Η φρικτή δολοφονική επίθεση στο σπίτι της Αφροδίτης Νέστορα στη Θεσσαλονίκη, που κόστισε τη ζωή στη μητέρα της, θα έπρεπε να είχε ενώσει το πολιτικό σύστημα σε μια αυτονόητη στάση.
Σεβασμό στο θύμα, εμπιστοσύνη στην έρευνα και απόλυτη καταδίκη. Αντί γι’ αυτό, η δημόσια συζήτηση δηλητηριάστηκε από δύο ανακοινώσεις που έμοιαζαν να έχουν κοινό παρονομαστή. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου μίλησε για μια «πολύ ισχυρή περίπτωση προβοκάτσιας που βολεύει την κυβέρνηση». Το ΚΚΕ χαρακτήρισε την επίθεση «προβοκατόρικη», εντάσσοντάς την στο γνώριμο αφήγημά του περί κρατικής αξιοποίησης τέτοιων γεγονότων. Διαφορετικές διατυπώσεις, ίδιο καταφύγιο. Η λέξη «προβοκάτσια».
Η στάση της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας ξεπερνά τα όρια της πολιτικής αντιπαράθεσης. Όταν ένας πολιτικός αρχηγός εκτοξεύει τόσο βαριές υπόνοιες χωρίς το παραμικρό στοιχείο, δεν ασκεί έλεγχο στην εξουσία. Δηλητηριάζει τον δημόσιο διάλογο. Μετατρέπει μια δολοφονία σε πρώτη ύλη για πολιτική εκμετάλλευση και χαϊδεύει τα πιο συνωμοσιολογικά αντανακλαστικά του ακροατηρίου της. Είναι εύκολο να υπονοείς. Το δύσκολο είναι να αποδεικνύεις. Και αυτό το δύσκολο απουσιάζει παντελώς.
Το ΚΚΕ, από την άλλη, παραμένει πιστό σε μια πολιτική σχολή που μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο. Κάθε φορά που η πραγματικότητα δεν εξυπηρετεί το ιδεολογικό του σχήμα, ξεπροβάλλει σχεδόν μηχανικά η γνωστή λέξη. Προβοκάτσια. Δεν έχει σημασία ποιος είναι ο δράστης, τι δείχνουν τα στοιχεία ή τι ερευνά η Δικαιοσύνη. Η εξήγηση είναι έτοιμη πριν ακόμη ολοκληρωθεί η έρευνα. Σαν να πρόκειται για αντανακλαστικό και όχι για πολιτική σκέψη.
Δεν είναι τυχαίο. Η επίκληση της προβοκάτσιας αποτελεί διαχρονικό εργαλείο των κομμουνιστικών κομμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο. Από τα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού μέχρι τα σύγχρονα κομμουνιστικά κόμματα, η συνταγή παραμένει ίδια. Ό,τι δεν βολεύει τη γραμμή, βαφτίζεται προβοκάτσια. Ό,τι εκθέτει το αφήγημα, αποδίδεται σε σκοτεινούς μηχανισμούς. Είναι ένας βολικός τρόπος να αποφεύγεται η πραγματικότητα και να συντηρείται μια μόνιμη κουλτούρα καχυποψίας. Μόνο που οι κοινωνίες δεν λειτουργούν με δογματικά εγχειρίδια ούτε με πολιτικούς μύθους.
Μια γυναίκα έχασε τη ζωή της με τραγικό τρόπο. Αυτό θα έπρεπε να είναι το μοναδικό σημείο εκκίνησης κάθε σοβαρής πολιτικής τοποθέτησης. Αντί γι’ αυτό, η Ζωή Κωνσταντοπούλου και το ΚΚΕ επέλεξαν να ντύσουν μια ανείπωτη τραγωδία με θεωρίες και ιδεολογικά φίλτρα. Άλλοι βλέπουν παντού κυβερνητικές σκευωρίες. Άλλοι βλέπουν παντού κρατικές προβοκάτσιες. Και οι δύο, όμως, καταλήγουν στο ίδιο αποτέλεσμα. Δηλητηριάζουν τον δημόσιο διάλογο, υποκαθιστούν τα στοιχεία με υποψίες και προσβάλλουν τη στοιχειώδη λογική. Όταν η πολιτική φτάνει να εργαλειοποιεί ακόμη και μια δολοφονία για να υπηρετήσει το αφήγημά της, τότε έχει χάσει κάθε επαφή με την ευθύνη και το μέτρο.
