Το ΠΑΣΟΚ προτείνει στο πρόγραμμά του «επιδότηση των εισφορών των εργοδοτών μικρομεσαίων επιχειρήσεων για νέες προσλήψεις ανέργων», κάτι που ισχύει εδώ και χρόνια.
Μια πρόταση μπορεί να ακούγεται καινούργια, μέχρι να ανακαλύψει κανείς, αν ψάξει στην αρμόδια υπηρεσία, ότι εφαρμόζεται ήδη. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει στο πρόγραμμά του «επιδότηση των εισφορών των εργοδοτών μικρομεσαίων επιχειρήσεων για νέες προσλήψεις ανέργων», με τη λογική ότι αντί να καταβάλλεται επίδομα ανεργίας, οι αντίστοιχοι πόροι θα μπορούσαν να χρηματοδοτούν τις ασφαλιστικές εισφορές και να οδηγούν τον άνεργο στην αγορά εργασίας. Αν πάει και στη ΔΥΠΑ, θα βρει ότι η πρόταση είναι ήδη εδώ και χρόνια σε ισχύ.
Η ίδια η ΔΥΠΑ εφαρμόζει εδώ και χρόνια ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης που επιδοτούν επιχειρήσεις για να προσλάβουν ανέργους, καλύπτοντας όχι μόνο ασφαλιστικές εισφορές αλλά σε πολλές περιπτώσεις μεγάλο μέρος και του μισθολογικού κόστους. Σε προγράμματα για ανέργους που αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια επανένταξης, η επιδότηση έχει φτάσει έως το 75% του μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών, με συνολική ενίσχυση έως 16.800 ευρώ ανά νέα θέση εργασίας. Σε πρόγραμμα για 10.000 μακροχρόνια ανέργους ηλικίας άνω των 45 ετών η κάλυψη έφτασε έως το 80% μισθού και εισφορών.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η πολιτική για τους νέους. Σε πρόγραμμα επαγγελματικής εμπειρίας ανέργων έως 29 ετών η χρηματοδότηση έφτασε στο 100%, με τη ΔΥΠΑ να καταβάλλει αποζημίωση ίση με τον κατώτατο μισθό μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές. Δηλαδή το κράτος δεν περιορίστηκε στη λογική «πληρώνω τις εισφορές για να προσλάβεις». Προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αναλαμβάνοντας πολύ μεγαλύτερο τμήμα του κόστους ώστε ο άνεργος να αποκτήσει πραγματική πρόσβαση στην εργασία.
Οι 142.887 προσλήψεις
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται η πολιτική αντίφαση. Το ΠΑΣΟΚ, με την υποκρισία του ή την ασχετοσύνη του, περιγράφει τη μετατόπιση από τις παθητικές στις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης σαν να πρόκειται για ένα μοντέλο που περιμένει να εφαρμοστεί. Στην πραγματικότητα, αυτό ακριβώς αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό εργαλείο της πολιτικής της ΔΥΠΑ.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Η ΔΥΠΑ είχε ανακοινώσει 142.887 προσλήψεις μέσω προγραμμάτων επιδότησης της εργασίας μέσα σε τέσσερα χρόνια. Και η πολιτική συνεχίζεται. Το πρόγραμμα για ανέργους άνω των 55 ετών έχει πλέον διευρυνθεί στις 43.000 θέσεις, με επιδότηση 75% του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους και δυνατότητα διάρκειας έως δύο χρόνια.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο ζήτημα στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ. Η φράση «αντί να δίδεται επίδομα ανεργίας» χρειάζεται πολύ περισσότερες διευκρινίσεις. Το επίδομα ανεργίας αποτελεί δίχτυ εισοδηματικής προστασίας για τον άνθρωπο που έχασε τη δουλειά του. Δεν είναι απλώς ένας κουμπαράς από τον οποίο μεταφέρονται χρήματα προς τον εργοδότη. Είναι η ασφάλεια του εργαζόμενου μέχρι να βρει δουλειά και εφαρμόζεται σε όλο τον σύγχρονο κόσμο. Είτε είναι φιλελεύθερη η κυβέρνηση είτε όχι.
Τι θα συμβαίνει εάν δεν βρεθεί θέση εργασίας; Για πόσο διάστημα θα επιδοτείται η πρόσληψη; Ποια εγγύηση θα υπάρχει ότι ο εργαζόμενος δεν θα απολύεται μόλις λήξει η επιδότηση; Και πώς αποτρέπεται η αντικατάσταση μιας κανονικής, μη επιδοτούμενης θέσης από μία φθηνότερη επιδοτούμενη; Ερωτήματα που αυτοί που γράφουν το «νέο» πρόγραμμα δεν έχουν ιδέα για το πώς θα απαντηθούν στην πράξη.
Το παράδοξο γίνεται ακόμα μεγαλύτερο επειδή το ίδιο το κείμενο του ΠΑΣΟΚ δεν περιορίζεται στην επιδότηση εισφορών. Προτείνει επίσης επιδότηση δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, φορολογικά κίνητρα και επιδοτούμενες θέσεις για νέους ανέργους. Πρόκειται δηλαδή για εργαλεία που σε μεγάλο βαθμό βρίσκονται ήδη στη φαρέτρα της πολιτικής απασχόλησης.
Η συζήτηση επομένως δεν είναι αν πρέπει η Ελλάδα να περάσει από το επίδομα στην εργασία. Αυτή η μετάβαση έχει ήδη ξεκινήσει. Η πραγματική συζήτηση είναι πώς θα δημιουργηθούν περισσότερες σταθερές και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις. Και σε αυτό χρειάζονται νέες προτάσεις. Οχι η παρουσίαση εφαρμοσμένων πολιτικών ως καινούργιων.
