Η στεγαστική κρίση, οι δημόσιες συγκοινωνίες, η δημοκρατία και η Τεχνητή Νοημοσύνη βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ντάνιελ Μέντελσον.
Ο πρωθυπουργός, μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», χαρακτήρισε τη στεγαστική κρίση ευρωπαϊκό πρόβλημα και υπογράμμισε ότι απαιτούνται κίνητρα και πολιτική συμφωνία για τις παρεμβάσεις που πρέπει να προχωρήσουν.
Από την αρχαία αγορά στη σημερινή ψηφιακή πλατεία
Ο Ντάνιελ Μέντελσον πρότεινε να ιδωθεί η αγορά της αρχαίας Αθήνας ως ένας «ιδεολογικός χώρος», όπου οι πολίτες συγκεντρώνονταν και αντάλλασσαν ιδέες. Όπως σημείωσε, παρότι ο φυσικός χώρος της αρχαίας αγοράς δεν μπορεί να ανασυσταθεί, ακόμη και το Ίντερνετ μπορεί σήμερα να θεωρηθεί μια μορφή σύγχρονης αγοράς.
Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η ψηφιακή εκδοχή της αγοράς παρουσιάζει ένα θεμελιώδες πρόβλημα, καθώς ελέγχεται από τους αλγορίθμους των κοινωνικών δικτύων. Κατά την άποψή του, οι χρήστες καταλήγουν να έρχονται σε επαφή κυρίως με ανθρώπους που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις, γεγονός που υπονομεύει την ανοιχτή ανταλλαγή ιδεών και συμβάλλει στη σημερινή πόλωση.
Συγκοινωνίες, καύσιμα και το μετρό της Αθήνας
Αναφερόμενος στις δημόσιες συγκοινωνίες, ο πρωθυπουργός συνέδεσε τη συζήτηση με την κρίση στις τιμές των καυσίμων, την οποία χαρακτήρισε παγκόσμιο και όχι αποκλειστικά ελληνικό πρόβλημα.
Όπως είπε, στόχος είναι περισσότεροι πολίτες να στραφούν στα μέσα μαζικής μεταφοράς, κάτι που προϋποθέτει «ποιοτικές λύσεις» ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από το αυτοκίνητο. Σημείωσε ότι τα μέσα έχουν βελτιωθεί, ενώ επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η πύκνωση των δρομολογίων.
Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε το μετρό ως το μεγαλύτερο έργο δημόσιας επένδυσης που βρίσκεται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη στην Αθήνα, αναφέρθηκε στην αναβάθμιση της γραμμής του ηλεκτρικού και έθεσε ως βασική προτεραιότητα την ασφάλεια των δημόσιων συγκοινωνιών.
Η δημοκρατία, η πειθώ και ο κίνδυνος χειραγώγησης
Στη συζήτηση για τις δημοκρατικές αξίες, ο Ντάνιελ Μέντελσον προειδοποίησε για τον κίνδυνο εξιδανίκευσης της αρχαίας Αθήνας, υπενθυμίζοντας ότι η αθηναϊκή δημοκρατία τελικά κατέρρευσε.
Παραλληλίζοντας τη δράση των σοφιστών και τη δύναμη της πειθούς στην αρχαιότητα με τη σημερινή χρήση των μέσων ενημέρωσης και των νέων τεχνολογιών, σημείωσε ότι επανέρχονται ουσιαστικά τα ερωτήματα του Σωκράτη και του Πλάτωνα για το πώς μπορεί να προστατευθεί η πολιτική όταν είναι τόσο εύκολο «να κάνεις το χειρότερο να φαίνεται καλύτερο».
«Είναι μια εξαιρετική στιγμή να εξετάσουμε τις υπέροχες αξίες της δημοκρατίας που μετέδωσαν στον κόσμο οι Έλληνες αλλά να δούμε επίσης τι συνέβη στην Αθήνα, πώς η εκμετάλλευση του πολιτικού λόγου διαβρώνει τη δημοκρατία», τόνισε, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα διαχρονικό.
Ο πρωθυπουργός συμφώνησε με την ανάλυση, σημειώνοντας ότι η σύγχρονη δημοκρατία στηρίζεται σε μια παράδοση αιώνων πολιτικού φιλελευθερισμού, η οποία διαμόρφωσε την ισορροπία ανάμεσα στη λαϊκή βούληση, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των μειονοτήτων και τη διάκριση των εξουσιών.
Παράλληλα, υπογράμμισε την αξία της μελέτης των αποτυχιών της δημοκρατίας που είχαν ήδη εντοπίσει οι αρχαίοι στοχαστές. «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στο τέλος της μέρας ο λαός δεν είναι απαραίτητα πάντα δίκαιος γιατί οι Αθηναίοι ψήφισαν για τη Σικελική Εκστρατεία επειδή χειραγωγήθηκαν από έναν λαϊκιστή», ανέφερε.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η επιστροφή στις κλασικές σπουδές
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με τις ανθρωπιστικές επιστήμες, οι οποίες, όπως επισημάνθηκε, φαίνεται να χάνουν έδαφος, και με το ερώτημα πώς η ακαδημαϊκή κοινότητα και οι πολιτικοί ηγέτες μπορούν να υπερασπιστούν την πολιτισμική κληρονομιά.
Ο Μέντελσον στάθηκε στην αξία του διαλόγου και της ανταλλαγής απόψεων, τονίζοντας ότι οι ακαδημαϊκοί ως δάσκαλοι πρέπει να αλληλεπιδρούν ουσιαστικά με τους φοιτητές. Πρόσθεσε ότι είναι κρίσιμο να διατηρείται η διάκριση ανάμεσα στο πραγματικό και στο τεχνητό, σημειώνοντας πως «η πραγματικότητα είναι πραγματικότητα και το τεχνητό είναι τεχνητό κι αυτό δεν μπορεί να αλλάξει».
Ο κ. Μητσοτάκης, από την πλευρά του, ανέφερε ότι σε μια εποχή κατά την οποία η γνώση είναι εύκολα διαθέσιμη και βασικές δεξιότητες μπορούν να αναπαραχθούν από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αποκτά νέο ενδιαφέρον η επανεξέταση των κλασικών σπουδών.
Ως παράδειγμα έθεσε το ενδεχόμενο εταιρείες ΤΝ να προσλαμβάνουν φιλοσόφους για την εκπαίδευση των μοντέλων και την αξιολόγηση των ηθικών συνεπειών των αποφάσεών τους. «Ποιος θα φανταζόταν πως λέγαμε στα παιδιά μας να γίνουν προγραμματιστές και τώρα η ΤΝ μπορεί να γράφει κώδικα καλύτερα από τους καλύτερους προγραμματιστές αλλά δεν μπορεί να απαντήσει σε θεμελιώδεις ερωτήσεις για τις ηθικές επιλογές και θα χρειαζόταν να εκπαιδευτείτε στην κλασική φιλοσοφία για να απαντήσετε σε αυτές τις ερωτήσεις», σημείωσε.
Κατά τον πρωθυπουργό, η πρόκληση είναι να υπάρξει μεγαλύτερη στροφή προς ό,τι είναι πραγματικά αληθινό και προς την ενασχόληση με ουσιαστικές ιδέες και σκέψεις. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι στο μέλλον ενδέχεται να υπάρξει αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τις κλασικές σπουδές και για το παραδοσιακό πρόγραμμα φιλελεύθερης εκπαίδευσης, το οποίο ιστορικά ξεκινά από τα κλασικά κείμενα.
