Ευρωπαϊκές χώρες ξεκινούν διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Διερευνητικές επαφές με την Τεχεράνη έχουν ξεκινήσει ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Ιταλία, με στόχο να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση των εμπορικών τους πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι Financial Times. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην επανεκκίνηση των ενεργειακών αποστολών από τον Περσικό Κόλπο, οι οποίες έχουν σχεδόν παγώσει λόγω της πολεμικής κλιμάκωσης.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σημεία-κλειδιά» στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ωστόσο, το εμπόριο μέσω του περάσματος έχει μειωθεί δραματικά μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τη δήλωση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά ως μέσο πίεσης.
Διερευνητικές επαφές με ευρωπαϊκή συμμετοχή
Σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των συνομιλιών, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επιδιώκουν να βρουν τρόπο για να επαναληφθούν οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου χωρίς περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή.
Η Γαλλία συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με το Ιράν, ενώ και η Ιταλία φέρεται να έχει προχωρήσει σε αντίστοιχες προσπάθειες διαλόγου. Παρ’ όλα αυτά, αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση επιτυχίας, καθώς παραμένει ασαφές αν η Τεχεράνη είναι πρόθυμη να διαπραγματευτεί.
Φόβοι για ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ιδιαίτερα για το ενδεχόμενο παρατεταμένου κλεισίματος του στενού, καθώς αυτό θα μπορούσε να εκτοξεύσει περαιτέρω τις τιμές της ενέργειας.
Ήδη οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 60 δολάρια στις αρχές του έτους, ενώ οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ενισχυθεί κατά περίπου 75% την ίδια περίοδο.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και ασκώντας επιπλέον πίεση στους ήδη επιβαρυμένους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Το ενδεχόμενο ναυτικής συνοδείας
Παράλληλα, ναυτιλιακές εταιρείες φέρονται να εξετάζουν το ενδεχόμενο ναυτικής συνοδείας των δεξαμενόπλοιων τους από δυτικές δυνάμεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η διέλευση από το στενό.
Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα συμμετέχουν ήδη με πολεμικά πλοία στην ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχους, καμία ευρωπαϊκή ναυτική δύναμη δεν είναι προς το παρόν έτοιμη να συνοδεύσει πλοία μέσα από το Ορμούζ, εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Διαφορετικές απόψεις εντός της ΕΕ
Η προσέγγιση προς το Ιράν δεν βρίσκει όλους τους Ευρωπαίους σύμφωνους. Όπως ανέφερε ένας αξιωματούχος, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες θεωρούν ότι ο διάλογος με την Τεχεράνη είναι απαραίτητος, ενώ άλλες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές.
«Κάποιες χώρες πιστεύουν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς, όμως οι απόψεις μέσα στην ΕΕ διαφέρουν σημαντικά, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία πιο περίπλοκη», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Παρέμβαση Μακρόν
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι το Παρίσι θα μπορούσε να συμμετάσχει σε ναυτική συνοδεία πλοίων, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι είχε επικοινωνία με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, τονίζοντας ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».
Από την πλευρά της, η Βρετανία δεν συμμετέχει άμεσα σε συνομιλίες με το Ιράν για το ζήτημα της διέλευσης, αν και η υπουργός Εξωτερικών Yvette Cooper συζητά με χώρες του Κόλπου τρόπους για τη διασφάλιση της συνέχισης της ενεργειακής τροφοδοσίας.
Η Ιταλία διαψεύδει το δημοσίευμα
Λίγο αργότερα από το δημοσίευμα των Financial Times, ιταλική πηγή διαψεύδει τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Όπως ανέφερε, δεν βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με το Ιράν για να εξασφαλιστεί ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ για ιταλικά πλοία ή πετρελαιοφόρα, δήλωσε πηγή του ιταλικού υπουργείου Εξωτερικών στο Reuters, διαψεύδοντας σχετικό δημοσίευμα των Financial Times.
«Στις διπλωματικές τους επαφές, οι Ιταλοί ηγέτες επιδιώκουν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια γενική στρατιωτική αποκλιμάκωση, αλλά δεν υπάρχει καμία παρασκηνιακή διαπραγμάτευση που να αποσκοπεί στη διασφάλιση μόνο ορισμένων εμπορικών πλοίων εις βάρος άλλων», ανέφερε η πηγή.
