Σαφή μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία έστειλαν κατά τη συνάντησή τους οι υπουργοί Εθνικής Άμυνας Ελλάδας και Ισραήλ, Νίκος Δένδιας και Ίσραελ Κατζ.
Η χθεσινή συνάντηση των υπουργών Εθνικής Άμυνας Ελλάδος και Ισραήλ, Νίκου Δένδια και Ίσραελ Κατζ, αποτελεί συνέχεια της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής του περασμένου Δεκεμβρίου και προσθέτει ένα ακόμη λιθαράκι στην ελληνοϊσραηλινή αλληλεπίδραση. Είναι μια σχέση που απέκτησε δυναμική μετά το 2010 και εξελίχθηκε σε στρατηγική συνεργασία με χαρακτηριστικά συμμαχίας, κάτι που ανησυχεί την Άγκυρα.
Την ίδια ώρα, στο υπουργείο Εξωτερικών πραγματοποιούνταν ο πέμπτος γύρος των ελληνοτουρκικών διαβουλεύσεων στο πλαίσιο του Πολιτικού Διαλόγου. Αποτυπωνόταν έτσι το μοτίβο των βασικών πυλώνων της ελληνικής εθνικής ασφάλειας: συμμαχίες με ισχυρές χώρες που ενισχύουν την αποτροπεπτική ικανότητα της Αθήνας· και ταυτόχρονα διπλωματικές προσπάθειες για τη διατήρηση λειτουργικών διαύλων με την Άγκυρα, που αποτελεί ζωτική απειλή για την ίδια και σοβαρό λόγο ανησυχίας για την Ιερουσαλήμ.
Ειδικότερα, ο κ. Δένδιας σημείωσε ότι με τον ομόλογό του κατέληξαν σε ανταλλαγή απόψεων και τεχνογνωσίας για την αντιμετώπιση των μη επανδρωμένων πλατφορμών, και ειδικότερα σμηνών μη επανδρωμένων αεροχημάτων, καθώς και ομάδων μη επανδρωμένων υποβρυχίων σκαφών. Αυτή η αποστροφή ερμηνεύτηκε ως ουσιώδη εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας.
Αναφερόμενος στις συνολικά 54 κοινές στρατιωτικές δράσεις που θα πραγματοποιηθούν φέτος –29 στην Ελλάδα και 25 στο Ισραήλ– ο υπουργός υπογράμμισε ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ λειτουργούν ως «άξονας σταθερότητας» στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου «πολλά διακυβεύονται από αποσταθεροποιητικές πρακτικές» και από την αμφισβήτηση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
«Η Ελλάδα υπερασπίζεται την κυριαρχία της και τα κυριαρχικά δικαιώματά της, χωρίς να απειλεί οιονδήποτε, χωρίς να διεκδικεί οτιδήποτε», επισήμανε ο ίδιος, εξαίροντας τον «σταθεροποιητικό και έντιμο ρόλο» που διαδραματίζει η χώρα, διατηρώντας αμυντικές σχέσεις με το Ισραήλ και ταυτόχρονα «εγκάρδιες σχέσεις» με τον αραβικό κόσμο. Ο κ. Δένδιας επανέλαβε την υποστήριξη της Αθήνας στην πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, δίχως να διευκρινίσει εάν αυτό μεταφράζεται με συμμετοχή στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF) που θα δράσει στη Λωρίδα.
Από την πλευρά του, ο κ. Κατζ –επαναλαμβάνοντας το λεκτικό του Μπενιαμίν Νετανιάχου– στόχευσε προς την Άγκυρα δίχως να την κατονομάσει, αναφέροντας ότι όποιος ονειρεύεται την ανασύσταση αυτοκρατοριών εις βάρος κυρίαρχων κρατών «θα συναντήσει μια αποφασισμένη συμμαχία ελεύθερων, ισχυρών κρατών με την ικανότητα να υπερασπίζονται τον εαυτό τους».
Και πρόσθεσε ότι οι δύο χώρες έχουν την αποφασιστικότητα «να μην επιτρέψουμε σε παράγοντες που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή να εδραιώσουν παρουσία μέσω της τρομοκρατίας, της επιθετικότητας ή στρατιωτικών παρακλαδιών» κάνοντας ειδική αναφορά στη Συρία, στη Γάζα και στο Αιγαίο.
Ενδεικτικό της ανησυχίας της Άγκυρας είναι το δημοσίευμα της εφημερίδας «Milliyet», που εκτός από τη στοχοποίηση των δηλώσεων Δένδια για ακόμη μία φορά, «μετέφρασε» τις δηλώσεις Κατζ περί αυτοκρατοριών ως «σαφή ένδειξη ανησυχίας για την αυξανόμενη στρατιωτική και στρατηγική ισχύ της Άγκυρας».
Ελληνοτουρκικά
Όσον αφορά τις διαβουλεύσεις του Πολιτικού Διαλόγου, σύμφωνα με την κοινή δήλωση των δύο υπουργείων Εξωτερικών, έλαβαν χώρα σε θετικό κλίμα. Ειδικότερα, στο επίκεντρο βρέθηκε η προετοιμασία του έκτου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών, που αν και δεν ανακοινώθηκε ημερομηνία, αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός του πρώτου 20ημέρου στην Άγκυρα.
Οι δύο επικεφαλής, οι υφυπουργοί Εξωτερικών, πρέσβης Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και πρέσβης Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι, συζήτησαν πτυχές των διμερών σχέσεων και αντάλλαξαν απόψεις για τις πρόσφατες εξελίξεις σε περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, στα οποία θεωρείται βέβαιο ότι συμπεριλήφθηκαν και οι παρεμβάσεις της αμερικανικής διπλωματίας την περίοδο Ντόναλντ Τραμπ σε πολέμους και κρίσεις. Εξάλλου, και από τις δύο πλευρές είναι σαφές ότι δεν υφίσταται πρόθεση αποδοχής «καλών υπηρεσιών» από τρίτο μέρος στις διμερείς τους υποθέσεις. Σήμερα πραγματοποιείται ο 9ος γύρος της Θετικής Ατζέντας, υπό τον υφυπουργό Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη και τον κ. Μποζάι από τουρκικής πλευράς.
Παρότι η Αθήνα προσπαθεί να διατηρηθούν τα λεγόμενα «ήρεμα νερά» και οπωσδήποτε πολλαπλά κανάλια επικοινωνίας με την Άγκυρα, η γειτονική χώρα έχει επιστρέψει στη «λογική» των συστηματικότερων παραβιάσεων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου. Πέραν αυτών, επανήλθαν οι σκληρές δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων περί της «ανάγκης» για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου αλλά και οχλήσεις επί του πεδίου, όπως του πλοίου που πόντιζε καλώδιο οπτικών ινών μεταξύ ελληνικών νησιών.
Η πρόσφατη αναφορά του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, για επέκταση των χωρικών υδάτων (δίχως χρονικό ή γεωγραφικό προσδιορισμό), πυροδότησε μπαράζ αντιδράσεων στην Τουρκία. Είναι γεγονός ότι το διάστημα 2022-2023 η κυβέρνηση Μητσοτάκη εξέταζε την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στην περιοχή νοτίως της Κρήτης. Δεν είναι γνωστό εάν η κυβέρνηση προετοιμάζει να υλοποιήσει το συγκεκριμένο βήμα, τα σχέδια για το οποίο είναι έτοιμα. Υπό αυτό το πρίσμα, η χθεσινή ανάρτηση του κ. Δένδια για τη συμπλήρωση πέντε ετών από την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο Πέλαγος δεν πέρασε απαρατήρητη.
