Η πορεία του δημοσίου χρέους εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια με σταθερή αποκλιμάκωση και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, διαμορφώνονται δύο σημαντικοί σταθμοί που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία.
Ο πρώτος αφορά το 2026, καθώς το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010, τη χρονιά που η Ελλάδα μπήκε στην περίοδο των μνημονίων, όταν το χρέος είχε εκτιναχθεί στο 146% του ΑΕΠ, μετά την αύξησή του από 112% το 2008 σε 127% το 2009.
Το δεύτερο ορόσημο εντοπίζεται στο 2029, όταν το ελληνικό χρέος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κάτω από το 120% του ΑΕΠ, όριο που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό από τις διεθνείς αγορές και τους οίκους αξιολόγησης.
Οι προβλέψεις μέχρι το 2029
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, το δημόσιο χρέος αναμένεται να περιοριστεί φέτος στο 136,8% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε 357,5 δισ. ευρώ, έναντι 146,1% του ΑΕΠ το 2025.
Η αποκλιμάκωση συνεχίζεται τα επόμενα χρόνια:
- 2027: 131,5% του ΑΕΠ (355,8 δισ. ευρώ)
- 2028: 124,6% του ΑΕΠ (349,8 δισ. ευρώ)
- 2029: 119% του ΑΕΠ (346 δισ. ευρώ)
Στην τελευταία έκθεσή του, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο αποδίδει αυτή την πορεία κυρίως στην ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, αλλά και στη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έκθεσης Προόδου 2026, τα πρωτογενή πλεονάσματα συνέβαλαν κατά 4,9 ποσοστιαίες μονάδες στη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ το 2025, ενώ για το 2026 η αντίστοιχη συμβολή υπολογίζεται στις 3,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων, που εφαρμόζουν το υπουργείο Οικονομικών και ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους.
Η εικόνα του ελληνικού χρέους
Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι την περίοδο των τριών προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής (2010-2018) η Ελλάδα έλαβε συνολικά 288,7 δισ. ευρώ μέσω δανείων από τον Μηχανισμό Διμερών Δανείων, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Τα δάνεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ύψους 32,1 δισ. ευρώ, έχουν εξοφληθεί πλήρως από τον Απρίλιο του 2022.
Σήμερα παραμένουν ανεξόφλητα περίπου 211,4 δισ. ευρώ, τα οποία προέρχονται από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης και θα αποπληρωθούν σταδιακά έως το 2070.
Οι πρόωρες αποπληρωμές μειώνουν το βάρος του χρέους
Από τα διακρατικά δάνεια των χωρών της Ευρωζώνης, ύψους 52,9 δισ. ευρώ, απομένουν περίπου 26,3 δισ. ευρώ.
Στο πλαίσιο της στρατηγικής διαχείρισης του χρέους:
- τον Δεκέμβριο του 2024 εξοφλήθηκαν πρόωρα 7,935 δισ. ευρώ,
- τον Δεκέμβριο του 2025 ακολούθησε νέα αποπληρωμή 5,29 δισ. ευρώ,
- ενώ έχει ήδη ανακοινωθεί νέα πρόωρη εξόφληση περίπου 7 δισ. ευρώ.
Οι κινήσεις αυτές καλύπτουν δόσεις που έληγαν από το 2029 έως και την περίοδο 2033-2035.
Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι στο τέλος του 2026 θα απομένουν περίπου 19 δισ. ευρώ, τα οποία σχεδιάζεται να εξοφληθούν με πληρωμές περίπου 5 δισ. ευρώ ετησίως, ώστε η διαδικασία να ολοκληρωθεί το 2031.
Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο σημειώνει χαρακτηριστικά: «Η επιτάχυνση στην αποπληρωμή αναμένεται να έχει άμεση θετική επίδραση στην μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, τη συγκράτηση των δαπανών τόκων, καθώς και στην σταθεροποίηση του προφίλ χρηματοδοτικών αναγκών μεσοπρόθεσμα, ενισχύοντας τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα και το πιστωτικό προφίλ της χώρας.»
Στον αντίποδα, από τα δάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, συνολικού ύψους 141,8 δισ. ευρώ, παραμένουν ανεξόφλητα περίπου 125,7 δισ. ευρώ, με την αποπληρωμή τους να εκτείνεται έως το 2070.
Αντίστοιχα, τα 58,8 δισ. ευρώ που δανείστηκε η Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας κατά το τρίτο πρόγραμμα στήριξης προβλέπεται να εξοφληθούν σταδιακά από το 2034 έως το 2060.
