Ο Δήμος Ανδρου είχε θέσει στο τραπέζι την ανάγκη ειδικής χωροταξικής προστασίας του νησιού και την εξαίρεσή του από ζώνες επιτάχυνσης, προτεραιότητας και γενικής υποδοχής νέων έργων.
Ο ασκός του Αιόλου άνοιξε στην Ανδρο με μια κυβερνητική υπόσχεση που δεν έγινε πράξη. «Από το χωροταξικό για τις ΑΠΕ θα εξαιρεθεί και η Ανδρος από οποιαδήποτε εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Το πάνδημο αίτημα της κοινωνίας ακούστηκε», δήλωνε ο Κωστής Χατζηδάκης στις αρχές Αυγούστου από το νησί. Η δημοσίευση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ΦΕΚ Δ' 694/19.08.2026, όμως, έκρυβε μια δυσάρεστη έκπληξη για τη δημοτική αρχή και τους κατοίκους.
Το νέο πλαίσιο χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων, το όριο των 300 τ.χλμ. για τη διαφοροποίηση των νησιών ως προς τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ. Η Ανδρος βρίσκεται στην κατηγορία που δεν επωφελείται από το αυστηρότερο καθεστώς που προβλέπεται για μικρότερα νησιά. Ο Δήμος Ανδρου αποφάσισε να κινηθεί δικαστικά και μάλιστα με ομόφωνη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.
Η προσφυγή στο ΣτΕ
Η δημοτική αρχή ζητά από την κυβέρνηση και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας την ειδική επανεξέταση της θέσης της Ανδρου στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και τη θέσπιση ειδικής ρύθμισης που θα προστατεύει το νησί από νέα αιολική επιβάρυνση.
Παράλληλα, ξεκινά η προετοιμασία για την κατάθεση αίτησης ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά της σχετικής υπουργικής απόφασης. Ο δήμος αποφάσισε επίσης να απευθυνθεί στο ΥΠΕΝ, στη ΡΑΑΕΥ, στον ΑΔΜΗΕ, στον ΔΕΔΔΗΕ και σε κάθε άλλο συναρμόδιο φορέα, προκειμένου να υπάρξει πλήρης και επίσημη εικόνα για όλα τα αιολικά έργα που αφορούν την Ανδρο και το στάδιο αδειοδότησης στο οποίο βρίσκεται το καθένα.
Την ίδια στιγμή, ο δήμαρχος Θεοδόσης Σουσούδης, η Νομική Υπηρεσία του δήμου, ο χωροτάκτης-πολεοδόμος μηχανικός Μιλτιάδης Λάζογλου και εξειδικευμένος εξωτερικός δικηγόρος αναλαμβάνουν την προετοιμασία των απαραίτητων νομικών ενεργειών για την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το κοινωνικό αίτημα
Η αντίδραση, σύμφωνα με τον Δήμο Ανδρου, δεν περιορίζεται στη δημοτική αρχή και το Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά αποτελεί έκφραση ενός ευρύτερου κοινωνικού αιτήματος στο νησί. Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, 4.500 πολίτες έχουν ήδη υπογράψει το σχετικό αίτημα, ενώ στην πρωτοβουλία συμμετέχουν και 68 σύλλογοι και φορείς.
Ο δήμος ξεκαθαρίζει ότι η θέση του δεν στρέφεται συνολικά κατά της ενεργειακής μετάβασης και των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι ο σχεδιασμός τους δεν μπορεί να γίνεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη η φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, η ποιότητα ζωής των κατοίκων και οι ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών.
Για τον λόγο αυτό ζητά από την πολιτεία ειδική αντιμετώπιση της Ανδρου και ένα αποτελεσματικό πλαίσιο που θα αποτρέπει την περαιτέρω αιολική επιβάρυνση του νησιού. Η δημοτική αρχή δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει τις θεσμικές και νομικές πρωτοβουλίες σε συνεργασία με τους πολίτες και τους φορείς της Ανδρου. «Ο Δήμος Ανδρου δεν θα μείνει θεατής. Η Ανδρος διεκδικεί το δικαίωμά της να προστατεύσει τον τόπο της», καταλήγει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση.
Η υφιστάμενη επιβάρυνση
Ηδη από τον Ιούνιο ο Δήμος Ανδρου είχε θέσει στο τραπέζι την ανάγκη ειδικής χωροταξικής προστασίας του νησιού και την εξαίρεσή του από ζώνες επιτάχυνσης, προτεραιότητας και γενικής υποδοχής νέων έργων ΑΠΕ. Με την έκδοση του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, η δημοτική αρχή αποφάσισε τη θεσμική και δικαστική σύγκρουση με άμεση προσφυγή στο ΣτΕ, η οποία θα αποτελέσει και την πρώτη μεγάλη δοκιμασία του νέου χωροταξικού.
Το νέο χωροταξικό βρίσκει την Ανδρο ήδη σε προχωρημένη φάση ενεργειακού σχεδιασμού, με ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο αιολικών έργων να έχει διανύσει μεγάλο μέρος της αδειοδοτικής διαδρομής. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, σήμερα ωριμάζουν περισσότερα από δώδεκα έργα στο νησί με άδειες παραγωγής ή βεβαιώσεις παραγωγού, συνολικής ισχύος άνω των 264 MW, ενώ σημαντικό μέρος τους έχει προχωρήσει και σε περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Στην Ανδρο υπάρχουν σήμερα τουλάχιστον 38 εγκατεστημένες ή σε λειτουργία ανεμογεννήτριες:
- 33 ανεμογεννήτριες στα τρία αιολικά πάρκα Σκούμπι, Γκοράκι και Καφούτσι, συνολικής ισχύος περίπου 52,9 MW.
- 5 ανεμογεννήτριες στο αιολικό πάρκο Φραγκάκι, ισχύος 15 MW, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία το 2022.
Η Ανδρος έχει καλύψει το μερίδιο που της αναλογεί στην ενεργειακή μετάβαση, ξεκαθαρίζει ο δήμαρχος του νησιού, τονίζοντας πως «για την Ανδρο το όριο αυτή τη στιγμή έχει τελειώσει».
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στον δήμο το γεγονός ότι στην Ανδρο εκκρεμούν ήδη, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο δήμαρχος, αδειοδοτήσεις για περίπου 200 MW αιολικών έργων.Ο Θεοδόσης Σουσούδης συνέδεσε ευθέως αυτή την πραγματικότητα με το νέο χωροταξικό και τη δυνατότητα που θεωρεί ότι δημιουργείται για πρόσθετες εγκαταστάσεις στο μέλλον.
«Οταν ξέρουν ότι ήδη εκκρεμούν 200 MW περίπου […] αδειοδοτήσεις για ανεμογεννήτριες στην Ανδρο, δεν μπορεί να σου βάζει τα 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα, άρα σου λέει μπορεί να σου φέρω κι άλλες», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι ακριβώς αυτή η κατάσταση δημιουργεί μια «γκρίζα ζώνη», η οποία δεν επιτρέπει στον δήμο και στους κατοίκους να περιμένουν χωρίς να αντιδράσουν.
Αξίζει να σημειωθεί πως οι εξελίξεις προκύπτουν στη σκιά της απόφασης που εκκρεμεί για παλαιότερη προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για αιολικά έργα σε Ανδρο, Πάρο και Νάξο, η οποία είχε εκδικαστεί το 2023.
