Υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ελληνικό αίτημα για επέκταση της ρήτρας διαφυγής, ανοίγοντας τον δρόμο για επενδύσεις έως 1,5 δισ. ευρώ από το 2027 με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Αίτημα για επενδύσεις έως 1,5 δισ. ευρώ
Η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε, μέσω του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, το αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επέκταση της εφαρμογής της ρήτρας διαφυγής, ώστε να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση επενδύσεων που ενισχύουν την ενεργειακή θωράκιση της χώρας.
Η έγκριση του αιτήματος θα επιτρέψει την υλοποίηση νέων επενδύσεων που μπορούν να φτάσουν έως το 0,6% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 1,5 δισ. ευρώ. Τα έργα προβλέπεται να ξεκινήσουν το 2027 και να ολοκληρωθούν έως το 2028 ή το 2029, ενώ η ελληνική πλευρά επιδιώκει τα κονδύλια να διατεθούν όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Οι σχετικές χρηματοδοτήσεις θα προέλθουν από εθνικούς πόρους, αυξάνοντας τον προϋπολογισμό του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, όπως αναμένεται να αποτυπωθεί στον κρατικό προϋπολογισμό που θα παρουσιαστεί τον Οκτώβριο. Οι συγκεκριμένες δαπάνες επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος, χωρίς όμως να υπολογίζονται στις καθαρές δαπάνες, δημιουργώντας έτσι πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις.
Πού θα κατευθυνθούν οι πόροι
Κεντρικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ουσιαστική μείωση των λογαριασμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι επενδύσεις αυτές μπορούν να συμβάλουν ακόμη και σε μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 20% έως 25%.
Οι πόροι αναμένεται να κατευθυνθούν σε έργα αποθήκευσης ενέργειας, όπως μπαταρίες για εγκαταστάσεις με φωτοβολταϊκά, σε συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, στην αντικατάσταση καυστήρων πετρελαίου με αντλίες θερμότητας, καθώς και σε ευρύτερες ενεργειακές υποδομές.
Στο πρόγραμμα προβλέπεται επίσης η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του λειτουργικού κόστους. Ο αναλυτικός κατάλογος των έργων αναμένεται να παρουσιαστεί στις αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ περισσότερες ανακοινώσεις εκτιμάται ότι θα γίνουν από τον πρωθυπουργό κατά τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Τι εξαιρείται από τη χρηματοδότηση
Η ρήτρα διαφυγής δεν επιτρέπει τη χρηματοδότηση επιδομάτων, όπως αντίστοιχων προγραμμάτων τύπου Fuel Pass, ούτε τη χορήγηση επιδοτήσεων για ορυκτά καύσιμα, όπως το πετρέλαιο κίνησης.
Οι διαθέσιμοι πόροι προορίζονται αποκλειστικά για επενδύσεις που περιορίζουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, ενισχύουν την ενεργειακή αποδοτικότητα και επιταχύνουν τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο.
