Ο Αλέξης Τσίπρας ψάχνει την… τζερινγκόνσα του.
Την «πατέντα» (geringonça) –όπως ερμηνεύεται η λέξη που χρησιμοποιήθηκε στην Πορτογαλία για να φωτογραφήσει τη σύμπραξη σοσιαλδημοκρατίας και ριζοσπαστικής αριστεράς– που ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ θέλει να ρίξει στο τραπέζι των συζητήσεων περί συνεργασιών.
Γράφει ο Τάσος Ευαγγελίου
Την προηγούμενη εβδομάδα, την ημέρα που μαθαίναμε ότι το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην τρίτη θέση και επτά στους δέκα ψηφοφόρους του θέλουν συνεργασία με άλλα κόμματα, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωνε τη σύσταση ομάδας που θα επεξεργαστεί κείμενο θέσεων για τη σύγκλιση της σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η πρωτοβουλία εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διάλογο που έχει ξεκινήσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήδη από τις αρχές του 21ου αιώνα, αναφορικά με τη συνάντηση και τη σύνθεση των συγκεκριμένων πολιτικών και ιδεολογικών ρευμάτων.
Μάλιστα, γίνεται λόγος ότι στην Ελλάδα η αντίστοιχη συζήτηση έχει καθυστερήσει, γεγονός που καθιστά την έναρξη ενός οργανωμένου «από τα κάτω» διαλόγου ιδιαίτερα επίκαιρη. Με απλά λόγια, ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να βγει μπροστά την ώρα που στο ΠΑΣΟΚ επικρατεί μπάχαλο και τα περί συνεργασιών με προοδευτικά κόμματα γίνονται μπαλάκι μεταξύ στελεχών, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ καταρρέει, χωρίς όμως αυτό πλέον να αποτελεί είδηση.
Το πού βρίσκεται ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας δεν το γνωρίζει κανείς. Από τη ριζοσπαστική αριστερά επιχειρεί να περάσει στη σοσιαλδημοκρατία με αναφορές περί δημοκρατικού καπιταλισμού και άλλα τέτοια ωραία, ο λόγος του όμως θυμίζει τον παλιό Αλέξη Τσίπρα, τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ με τις αυταπάτες και τα προγράμματα Θεσσαλονίκης που έσκιζε μνημόνια με έναν νόμο και ένα άρθρο και κυνηγούσε τους… ανέντιμους πολιτικούς την ώρα που αυτοπροσδιοριζόταν και αυτοπροσδιορίζεται ως ο μόνος έντιμος.
Η «τζερινγκόνσα» δεν πολυβγήκε στην Πορτογαλία αν και βοήθησε τον Αντόνιο Κόστα να κερδίσει τις επόμενες εκλογές επικεφαλής του σοσιαλιστικού κόμματος. Οι της ριζοσπαστικής αριστεράς και οι κομμουνιστές είχαν καταψηφίσει τον προϋπολογισμό αποκαλύπτοντας ότι η… πατέντα είχε προβλήματα.
Μπορεί να μη μετείχαν στην κυβέρνηση, αλλά είχαν υπογράψει προγραμματική συμφωνία το κάθε κόμμα της αριστεράς με τους σοσιαλδημοκράτες θέτοντας όρους και προϋποθέσεις.
Το θέμα είναι απλό. Άντε και τα βρίσκουν σοσιαλδημοκρατία και ριζοσπαστική αριστερά. Πού μπαίνουν τα όρια για να πούμε ότι θα μπορέσει να υπάρχει μια συμμαχική διακυβέρνηση; Ποια θα είναι η συμφωνία;
Ας δούμε κάτι απλό: το ΠΑΣΟΚ υπερψήφισε τις δαπάνες για την άμυνα στον προϋπολογισμό του 2026. Ο ΣΥΡΙΖΑ καταψήφισε με εξαίρεση τη βουλευτή Νίνα Κασιμάτη που έκτοτε αποτελεί «μαύρο πρόβατο». Το ΠΑΣΟΚ, που εκφράζει υποτίθεται στην Ελλάδα τη σοσιαλδημοκρατία, έσπευσε να υποστηρίξει πως οι έρευνες για υδρογονάνθρακες οφείλονται σε αυτό, τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ και οι λοιπές δυνάμεις της Αριστεράς τάσσονται αναφανδόν εναντίον.
