Η δημόσια παραδοχή του Βρετανού πρωθυπουργού, Αντι Μπέρναμ, ότι η Ρωσία παρενέβη στο δημοψήφισμα του Brexit το 2016 δεν εκπλήσσει κανέναν· απλώς επιβεβαιώνει τη διαρκή και οργανωμένη υβριδική εκστρατεία του Κρεμλίνου, που έχει στόχο την αποσταθεροποίηση των ευρωπαϊκών δημοκρατιών.
Με τις κρίσιμες εκλογές εντός του 2027 σε εννέα ευρωπαϊκά κράτη, μεταξύ αυτών Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία και Ισπανία, που θεωρούνται καθοριστικές για τις μελλοντικές ισορροπίες στη λήψη αποφάσεων εντός της ΕΕ, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Στόχος των κυβερνοεπιθέσεων και της εργαλειοποίησης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι απαραίτητα η επικράτηση ενός συγκεκριμένου κόμματος, αλλά ο κοινωνικός διχασμός, η πόλωση και η υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.
Η Ελλάδα, και ιδιαίτερα η Βόρεια Ελλάδα, αποτελεί προνομιακό πεδίο όπως φάνηκε σε πολλές περιπτώσεις. Εκμεταλλευόμενη τους ιστορικούς και θρησκευτικούς δεσμούς, η Ρωσία έχει διεισδύσει σε τοπικούς φορείς, εκκλησιαστικά δίκτυα και περιφερειακά ΜΜΕ. Με αιχμή τα εθνικά ζητήματα, τροφοδοτεί ακραίες ρητορικές, ενισχύει φιλορωσικά κόμματα καλλιεργώντας συστηματικά ένα αντιδυτικό αίσθημα που στρέφεται κατά της ευρωπαϊκής συνοχής.
Η αποκάλυψη για το Brexit αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι αφύπνισης. Η αποτελεσματική προστασία της εκλογικής διαδικασίας απαιτεί θεσμική θωράκιση, ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και, κυρίως, μια συνειδητοποιημένη κοινωνία πολιτών με ανεπτυγμένη κριτική σκέψη απέναντι στην ψηφιακή χειραγώγηση.