ασφάλειας και αξιοπιστίας.
Ενίσχυση του Προαστιακού
Από τους 23 νέους συρμούς:
- 11 είναι προαστιακού τύπου
- 12 υπεραστικοί
Σχεδόν τα μισά κατευθύνονται απευθείας στον Προαστιακό, τόσο της Αθήνας όσο και της Δυτικής Θεσσαλονίκης (όταν προχωρήσει το έργο), ενισχύοντας ένα δίκτυο που εξυπηρετεί καθημερινά χιλιάδες εργαζόμενους, φοιτητές και οικογένειες.
Όπως τονίζεται, ο σιδηρόδρομος κρίνεται από τους πολίτες «κάθε πρωί στην αποβάθρα» από τη συνέπεια, την καθαριότητα και την αξιοπιστία.
Κιάτο–Αίγιο και επέκταση προς Πάτρα
Στο τμήμα Κιάτο–Ροδοδάφνη (Αίγιο) υλοποιείται πλήρες πακέτο εκσυγχρονισμού με:
- Ηλεκτροκίνηση
- Σύγχρονη σηματοδότηση
- Τηλεδιοίκηση
- ETCS Level 1
Η ολοκλήρωση τοποθετείται στα τέλη του 2026, εντάσσοντας πλήρως το τμήμα στον ηλεκτροδοτούμενο άξονα.
Η επέκταση έως τον Ψαθόπυργο αποτελεί το επόμενο κρίσιμο βήμα για τη σύνδεση με την Πάτρα, με στόχο επίσης το τέλος του 2026, δημιουργώντας ένα ενιαίο και σύγχρονο σιδηροδρομικό μέτωπο για τη Δυτική Ελλάδα.
Διεθνείς συνδέσεις και βαλκανικός διάδρομος
Η διακοπή διεθνών επιβατικών συνδέσεων αποδίδεται σε χαμηλή ζήτηση, τεχνικούς περιορισμούς και έλλειψη διαλειτουργικότητας. Ωστόσο, η στρατηγική διάσταση ιδίως σε επίπεδο εμπορευματικών μεταφορών θεωρείται κρίσιμη.
Προωθείται ο άξονας Θεσσαλονίκη–Αλεξανδρούπολη–Βουκουρέστι, με στόχο τη σύνδεση των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης, παρακάμπτοντας κορεσμένους διαδρόμους όπως ο Βόσπορος. Ο εν λόγω σχεδιασμός περιλαμβάνει πλήρη ηλεκτροκίνηση και εγκατάσταση ERTMS/ETCS, με διακρατικό συντονισμό και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Η σύνδεση του λιμανιού της Καβάλας με τη Σόφια εξετάζεται στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο, με έμφαση στις εμπορευματικές ροές και στον ρόλο της χώρας ως διαμετακομιστικού κόμβου.
Νέος ΟΣΕ και επιστροφή εξειδικευμένων στελεχών
Παράλληλα, προχωρά η στελέχωση του νέου ΟΣΕ με έμφαση στην τεχνογνωσία. Μέσω της πλατφόρμας braingain.ose.gr, απευθύνθηκε πρόσκληση σε Έλληνες επαγγελματίες του εξωτερικού με εμπειρία σε σύγχρονα σιδηροδρομικά συστήματα.
Προκηρύχθηκαν 33 επιτελικές θέσεις (6 γενικοί διευθυντές και 27 διευθυντές), με τριετείς συμβάσεις, συγκεκριμένους στόχους και δείκτες απόδοσης.
Οι τομείς περιλαμβάνουν:
- Ασφάλεια
- Διαλειτουργικότητα
- ERTMS
- Κυκλοφορία
- Ψηφιακά συστήματα
- Διαχείριση υποδομών
