«Μια Αυτόνομη Ένωση, ανοιχτή στον κόσμο» είναι το μότο της κυπριακής Προεδρίας.
Η έναρξη της δεύτερης Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. συνέπεσε με γεγονότα που ξεπερνούσαν όχι μόνο τη Λευκωσία αλλά και την ίδια την Ένωση, έχοντας αντίκτυπο στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας και την πολυμέρεια. Αν η αμερικανική εισβολή στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο προκάλεσαν αμηχανία, η ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ για απόκτηση της Γροιλανδίας, απειλώντας με τιμωρητικούς δασμούς χώρες της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ επειδή διαφωνούσαν μαζί του, έφερε τις σχέσεις Βρυξελλών-Ουάσιγκτον στο χειρότερο σημείο τους μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Το βαρόμετρο των διατλαντικών σχέσεων επιδεινώθηκε περαιτέρω. Το εμπνεύσεως του Αμερικανού προέδρου Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace) –που θεωρητικώς θα εστίαζε στην ανοικοδόμηση και την ανάκαμψη της Γάζας– μετεξελίχθηκε σε μια φόρμουλα για έναν «νέο ΟΗΕ» υπό τις επιταγές του, κάτι που έκανε τους Ευρωπαίους ακόμη πιο απόμακρους από τον άλλοτε ισχυρότερο σύμμαχό τους. Φυσικά, μείζονος σημασίας ήταν η κρίση στο Ιράν και η αστάθεια στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, ενώ λίγες ημέρες μετά την έναρξη της προεδρίας, ένα βίντεο αμφιλεγόμενης προέλευσης αλλά ξεκάθαρης στοχοθεσίας τάραξε τα πολιτικά ύδατα στην Κύπρο, αφήνοντας αιχμές για την ύπαρξη ενός μηχανισμού διαφθοράς που φτάνει μέχρι ψηλά στο προεδρικό μέγαρο.
Υπ’ αυτό το παγκόσμιο, διεθνές και εσωτερικό περιβάλλον, η Λευκωσία «τρέχει» την προεδρία και οι πρεσβείες της ανά τον κόσμο παρουσιάζουν τις προτεραιότητες της χώρας τους για τους έξι μήνες που αυτή θα βρίσκεται στο τιμόνι της Ένωσης. Αυτό συνέβη και στην Ελλάδα την περασμένη εβδομάδα, όπου ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα, Σταύρος Αυγουστίδης, παρουσίασε τις προτεραιότητες της προεδρίας στη Βουλή των Ελλήνων (20/1) και την επομένη σε επίσημη τελετή στην κυπριακή Πρεσβεία.
«Μια Αυτόνομη Ένωση, ανοιχτή στον κόσμο» είναι το μότο της κυπριακής Προεδρίας, ενώ οι πέντε πυλώνες του προγράμματός της είναι οι ακόλουθοι:
Ασφάλεια, Άμυνα και Ετοιμότητα
Ανταγωνιστικότητα
Αυτονομία, ανοιχτή στον κόσμο
Μια Ένωση αξιών που δεν αφήνει κανέναν πίσω και
Μακροπρόθεσμος Προϋπολογισμός για μια Αυτόνομη Ένωση.
Κατά την κοινοβουλευτική παρουσίαση, ο κ. Αυγουστίδης υπογράμμισε ότι στόχος της κυπριακής Προεδρίας δεν είναι απλώς η αποτελεσματική διαχείριση επιμέρους φακέλων, «αλλά η ενεργή συμβολή στη διαμόρφωση κοινών, συνεκτικών και στρατηγικών ευρωπαϊκών απαντήσεων». «Η κυπριακή Προεδρία», σημείωσε, «επικεντρώνεται σε μια Ε.Ε. πιο αυτοδύναμη, πιο ασφαλή, πιο ανταγωνιστική, πιο αξιακή και πιο σταθερή διεθνώς, με κεντρικό άξονα τη γεωπολιτική ενίσχυση της Ένωσης».
Όπως εξήγησε, η Λευκωσία έχει στον πυρήνα της την ενίσχυση της Στρατηγικής Αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης όχι «ως ιδεολογικό σύνθημα» αλλά ως πρακτική ικανότητα, δηλαδή «την ικανότητα της Ευρώπης να λαμβάνει αποφάσεις, να προστατεύει τα συμφέροντά της, να διασφαλίζει τους πολίτες της και να ενεργεί με συνέπεια και αξιοπιστία».
Σε αμφότερες τις ομιλίες του, ο έμπειρος πρέσβης αναφέρθηκε στην παράνομη εισβολή και στη συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή της Κύπρου από την Τουρκία, υπογραμμίζοντας ότι αυτή η πραγματικότητα της προσδίδει «ηθικό βάθος και πολιτική συνέπεια» στο ευρωπαϊκό μήνυμα της Λευκωσίας, που παραμένει η μόνη διαιρεμένη και υπό κατοχή χώρα της Ε.Ε.
Η υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος, πρέσβης Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, έδωσε το παρών στην κυπριακή πρεσβεία, όπου απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό. Η κυρία Παπαδοπούλου αναφέρθηκε στο ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και το οποίο, όπως είπε, «αμφισβητεί την κοινή μας τάξη που βασίζεται σε κανόνες, καθιστώντας έτσι ακόμη πιο επείγουσες τις πιεστικές εσωτερικές συζητήσεις για την οικονομική ανθεκτικότητα, τη μετανάστευση και τη βιώσιμη ανάπτυξη».
Η ίδια χαρακτήρισε εύστοχο το σύνθημα της κυπριακής Προεδρίας, διότι αντανακλά «τόσο τον πραγματισμό όσο και τη φιλοδοξία», συνδυάζοντας «ένα σαφές όραμα για την ευρωπαϊκή αυτονομία με το άνοιγμα σε στρατηγικές συνεργασίες και παγκόσμια δέσμευση». Η κυρία Παπαδοπούλου αναφέρθηκε και στο Κυπριακό, υπογραμμίζοντας ότι η επίλυσή του παραμένει στην κορυφή των προτεραιοτήτων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Ειδικότερα, επανέλαβε ότι η Αθήνα υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του Γ.Γ. του ΟΗΕ για την επανέναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων προς «μια αμοιβαία αποδεκτή, δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, χωρίς ξένα στρατεύματα και το αναχρονιστικό σύστημα εγγυήσεων».
Σημειώνεται ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει την προεδρία (για έκτη φορά) τον Ιούλιο του 2027. Θα έχουν προηγηθεί αυτή της Ιρλανδίας, που λαμβάνει σκυτάλη από την Κύπρο, και εν συνεχεία της Λιθουανίας το πρώτο εξάμηνο του επόμενου χρόνου.
