Στις 26 Μαρτίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε με 389 υπέρ, 206 κατά και 32 αποχές τη θέση του για τον νέο Κανονισμό Επιστροφών (Return Regulation).
Το κείμενο προβλέπει ταχύτερες απελάσεις παράνομων μεταναστών, δημιουργία «κέντρων επιστροφής» σε τρίτες χώρες, παράταση κράτησης έως 24 μήνες, ευρύτερους ορισμούς «κινδύνου για την ασφάλεια» και κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων. Πρόκειται για το τελευταίο κομμάτι του Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου που τίθεται σε ισχύ από το 2026, με στόχο την αύξηση των ποσοστών επιστροφών που σήμερα παραμένουν κάτω από το 20%.
Το πιο ενδιαφέρον όμως δεν ήταν το περιεχόμενο, αλλά η πολιτική συμμαχία που το επέβαλε. Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) εγκατέλειψε την παραδοσιακή «κεντρώα συμμαχία» με Σοσιαλιστές και Renew και συντάχθηκε με τις δεξιές ομάδες ECR (Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές), Patriots for Europe (PfE) και Europe of Sovereign Nations (ESN). Η συνεργασία αυτή δεν ήταν τυχαία: μετά την αποτυχία διαπραγματεύσεων με τους Σοσιαλιστές, το ΕΛΚ επέλεξε να οικοδομήσει πλειοψηφία στα δεξιά του, νομιμοποιώντας θέσεις που πριν από λίγα χρόνια αρκετοί θεωρούσαν ακραίες.
Η ψηφοφορία αυτή αποτυπώνει την αρχή μιας βαθιάς αλλαγής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το ΕΛΚ, η μεγαλύτερη πολιτική ομάδα, μετακινείται σταθερά προς τα δεξιά στο κρίσιμο ζήτημα της μετανάστευσης, ανταποκρινόμενο στις ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών που, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, κατατάσσουν το μεταναστευτικό στην κορυφή των προτεραιοτήτων τους. Οι Σοσιαλιστές και οι Πράσινοι μίλησαν για «προδοσία» και «νομιμοποίηση της Ακροδεξιάς», όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: η παραδοσιακή «μεγάλη συμμαχία» του Κέντρου έχει ραγίσει.
Οι επιπτώσεις για τις ευρωεκλογές του 2029 μπορεί να είναι καθοριστικές. Αν η δεξιά αυτή συνεργασία εδραιωθεί, το ΕΛΚ θα μπορεί να διεκδικήσει την προεδρία της Κομισιόν χωρίς να χρειάζεται την Αριστερά, ενώ οι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση.
Οι εθνικές δεξιές και κεντροδεξιές παρατάξεις θα ενισχυθούν, καθώς θα μπορούν να παρουσιάζουν «ευρωπαϊκές νίκες» σε θέματα μετανάστευσης. Αντίθετα, η Αριστερά και οι Πράσινοι κινδυνεύουν να περιθωριοποιηθούν περαιτέρω. Το 2029 μπορεί να μη φέρει μόνο αριθμητική αλλαγή, αλλά και νέο πολιτικό χάρτη: μια πιο συντηρητική, πιο «σκληρή» Ευρώπη, όπου η δεξιά πλειοψηφία δεν θα είναι πια έκτακτη, αλλά δομική.
Η ψηφοφορία της 26ης Μαρτίου δεν ήταν απλώς μία νομοθετική επιτυχία. Ήταν το πρώτο σαφές σήμα ότι οι συσχετισμοί αλλάζουν ριζικά. Αρκεί το ΕΛΚ να αντέξει στις πιέσεις που σίγουρα θα υπάρξουν.
