Για την αυριανή επίσκεψή του στην Άγκυρα και τη συνεδρίαση του έκτου ΑΣΣ με την Τουρκία συνομίλησε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον Κύπριο πρόεδρο για τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Ερντογάν, την πρώτη μετά τις 24 Σεπτεμβρίου 2024. Ακόμα, αναφέρθηκαν στις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό δεδομένων των προσπαθειών για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ενημέρωση Λευκωσίας
Η επικοινωνία –κατά την οποία επιβεβαιώθηκε ο διαρκής συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας– πραγματοποιήθηκε στη σκιά ενός ατοπήματος της δεύτερης. Το κυπριακό υπουργείο Οικονομικών ανάρτησε στον λογαριασμό του στο Χ το περασμένο Σάββατο άρθρο με απαξιωτικές αναφορές για την Ελλάδα με φόντο την ηλεκτρική διασύνδεση. Στο δημοσίευμα, που εν συνεχεία κατέβηκε, δίχως όμως να δοθούν εξηγήσεις, υποστηριζόταν ότι το καλώδιο εμπεριέχει ρίσκο και ενδέχεται να οδηγήσει σε «νέα Ίμια», αφήνοντας πολλαπλές αιχμές εναντίον της Ελλάδας.
Για τους αρμόδιους στην Αθήνα το γεγονός δεν μπορεί να καταγραφεί ως κάτι «που ξέφυγε». Διότι η συγκυρία και το περιεχόμενο μιας ανάρτησης που επιρρίπτει στην Αθήνα τις ευθύνες της Άγκυρας λίγο πριν το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας δεν δύναται να ιδωθούν ως τυχαία.
Παρά τις διαφωνίες που σοβούσαν για την οικονομική πτυχή του έργου και προ της δημόσιας επίθεσης της κυπριακής κυβέρνησης στον ΑΔΜΗΕ, η ηλεκτρική διασύνδεση (GSI) είχε διακοπεί επί του πεδίου λόγω Τουρκίας (Ιούλιος 2024 σε Κάσο, Φεβρουάριος 2025). Οι κ. Μητσοτάκης και Χριστοδουλίδης ανακοίνωσαν την επικαιροποίηση των οικονομικοτεχνικών παραμέτρων του έργου μετά το διμερές ΑΣΣ τον περασμένο Νοέμβριο στην Αθήνα, αλλά έκτοτε δεν υπάρχουν νεότερα.
Το καλώδιο –η πόντισή του εμπίπτει στην ελευθερία των θαλασσών και δεν υπάγεται στον έλεγχο ή στη δικαιοδοσία κράτους/ υφαλοκρηπίδας την οποία εν προκειμένω η Τουρκία δεν διαθέτει– αξιοποιήθηκε από την Άγκυρα ως λιθαράκι στην προσπάθειά της να ανατρέψει το status quo σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό αποτυπώθηκε και στις δύο τουρκικές NAVTEX (Ιανουάριος 2026, Σεπτέμβριος 2025) διετούς διάρκειας «αλλά αόριστης ισχύος» και τις πρόσφατες ΝΟΤΑΜ, μέσω των οποίων η γειτονική χώρα ισχυρίζεται ότι τα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού (χωρίζει το Αιγαίο στη μέση) είναι περιοχή υπό την απόλυτη δικαιοδοσία της. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριζαν ότι οι ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή πρέπει να γίνονται σε συντονισμό μαζί της, ενώ επανάφεραν και τα 23 ελληνικά νησιά που δήθεν έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς.
Οι δύο NAVTEX, σύμφωνα με τον Αλτούγκ Γκιουνάλ, αποτελούν «μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής της Τουρκίας που αποσκοπεί στην αλλαγή του status quo στο Αιγαίο, το οποίο θεωρεί άδικο και άνισο. Η αόριστη διάρκειά τους υποδηλώνει ότι υπερβαίνουν την παραδοσιακή πρακτική και υπογραμμίζουν τη μονιμότητα της αξίωσης». Ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, κάτι που σύμφωνα με την «Καθημερινή της Κυριακής» δεν βρίσκεται στις κυβερνητικές προθέσεις μέχρι τις προσεχείς εκλογές.
Ως εκ τούτου, κυβερνητικές πηγές υπογράμμιζαν ότι η Αθήνα βλέπει το ΑΣΣ ως ένα μέσο για τη διατήρηση και την ενίσχυση των διαύλων επικοινωνίας αλλά και την εδραίωση, ει δυνατόν, μιας λειτουργικής σχέσης με την Άγκυρα. Οι ίδιες πηγές τόνιζαν και τη σημασία αποφυγής κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων, παρότι η γειτονική χώρα συνεχίζει ακατάπαυστα τις προκλήσεις επί του πεδίου. Άλλωστε σε καμία περίπτωση δεν υπάρχουν προσδοκίες ως προς τα αποτελέσματα που μπορεί να παραγάγει η συνάντηση όσον αφορά το ζήτημα της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ.
Ο κ. Μητσοτάκης, κατά πληροφορίες, θα έχει μαζί του διάφορους κυβερνητικούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων τους υπουργούς Γιώργο Γεραπετρίτη (Εξωτερικών), Κυριάκο Πιερρακάκη (Οικονομικών), Θάνο Πλεύρη (Μετανάστευσης και Ασύλου), Τάκη Θεοδωρικάκο (Ανάπτυξης), Γιάννη Κεφαλογιάννη (Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας), Λίνα Μενδώνη (Πολιτισμού) και τον υφυπουργό Εξωτερικών, Χάρη Θεοχάρη. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, θα μεταβεί στις Βρυξέλλες, όπου αύριο συνεδριάζει το ΣΕΥ υπό τη σύνθεση των ομολόγων του, ενώ και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, θα απουσιάζει.
Υπογραφές και συμφωνίες
Εθιμικά, τα ΑΣΣ ξεκινούν με μια κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών και εν συνεχεία πραγματοποιείται η διευρυμένη συνεδρίαση με τις δύο αντιπροσωπείες. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Μανιφέστο», μέχρι στιγμής έχει «κλειδώσει» η υπογραφή μιας πολιτιστικής συμφωνίας και ενός μνημονίου (MoU) για τη συνεργασία στα ζητήματα σεισμών.
Επιπλέον, θα υπάρξουν κοινές δηλώσεις για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στο εμπόριο αλλά και μεταξύ του Enterprise Greece και του αντίστοιχου τουρκικού οργανισμού (Invest in Türkiye). Άλλωστε, οι δύο πλευρές έχουν θέσει τον φιλόδοξο στόχο της αύξησης του όγκου των εμπορικών τους συναλλαγών στα 10 δισ. δολάρια. Επιπλέον, θα υπάρξουν κοινές δηλώσεις και για τη συνεργασία στον τουρισμό, στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου κ.λπ.