Το ΠΑΣΟΚ, αν δεχθούμε ότι παραμένει σοσιαλδημοκρατικό κόμμα με την τακτική του Νίκου Ανδρουλάκη, μπορεί και να συζητήσει –λέμε τώρα– αναθεώρηση του συντάγματος, οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς δεν πρόκειται να μιλήσουν για τα μη κρατικά πανεπιστήμια στον αιώνα τον άπαντα.
Τα παραπάνω και πολλά άλλα είναι ο λόγος για τον οποίο το να υπάρξει μια συγκυβέρνηση στο μέλλον με τέτοιες συμμαχίες αποτελεί ένα αντικίνητρο. Ποιος θα αποφασίζει και τι; Ποιος θα μπορεί να προχωρήσει μεταρρυθμίσεις και τομές; Ποιος θα λάβει αποφάσεις όπως αυτή το 2020 για την υβριδική επίθεση στον Έβρο και την αντιμετώπιση της πανδημίας. Τότε που ο Αλέξης Τσίπρας δήλωνε ότι δεν έχει βρεθεί και δεν θα βρεθεί εμβόλιο, καλώντας μάλιστα και τον κόσμο να συμμετέχει σε πορείες και συλλαλητήρια αναλαμβάνοντας, όπως είχε πει, το… ρίσκο.
Εντάξει, ο… σοσιαλδημοκράτης Τσίπρας κάνει το… παιχνίδι του για να ετοιμάσει το έδαφος της επιστροφής και επισήμως. Επιδιώκει να διεισδύσει στον χώρο που ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει αφήσει κενό προς το κέντρο και παράλληλα να εμφανιστεί ως ο ηγέτης της κεντροαριστεράς. Ποιος μπορεί να τον πιστέψει είναι ένα ερώτημα. Το αν μπορεί η σοσιαλδημοκρατία και η ριζοσπαστική αριστερά (βάζει και την οικολογία μέσα για να έχουμε να λέμε) να συμμαχήσει είναι σαν να προσπαθεί κάποιος να τετραγωνίσει τον κύκλο.
Βέβαια θα ρωτήσει κανείς τι σχέση έχει η σοσιαλδημοκρατία και πολύ περισσότερο η Αριστερά στην Ελλάδα με τη γενικότερη έννοια. Εδώ συνέπραξε η ριζοσπαστική αριστερά με επικεφαλής τον Τσίπρα με τους ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου και έκαναν και κυβέρνηση που κράτησε 4,5 χρόνια. Πράγματι, στην Ελλάδα οι έννοιες είναι κάπως διαφοροποιημένες. Ειδικά όταν μπορεί να μεταφραστεί η ιδεολογία σε καρέκλα.
Όπως και να έχει, πάντως, έχει την πλάκα του αν κάποιος κάνει ένα βήμα και δει τη γενικότερη εικόνα. Ο Αλέξης Τσίπρας αγωνίζεται τώρα για τη… σοσιαλδημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη αντιγράφει την τοξικότητα της ριζοσπαστικής αριστεράς, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ξέρει πού βρίσκεται και οι υπόλοιποι κουνούν το δάχτυλο σε όλους τους άλλους.
Και έναν χρόνο και κάτι πριν από τις εκλογές του 2027 αρχίζουν τις θεωρητικές αναζητήσεις παραπέμποντας στα… τσιπουράδικα και την αναζήτηση της πραγματικής… αλήθειας μεταξύ Μαρξ και πατερούλη Στάλιν.
Καλά θα πάει και αυτό…
