Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, σε εκτενή συνέντευξή του στο Liberal αναλύει τη διαδρομή της ελληνικής οικονομίας από τα δύσκολα χρόνια της κρίσης μέχρι τη σημερινή φάση ανάπτυξης και μετασχηματισμού.
Μέσω των λεγομένων του δίνει είναι σαφές πως ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της πολιτικής σταθερότητας, της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και των μεταρρυθμίσεων.
Παράλληλα, αναφέρεται στους κινδύνους του στασιμοπληθωρισμού, στο υψηλό παγκόσμιο χρέος, στις προκλήσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στον ρόλο της ΕΚΤ απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Η Ελλάδα του 2014 και η Ελλάδα του 2026
Ο Γιάννης Στουρνάρας περιγράφει τη μεγάλη απόσταση που έχει διανύσει η χώρα μέσα σε μία δεκαετία, σημειώνοντας πως το 2014 η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη σε εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση, με τεράστιες απώλειες στο ΑΕΠ, υψηλή ανεργία, πιέσεις στο τραπεζικό σύστημα και περιορισμένη πρόσβαση στις αγορές. Όπως εξηγεί, η χώρα κατάφερε να αποφύγει τα χειρότερα χάρη στη δημοσιονομική προσαρμογή, στις μεταρρυθμίσεις και στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας της. Όπως είπε: «Η εμπειρία εκείνης της περιόδου ήταν καθοριστική. Μας δίδαξε ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία, η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και η προσήλωση στις μεταρρυθμίσεις δεν είναι αφηρημένες έννοιες, είναι προϋποθέσεις για την προστασία του εισοδήματος, της απασχόλησης και της θέσης της χώρας στην Ευρώπη».
Ο ίδιος υπογραμμίζει πως η Ελλάδα του 2026 είναι πλέον μία διαφορετική χώρα, έχοντας ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, πετύχει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και ενισχύσει σημαντικά τη δημοσιονομική της εικόνα.
Γιάννης Στουρνάρας: «Η πολιτική σταθερότητα είναι το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο διοικητής της ΤτΕ στον ρόλο της πολιτικής σταθερότητας, την οποία χαρακτηρίζει βασικό παράγοντα για την οικονομική ανάκαμψη και την επιστροφή της εμπιστοσύνης.
«Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδρομή είχε η πολιτική σταθερότητα, την οποία θεωρώ ίσως το σημαντικότερο άυλο κεφάλαιο της χώρας. Η σταθερότητα αυτή επέτρεψε τη συνέπεια στην οικονομική πολιτική, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών και των επενδυτών, και τη σταδιακή επιστροφή της χώρας σε κανονικές συνθήκες χρηματοδότησης».
Παράλληλα, τονίζει ότι η ανάπτυξη αποκτά πλέον πιο ποιοτικά χαρακτηριστικά, καθώς αυξάνονται οι επενδύσεις, ενισχύεται η εξωστρέφεια και επιταχύνεται η ψηφιοποίηση του κράτους.
Η «οικονομία των αριθμών» και η καθημερινότητα των πολιτών
Απαντώντας στη συζήτηση περί «δύο οικονομιών», ο Γιάννης Στουρνάρας ξεκαθαρίζει ότι δεν θεωρεί πως υπάρχει διάσταση ανάμεσα στους μακροοικονομικούς δείκτες και την κοινωνία.
Όπως τόνισε: «Η πρόοδος της ελληνικής οικονομίας είναι πραγματική, μετρήσιμη και έχει ήδη κοινωνικό αποτύπωμα. Η ανεργία έχει μειωθεί εντυπωσιακά, οι επενδύσεις αυξάνονται, οι μισθοί ανακάμπτουν και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών έχει ενισχυθεί».
Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η ακρίβεια και το ισχυρό πληθωριστικό σοκ των τελευταίων ετών έχουν επιβαρύνει σημαντικά πολλά νοικοκυριά, ειδικά σε τομείς όπως η ενέργεια, τα τρόφιμα και η στέγαση. «Με απλά λόγια, οι αριθμοί και οι πολίτες δεν βρίσκονται σε αντίθεση. Οι καλοί αριθμοί είναι η προϋπόθεση για να υπάρξει διατηρήσιμη βελτίωση στη ζωή των πολιτών».
Οι κίνδυνοι από τον στασιμοπληθωρισμό και το παγκόσμιο χρέος
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος προειδοποιεί για τους κινδύνους που δημιουργούν η γεωπολιτική αστάθεια και η νέα ενεργειακή κρίση, τονίζοντας πως ο στασιμοπληθωρισμός αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο σενάριο για την οικονομική πολιτική. «Οι κίνδυνοι του στασιμοπληθωρισμού και του υψηλού παγκόσμιου χρέους είναι υπαρκτοί και πρέπει να αξιολογούνται με προσοχή».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε πληθωριστικές πιέσεις, επιβράδυνση της ανάπτυξης και περιορισμό των δημοσιονομικών δυνατοτήτων των κρατών.
Παραγωγικότητα, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις
Ο Γιάννης Στουρνάρας επισημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε φάση ουσιαστικού μετασχηματισμού, με ισχυρή ανάκαμψη των επενδύσεων και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Όπως σημειώνει, η χώρα χρειάζεται συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, καλύτερη δημόσια διοίκηση, ταχύτερη δικαιοσύνη και ενίσχυση της καινοτομίας, προκειμένου να καλύψει το παραγωγικό κενό έναντι των υπόλοιπων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο η διατήρηση της ανάπτυξης, αλλά η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στην οικονομία να περάσει σε μια νέα φάση βιώσιμης σύγκλισης υψηλού εισοδήματος».
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση
Στο θέμα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ο διοικητής της ΤτΕ παραδέχεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν δυσκολίες στην πρόσβαση στη χρηματοδότηση, αν και η εικόνα έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Αναφέρει ότι η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις κινείται σε υψηλά επίπεδα, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν τα προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, του Ταμείου Ανάκαμψης και των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Παράλληλα, εξηγεί πως οι μικρότερες επιχειρήσεις συχνά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο πιστωτικό κίνδυνο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα τραπεζικού δανεισμού.
Τι λέει για την ΕΚΤ και τα επιτόκια
Ο Γιάννης Στουρνάρας αναφέρεται και στο δίλημμα που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχετικά με τα επιτόκια, λόγω της νέας ενεργειακής κρίσης.
«Η διάρκεια και η ένταση του ενεργειακού σοκ, αλλά και οι μηχανισμοί μέσω των οποίων αυτό μεταδίδεται την πραγματική οικονομία, θα καθορίσουν και την αντίδραση μας».
Όπως επισημαίνει, μία παροδική υπέρβαση του πληθωριστικού στόχου θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο περιοριστική νομισματική πολιτική, ωστόσο απαιτείται προσοχή ώστε να μη πληγεί υπερβολικά η οικονομική δραστηριότητα.
Η θωράκιση της ελληνικής οικονομίας απέναντι σε νέα κρίση
Κλείνοντας, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τονίζει πως η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σε πολύ ισχυρότερη θέση σε σχέση με το παρελθόν, χάρη στη μείωση του χρέους, την επενδυτική βαθμίδα και τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών.
Παρόλα αυτά, ξεκαθαρίζει ότι καμία οικονομία δεν μπορεί να θεωρείται πλήρως προστατευμένη απέναντι σε μεγάλες διεθνείς αναταράξεις. «Η ελληνική οικονομία είναι σήμερα σαφώς σε πλεονεκτικότερη θέση απέναντι στη νέα ενεργειακή κρίση σε σχέση με το παρελθόν. Απόλυτα θωρακισμένη, όμως, καμία οικονομία δεν μπορεί να υπάρξει».
