Στο πεδίο της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης Ιερουσαλήμ και Αγκυρας εντάσσεται η απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης για αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων.
Η αρμενική γενοκτονία, την οποία η Αγκυρα δεν αναγνωρίζει, εκτελέστηκε το 1915 από την κυβέρνηση των Νεότουρκων που ήλεγχε τότε την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αποτέλεσμα της οργανωμένης μαζικής δολοφονίας ήταν ο θάνατος 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων.
Προχθές, το υπουργικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης ενέκρινε ομόφωνα την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων. Το ψήφισμα αποτέλεσε πρωτοβουλία του υπουργού Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, και θα τεθεί προς έγκριση από την ολομέλεια της Κνεσέτ.
«Ποτέ δεν είναι αργά για να κάνουμε το σωστό», υπογράμμισε ο κ. Σάαρ, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια «φρικτή γενοκτονία» που «περιλάμβανε τη δολοφονία 1,5 εκατομμυρίου ανθρώπων και την καταστροφή μιας αρχαίας πολιτιστικής κληρονομιάς».
Παράλληλα, κατηγόρησε την Τουρκία για «θεσμοθετημένη εκστρατεία άρνησης και υποβάθμισης» της γενοκτονίας, περιλαμβανομένης μιας «χειριστικής αναδιατύπωσης της ιστορίας».
Το Ισραήλ γίνεται η 32η χώρα (Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία, ΗΠΑ, Καναδάς, Ρωσία, Γερμανία μεταξύ άλλων) που αναγνωρίζει την αρμενική γενοκτονία. Στο παρελθόν, ανάλογες προσπάθειες για έγκριση ψηφισμάτων στην Κνεσέτ δεν καρποφόρησαν.
Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχε δηλώσει τον περασμένο Αύγουστο ότι αναγνωρίζει «προσωπικά» τη γενοκτονία που διαπράχθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία εις βάρος Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων.
Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές δεν υπήρχε επίσημη αντίδραση της αρμενικής κυβέρνησης.
Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση της Ιερουσαλήμ είναι ενδεικτική του εύρους της ισραηλοτουρκικής αντιπαράθεσης. Το Ισραήλ διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν (σύμμαχο της Τουρκίας) και στον δεύτερο πόλεμο του Καραμπάχ (2020) αποτέλεσε τον βασικό πάροχο εξοπλισμών και τεχνογνωσίας στο Μπακού, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αζερική νίκη εναντίον των Αρμενίων.
Μετά την ισραηλινή αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας, διπλωματικοί αξιωματούχοι με γνώση των τεκταινόμενων στην περιοχή του Καυκάσου υποστήριξαν ότι σε βάθος χρόνου θα μπορούσε η υποστήριξη του Μπακού στην Αγκυρα να «φθίνει» επί του συγκεκριμένου θέματος. Η εκτίμηση ερειδόταν σε δύο δεδομένα: αφενός στο ότι το Μπακού δεν μετείχε στην υλοποίηση της γενοκτονίας, αφετέρου στις υποβόσκουσες αζεροτουρκικές εντάσεις που έχουν πληθύνει.
Ωστόσο, το Μπακού, που διαδραματίζει διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Ιερουσαλήμ και Αγκυρας, προέβη σε δημόσια επίπληξη του ενός εκ των δύο στενών του συμμάχων, του Ισραήλ. Το υπουργείο Εξωτερικών του χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την ισραηλινή ενέργεια που εγείρει θέμα «σοβαρής ανησυχίας», ζητώντας από την Ιερουσαλήμ να την επανεξετάσει.
Από την πλευρά τους, Ελληνες ανώτεροι διπλωματικοί αξιωματούχοι υπογράμμιζαν ότι ήρθε η ώρα για την αναγνώριση και της γενοκτονίας των Ποντίων «από το Ισραήλ και όχι μόνο». Ωστόσο, όπως σημείωναν οι ίδιες πηγές, αυτό εκτός από πολιτική βούληση απαιτεί στρατηγική, οργανωμένη εκστρατεία και διεθνοποίηση.
«Εγκλήματα»
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επιτέθηκε στο Ισραήλ κατηγορώντας το ότι με την «πολιτική απόφασή» του για «τα γεγονότα του 1915» επιδιώκει να καλύψει τα δικά του εγκλήματα και τις συστηματικές διώξεις κατά του παλαιστινιακού λαού.
Η Τουρκία θα συνεχίσει, αναφερόταν στην ίδια ανακοίνωση, «να εργάζεται αποφασιστικά για τον τερματισμό των επεκτατικών και αποσταθεροποιητικών πολιτικών του Ισραήλ στην περιοχή» καθώς και «για να λογοδοτήσει η κυβέρνηση Νετανιάχου για εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά των αμάχων, ιδίως του παλαιστινιακού λαού».
Κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ο κ. Νετανιάχου προειδοποίησε ότι το Ισραήλ λαμβάνει «πολύ σοβαρά» την τουρκική ρητορική εναντίον του εβραϊκού κράτους, ζήτημα το οποίο θα θέσει –όπως είπε– στους Αμερικανούς.
«Σχεδόν δεν περνάει μέρα χωρίς ο Ερντογάν να ζητά την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ. Λαμβάνουμε αυτά τα λόγια πολύ σοβαρά, γιατί αν υπάρχει ένα πράγμα που έχουμε μάθει από την ιστορία του λαού μας, είναι ότι όταν κάποιος λέει ότι σκοπεύει να σας καταστρέψει, πρέπει να τον παίρνετε στα σοβαρά», φέρεται να είπε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.
Η αντι-ισραηλινή και αντι-εβραϊκή ρητορική εκ μέρους της Αγκυρας έχει αυξηθεί. Πρόσφατα, ο υπουργός Εσωτερικών, Μουσταφά Τσιφτσί, ζήτησε την «απελευθέρωση» της Ιερουσαλήμ από την Τουρκία. Ενδεικτικές είναι και οι δηλώσεις του κ. Ερντογάν με κορωνίδα την ευχή «ο Αλλάχ, για χάρη του ονόματός του να καταστρέψει και να ερημώσει το σιωνιστικό Ισραήλ» στη λήξη του περσινού Ραμαζανιού.
