Έρευνες από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν γίνονται μόνο στην Ελλάδα.
Ωστόσο, στην Ιταλία άρχισαν να έρχονται οι πρώτες αρχειοθετήσεις, ακόμη και από την ίδια την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Αλλά και αρνήσεις εκ μέρους της ιταλικής Δικαιοσύνης να διατάξει συλλήψεις και άλλες διαπομπεύσεις, με βάση διαλόγους από τηλεφωνικές παρακολουθήσεις που, όπως αναφέρθηκε, μπορεί να παρερμηνευτούν.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας έρευνας στην περιφέρεια της Λιγουρίας, σχετικά με την κατασκευή ενός φράγματος (κυματοθραύστη) στο λιμάνι της Γένοβας, που τον Μάιο του 2024 κατέληξε στη σύλληψη τριών ατόμων, μεταξύ των οποίων και ο ίδιος ο περιφερειάρχης.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία που είχε διατάξει παραπομπές και συλλήψεις κατέληξε πως δεν υπήρξε ποινικό αδίκημα, αλλά ενδεχόμενο περιβαλλοντικό, που επισύρει διοικητικές ποινές. Και παρέπεμψαν την υπόθεση στα εθνικά δικαστήρια, αρχειοθετώντας τα τμήματα που θεωρητικά την αφορούσαν.
Γιατί συνέβη αυτό; Μα επειδή αν κάποιος λέει κάτι ή επικαλείται κάποιον σε μια συνομιλία, είτε τηλεφωνική είτε διά ζώσης, δεν σημαίνει ότι ο «εγκαλούμενος» δέχθηκε να συμμετάσχει σε μια παράνομη πράξη. Ούτε ότι η πράξη συντελέστηκε τελικά!
Αλλά και στην περίπτωση της Γένοβας υπήρξε διασυρμός, προκλήθηκε σάλος από τις γαργαλιστικές συνομιλίες, άνθρωποι συνελήφθησαν, παραιτήθηκε ο προερχόμενος από την Κεντροδεξιά και δύο φορές εκλεγμένος πρόεδρος της περιφέρειας της Λιγουρίας (με πρωτεύουσα τη Γένοβα).
Η κυβέρνηση δεν κρέμασε στα μανταλάκια τα στελέχη της
Η ιταλική κυβέρνηση –αν και εκεί η κεντροαριστερή συμμαχία ξεσπάθωσε– ξεκαθάρισε ότι όλοι είναι αθώοι έως αποδείξεως του εναντίου και ότι τον τελικό λόγο θα έχει η Δικαιοσύνη. Και κοίταξε πώς να γίνει το έργο, χωρίς να κρεμάσει στα μανταλάκια κανένα στέλεχός της.
Απλά ο (εκλεγμένος από το 2015) περιφερειάρχης Τζιοβάνι Τότι αποφάσισε το 2024 να παραιτηθεί για να μην κινδυνεύσει μια τόσο κρίσιμη υποδομή για το λιμάνι, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το έργο, παρά τις καθυστερήσεις, πολιτικές αντιμαχίες, εισαγγελικές δικογραφίες, παραπομπές, συλλήψεις, βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ολοκλήρωσής του. Το μόνο που τελικά συνέβη ήταν να αυξηθεί το κόστος και τα επιπλέον κονδύλια να περικοπούν από επενδύσεις στην ασφάλεια των τρένων!
