Στην πολιτική, η μνήμη είναι το μοναδικό αντίδοτο στην πολιτική εξαπάτηση. Τι γίνεται όμως με την κρίσιμη μάζα ψηφοφόρων που στερείται αυτό το φίλτρο;
Στις ερχόμενες εκλογές, η κάλπη κρύβει μια ωρολογιακή βόμβα: χιλιάδες νέους που, όταν ο Αλέξης Τσίπρας πουλούσε αυταπάτες και «παλαβομάρες» υποσχόμενος να σκίσει μνημόνια με ένα άρθρο, εκείνοι μπουσουλούσαν ή πήγαιναν στις πρώτες τάξεις του δημοτικού.
Για τη γενιά αυτή, το δραματικό καλοκαίρι του 2015, οι κλειστές τράπεζες, η ουρές στα ΑΤΜ και η εξευτελιστική κωμωδία που κατέληξε σε εθνική τραγωδία, δεν αποτελούν βίωμα. Δεν είναι τραύμα. Είναι απλώς μια μακρινή, βαρετή αφήγηση των μεγαλυτέρων, αποκομμένη από τη δική τους καθημερινότητα. Αυτό το κενό εμπειρίας συνιστά τον απόλυτο αστάθμητο παράγοντα. Όπως ακριβώς πριν από μια δωδεκαετία μια ολόκληρη κοινωνία κατάπιε αμάσητα τα παραμύθια που οδήγησαν στην «πρώτη φορά Αριστερά», έτσι και σήμερα ελλοχεύει ο ίδιος ακριβώς κίνδυνος. Οι «εύκολοι» πολιτικοί μεσσίες δεν εξαφανίστηκαν· απλώς άλλαξαν κοστούμια και πλατφόρμες.
Σήμερα, η υπολανθάνουσα αντισυστημική οργή αυτής της γενιάς δεν εκτονώνεται στους δρόμους, αλλά φιλτράρεται μέσα από τους αλγόριθμους των κοινωνικών δικτύων. Στο αποστειρωμένο περιβάλλον του TikTok και του Instagram, η πολιτική σοβαρότητα αντικαθίσταται από έξυπνα βιντεάκια των 15 δευτερολέπτων, που πουλάνε αντισυμβατικότητα. Οι νέοι, εθισμένοι στη γρήγορη πληροφορία και την εύκολη ατάκα, γίνονται το τέλειο ακροατήριο για έναν νέο, μεταμοντέρνο λαϊκισμό. Έναν λαϊκισμό ψηφιακά περιτυλιγμένο, που τους καλεί να «τα γκρεμίσουν όλα» χωρίς να τους λέει τι θα χτιστεί μετά.
Η γοητεία του «ανατρεπτικού» λειτουργεί πάντα ως μαγνήτης για τα νιάτα. Όταν όμως η ψήφος καθοδηγείται από την άγνοια κινδύνου και την ψηφιακή ψευδαίσθηση, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ξανά καταστροφικό. Όσοι δεν έζησαν το κόστος της πολιτικής απάτης του παρελθόντος, είναι καταδικασμένοι να γίνουν τα επόμενα θύματά της.
Αν το πολιτικό σύστημα δεν καταφέρει να σπάσει τη φούσκα των social media και να μιλήσει στη γλώσσα της αλήθειας, ο αστάθμητος παράγοντας της νεανικής κάλπης θα μας υπενθυμίσει με τον πιο ανώμαλο τρόπο μια σκληρή αλήθεια: η ιστορία επαναλαμβάνεται κυρίως για όσους δεν την έζησαν ποτέ.
