Υπάρχουν επέτειοι που δεν είναι απλώς ημερομηνίες. Είναι ανοιχτές πληγές. Η 23η Ιουλίου είναι μία από αυτές.
Στο Μάτι δεν χάθηκαν απλώς 104 άνθρωποι. Κατέρρευσε η εμπιστοσύνη των πολιτών σε ένα κράτος που όφειλε να προστατεύσει τους ανθρώπους του και απέτυχε με τον πιο τραγικό τρόπο.
Οκτώ χρόνια μετά, η δικαιοσύνη έχει μιλήσει για τις ποινικές ευθύνες. Οι αποφάσεις των δικαστηρίων κατέγραψαν παραλείψεις, αστοχίες και μια αλυσίδα εγκληματικών λαθών. Όμως υπάρχει και η πολιτική ευθύνη. Αυτή δεν παραγράφεται ούτε σβήνει με την πάροδο του χρόνου. Και έχει συγκεκριμένο πρόσωπο. Τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.
Ο άνθρωπος που σήμερα επιλέγει να εμφανίζεται ως ο αυστηρότερος τιμητής των πάντων ήταν ο πρωταγωνιστής της πιο σκοτεινής στιγμής της μεταπολιτευτικής διακυβέρνησης. Το βράδυ της 23ης Ιουλίου στήθηκε μπροστά στις κάμερες η διαβόητη σύσκεψη στο Συντονιστικό της Πυροσβεστικής. Μια εικόνα δήθεν ελέγχου, την ώρα που οι υπηρεσίες είχαν ήδη ενημερωθεί για νεκρούς και την ώρα που αναζητούνταν ακόμη και σάκοι για τη μεταφορά σορών. Εκείνο το τηλεοπτικό σκηνικό δεν απάλυνε τον πόνο κανενός. Τον πολλαπλασίασε.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, ακολούθησε η συνέντευξη της ντροπής. Αντί για μια γενναία ανάληψη ευθύνης, οι πολίτες άκουσαν δικαιολογίες, θεωρίες περί εμπρησμών και διαβεβαιώσεις ότι σχεδόν τίποτα δεν θα γινόταν διαφορετικά. Η πραγματικότητα όμως ήταν αμείλικτη. Δεν υπήρξε οργανωμένη εκκένωση. Δεν υπήρξε συντονισμός. Υπήρξε χάος. Και μέσα σε αυτό το χάος χάθηκαν δεκάδες οικογένειες.
Ακόμη πιο βαριά έμεινε στη συλλογική μνήμη η εικόνα που ακολούθησε λίγες εβδομάδες μετά. Ενώ η χώρα μετρούσε ακόμη στάχτες, εγκαυματίες και ανοιχτές πληγές, ο τότε πρωθυπουργός απολάμβανε τις διακοπές του στο Ιόνιο, στο γιοτ της Κατερίνας Παναγοπούλου. Ίσως είχε κάθε νόμιμο δικαίωμα να ξεκουραστεί. Πολιτικά όμως και ηθικά, εκείνη η εικόνα συμβόλισε μια απόσταση που δεν γεφυρώθηκε ποτέ. Μια απόσταση ανάμεσα στην εξουσία και στον ανείπωτο πόνο των ανθρώπων.
Κάθε φορά λοιπόν που ο Αλέξης Τσίπρας μιλά για «εντιμότητα», αξίζει να θυμόμαστε τον Γιάννη Φιλιππόπουλο. Τον πατέρα της Σοφίας και της Βασιλικής, των δύο εννιάχρονων κοριτσιών που αποτεφρώθηκαν μαζί με τους παππούδες τους στο οικόπεδο Φράγκου. Να θυμόμαστε την κατάθεσή του, την αγωνία της αναζήτησης και την ταυτοποίηση μέσω DNA. Εκεί βρίσκεται η πραγματική μνήμη του Ματιού. Και απέναντι σε αυτήν, καμία πολιτική ρητορεία δεν μπορεί να σταθεί όρθια.