Η Ιταλία είναι η χώρα με τις περισσότερες υποθέσεις που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία: 991 ενεργές έρευνες με δυνητική βλάβη 28,71 δισ. Ειδικά όσον αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης από τις 512 ενεργές έρευνες σε όλη την Ευρώπη οι 331 διεξάγονται στην Ιταλία από 20 Ευρωπαίους Εισαγγελείς που έχουν διαμοιραστεί σε όλη τη χώρα.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι όλες θα καταλήξουν στο ακροατήριο; Ότι θα πάει στη φυλακή όλη η χώρα; Ότι δεν θα γίνει κανένα έργο μέχρι να αποφασιστεί ποιες υποθέσεις θα πάνε στο αρχείο και ποιες στο ακροατήριο; Ότι όλες οι συνομιλίες που προέκυψαν από τις υποκλοπές αποτελούν κακουργήματα; Ότι θα σταματήσουν όλα τα έργα επειδή τα αντικρουόμενα συμφέροντα υποβάλλουν καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία; Ότι τα δικαστήρια θα μοιράσουν ποινές και όλοι θα βγουν κακούργοι; Ότι θα χαθεί χρόνος σε ένα κυνήγι μαγισσών και δεν θα ερευνηθούν οι πραγματικοί ένοχοι (αν υπάρχουν ένοχοι) – όπως συνέβη στην Ελλάδα με την υπόθεση Novartis, που τώρα δείχνει να επαναλαμβάνεται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ;
Είναι μάλιστα εντυπωσιακό ότι σε πολλές ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με διάφορες υποθέσεις, αναφέρεται ότι οι διωκόμενοι «κατόρθωσαν να εκμεταλλευτούν διοικητικές αδυναμίες και να παραπλανήσουν τα υπουργεία».
Μόνο στην Ελλάδα δεν θεώρησαν ότι μπορεί να παραπλανήθηκαν υπουργεία και υπουργοί. Μόνο στην Ελλάδα βουλευτές κρεμάστηκαν στα μανταλάκια για συνομιλίες από όπου δεν προκύπτει κανένα οικονομικό όφελος και τελικά καμία βλάβη επί του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού – αφού τα «αιτήματα» είτε δεν ικανοποιήθηκαν είτε ήταν νόμιμα και ορθώς ικανοποιήθηκαν.
Οι αυθαίρετες ερμηνείες των συνομιλιών
Στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, βάσει της οποίας το 2024 προφυλακίστηκαν ο περιφερειάρχης της Λιγουρίας, Τζιοβάνι Τότι, και ο πρόεδρος του Οργανισμού Λιμένος Γένοβας, Πάολο Εμίλιο Σινιορίνι, o Ιταλός Ευρωπαίος Εισαγγελέας, Αντριάνο Σκουντιέρι, ανέφερε αναλύοντας τις συνομιλίες: «Αυτό που προκύπτει απόλυτα αποδεδειγμένα είναι η ύπαρξη, ακόμη και πριν την προκήρυξη του διαγωνισμού, μιας εμπιστευτικής σχέσης μεταξύ του Τότι, του Σινιορίνι και του Μπούτσι (σ.σ.: που τότε ήταν δήμαρχος) και του Πιέτρο Σαλίνι, διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας Webuild».
Ήταν μια συζήτηση προκειμένου να βρεθεί τρόπος να μην ξαναβγεί άγονος ο διαγωνισμός και πραγματοποιήθηκε στο γραφείο του Τότι (που φαίνεται ότι είχε παγιδευτεί), το καλοκαίρι του 2022.
Ο επιχειρηματίας Σαλίνι λέει στον περιφερειάρχη Τότι: «Θα επανεκλεγείς το δίχως άλλο. Και εμείς θα είμαστε οι πρώτοι χορηγοί σ’ αυτό. Αλλά και ο Πάολο (σ.σ.: Σινιορίνι), μην τον ξεχνάμε, ε;».
Λίγο καιρό μετά, ο Σαλίνι «απειλεί να αποσύρει την προσφορά αν του ζητούσαν επιπλέον μείωση τιμής» και την επομένη στέλνει εξώδικο στον Σινιορίνι. Ο δε δήμαρχος Μπούτσι ακούγεται να λέει ότι πρόκειται για απόπειρα χειραγώγησης του διαγωνισμού.
Ωστόσο, το πρώτο συμπέρασμα που με ευκολία θα έβγαζε κανείς είναι ότι πρόκειται για διαλόγους που υποκρύπτουν βέβαιη διαφθορά, προκειμένου ο επιχειρηματίας να πάρει το έργο και μετά να βοηθήσει οικονομικά τον περιφερειάρχη στην προεκλογική του εκστρατεία.
