Η αναμενόμενη απόφαση του Λευκού Οίκου να ζητήσει την παραίτηση της Αμερικανίδας πρέσβεως στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, αποτελεί αναμφίβολα ισχυρή πολιτική δόνηση.
Με φόντο τις αποκαλύψεις για οικονομικές ατασθαλίες και ανήθικη συμπεριφορά πριν από την επικύρωση του διορισμού της, η Πρόεδρος Τραμπ κινήθηκε αστραπιαία για να περιορίσει τη ζημιά. Τι σημαίνει, όμως, πρακτικά αυτή η εξέλιξη για την Ελλάδα, πόσο χρόνο θα πάρει η αντικατάστασή της και πώς επηρεάζονται οι διμερείς πρωτοβουλίες;
Για την Αθήνα, η απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ δεν σηματοδοτεί καμία αλλαγή στη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ. Όπως ξεκάθαρα διαμήνυσε η ελληνική κυβέρνηση διά του εκπροσώπου της, οι σχέσεις των δύο χωρών εδράζονται πλέον σε ένα θεσμικό και μόνιμο πλαίσιο που ξεπερνά τα πρόσωπα. Η πρόσφατη επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε τη στενή γεωπολιτική και ενεργειακή συμμαχία των δύο πλευρών. Η αποπομπή της πρέσβεως αφορά αποκλειστικά εσωτερικά ζητήματα της αμερικανικής διοίκησης και την προσωπική της εμπλοκή σε σκάνδαλα, και όχι κάποια δυσαρέσκεια ή στροφή της Ουάσιγκτον απέναντι στην Ελλάδα.
Ωστόσο η διαδικασία αντικατάστασης μπορεί να διαρκέσει από αρκετές εβδομάδες έως και μήνες. Η επιλογή ενός νέου πρέσβη απαιτεί πρόταση από τον Αμερικανό Πρόεδρο, τον εξονυχιστικό έλεγχο του ιστορικού του και, το κυριότερο, την ακρόαση και επικύρωση από την αμερικανική Γερουσία. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η γραφειοκρατική και πολιτική διαδικασία, την ηγεσία της πρεσβείας στην Αθήνα θα αναλάβει προσωρινά ο Επιτετραμμένος, πρακτική που είναι απόλυτα θεσμοθετημένη και συνήθης στη διπλωματία. Το ζήτημα είναι πόσο θα επηρεάσει η «απουσία» Αμερικανού πρέσβη τις πρωτοβουλίες που έχουν δρομολογηθεί σε μια κρίσιμη περίοδο στην ευρύτερη περιοχή.
Προφανώς έργα στρατηγικής σημασίας, όπως οι αμυντικές συμφωνίες, οι εξοπλισμοί, οι αμερικανικές επενδύσεις και το κρίσιμο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου, «τρέχουν» από τα μόνιμα στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το διπλωματικό σώμα καριέρας της πρεσβείας στην Αθήνα και τα αντίστοιχα ελληνικά υπουργεία. Οι πρεσβείες διαθέτουν βαθιά θεσμική συνέχεια· το κενό στην κορυφή της ιεραρχίας επηρεάζει κυρίως το επικοινωνιακό σκέλος της διπλωματίας, όχι την ουσία των προσυμφωνημένων στρατηγικών σχεδιασμών.
Σε κάθε περίπτωση δεν είναι μια ευχάριστη εξέλιξη, αλλά η Αθήνα παρακολουθεί ψύχραιμα τις ραγδαίες εξελίξεις στον Λευκό Οίκο. Η αποπομπή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αποτελεί ένα εσωτερικό πολιτικό «αγκάθι» για την κυβέρνηση Τραμπ, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι ικανή να εκτροχιάσει το εξαιρετικό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Η ελληνική διπλωματία συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά και η στρατηγική σχέση των δύο κρατών παραμένει αλώβητη από τις προσωπικές περιπέτειες των εκάστοτε αξιωματούχων.