Έλα, όμως, που στην πορεία αποδείχθηκε ότι ο επιχειρηματίας εννοούσε πως αν ο περιφερειάρχης κατάφερνε να ολοκληρώσει το κόστους 1,5 δισ. ευρώ φράγμα (έναν σύγχρονο κυματοθραύστη, που είχε καταντήσει γεφύρι της Άρτας λόγω των ενστάσεων και των καταγγελιών), τότε τα αναπτυξιακά οφέλη για τη Γένοβα και γενικά τη Λιγουρία θα ήταν τέτοια που ο περιφερειάρχης θα επανεκλεγόταν οπωσδήποτε – άλλωστε η πορεία του ήταν τέτοια, που το 2020 είχε επανεκλεγεί με 56%! Και ότι θα έπρεπε να αναγνωριστεί και η σημαντική συμβολή τόσο του προέδρου του λιμανιού, όσο και του δημάρχου. Από το συνολικό ποσό, 900 εκατ. ευρώ αποτελούσαν χρηματοδότηση με ευρωπαϊκά κονδύλια.
Άνω-κάτω η Λιγουρία λόγω πολιτικού χάους
Και όμως, λόγω των βιαστικών συμπερασμάτων που προέκυψαν από τις παρακολουθήσεις, στις 7 Μαΐου 2024 συνελήφθησαν Τότι, Σινιορίνι και ο επιχειρηματίας. Με τις κατηγορίες της κατάχρησης εξουσίας, νόθευσης διαγωνισμού, πλαστογραφίας και διασπάθισης δημοσίων πόρων!
Οι εργασίες στο λιμάνι της Γένοβας είχαν αρχίσει τον Ιούνιο του 2023, μέσω μιας θυγατρικής της Webuild. Τον επόμενο μήνα ένας εκπρόσωπος περιβαλλοντικής οργάνωσης προχώρησε σε καταγγελία. Και καθώς υπήρχαν στη μέση ευρωπαϊκά κονδύλια η υπόθεση εστάλη από την ιταλική Δικαιοσύνη στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία έσπευσε να ζητήσει συλλήψεις.
Από εκείνη τη στιγμή, η Λιγουρία έγινε άνω κάτω. Μετά τις συλλήψεις, ορίστηκαν νέες περιφερειακές εκλογές για τον Οκτώβριο του 2024, τις οποίες και πάλι κέρδισε η Κεντροδεξιά, με επικεφαλής τον τότε δήμαρχο Μάρκο Μπούτσι.
Μετά, «την έπεσαν» στον Μπούτσι, τον οποίο ένας συνδικαλιστής κατηγόρησε ότι προέρχεται από το φασιστικό κόμμα, κάτι που αργότερα αποδείχθηκε κατασκευασμένο. Ο Μπούτσι αρνήθηκε να παραιτηθεί και κηρύχθηκε έκπτωτος, οπότε η περιφέρεια βρέθηκε πάλι στα χέρια της Κεντροδεξιάς, διότι ανέλαβε ο πρώην αντιδήμαρχος Πιέτρο Πιτσιόκι, που αποφάσισε να προκηρυχθούν εκλογές τον Οκτώβριο. Και πάλι κέρδισε η Κεντροδεξιά με τον Μπούτσι και έχασε ο υποψήφιος της Κεντροαριστεράς Ορλάντο. Δηλαδή, την απάντηση έδωσε ο ίδιος ο λαός της Λιγουρίας, που δεν υπέκυψε στην παραπληροφόρηση.
Μετά τις συλλήψεις… αρχείο!
Στο μεταξύ και αφού είχαν γίνει όλα –καταγγελίες, συλλήψεις, διασυρμοί, ηθικές εξοντώσεις, πολιτική κρίση, καθυστέρηση του έργου– τη 18η Δεκεμβρίου 2025 η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποφάσισε να στείλει την υπόθεση στο αρχείο για όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα όσον αφορά τα θέματα της αρμοδιότητάς της, επιστρέφοντας τον φάκελο στην ιταλική Δικαιοσύνη για τις ενδεχόμενες περιβαλλοντικές παραβιάσεις.
Ο Ιταλός Ευρωπαίος εισαγγελέας Αντριάνο Σκουντιέρι κατέληξε ότι δεν προέκυψαν στοιχεία για ποινικά αδικήματα, αλλά τυπικές διοικητικές παραβιάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, χωρίς ποινικό ενδιαφέρον, που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και που ενδεχομένως επισύρουν χρηματικά πρόστιμα από 20.000 ως 80.000 ευρώ!
Σημείωσαν επίσης οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς ότι πιθανόν στη διαδικασία του διαγωνισμού να μην ακολουθήθηκαν πιστά όλα τα στάδια, διότι επρόκειτο για ένα πολύ σημαντικό έργο, ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της Λιγουρίας, αλλά και επειδή αυτό επιτρεπόταν από τον νόμο έκτακτης ανάγκης που είχε ψηφιστεί μετά τη φονική κατάρρευση της Γέφυρας Μοράντι της Γένοβας, τον Αύγουστο του 2018, με 43 θύματα.
Το καταπληκτικό είναι πως όταν ο ίδιος εισαγγελέας είχε ζητήσει τη δίωξη των αρμοδίων, ανέφερε στη δικογραφία πως «παρόμοιες επαφές με τον άλλο πλειοδότη (Consorzio Eteria) απουσιάζουν». Αλλά, όπως αποδείχθηκε, ανάλογες συζητήσεις είχαν γίνει και με αυτή την εταιρεία!
Τον Μάιο του 2025, όλοι θυμήθηκαν τις θεαματικές συλλήψεις που είχαν διαταχθεί έναν χρόνο πριν. Και κατέληξαν πως αυτό που έμεινε ήταν απανωτές εκλογές και αλλαγές στην κορυφή της περιφέρειας και μεγάλη βλάβη στη Λιγουρία. Και ο διασυρμός ενός επιτυχημένου περιφερειάρχη που φυλακίσθηκε, αθωώθηκε, αλλά εγκατέλειψε την πολιτική και επέστρεψε στη δημοσιογραφία.
Εύκολα μπορεί κανείς να συγκρίνει αυτά που συνέβησαν στη Λιγουρία με αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα.
Έμαθε τα νέα από τις εφημερίδες!
Τον Ιούλιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεκίνησε έρευνα κατά του περιφερειάρχη της Ιμπέρια, δημάρχου της πρωτεύουσας και πρώην υπουργού Οικονομικών Κλάουντιο Σκαγιόλα, καθώς και του πρώην διευθυντή της περιφέρειας Μικέλε Ρούσο και του διευθυντή της συμβουλευτικής εταιρείας Avalon.
Πρόκειται για την κατασκευή ενός βιοαντιδραστήρα για τα απόβλητα στον Δήμο της Τάτζια, έργο στο οποίο η ΕΕ συμμετέχει με 6,4 εκατ. ευρώ και ο αρχικός σχεδιασμός περιλάμβανε έναν χώρο υγειονομικής ταφής, που η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει. Μετά από αλληλογραφία με το υπουργείο Περιβάλλοντος, η χωματερή καταργήθηκε και η περιφέρεια ανέκτησε 30.000 ευρώ από τη συμβουλευτική εταιρεία που έκανε τον λανθασμένο σχεδιασμό.
Όλα δείχνουν πως δεν υπήρξε δόλος. Ο δε Σκαγιόλα δήλωσε: «Ελπίζω αυτή η ιστορία να μην καθυστερήσει το έργο. Για την έρευνα έμαθα από τις εφημερίδες και δεν ήταν η πρώτη φορά»!
Εμμονή με τις συλλήψεις
Στις 24 Φεβρουαρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζήτησε να τεθούν σε κατ’ οίκον περιορισμό ή να συλληφθούν 16 Ιταλοί ερευνητές, καθηγητές και επιχειρηματίες, που εργάζονται στη Νάπολη, στη Σικελία και στη Λομβαρδία και κατηγορούνται ότι χρησιμοποιούσαν ευρωπαϊκά κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης για προσωπικό παράνομο όφελος.
Σύμφωνα με τις κατηγορίες, οι κατά Ανδρουλάκη «υπόδικοι» συνεννοούνταν με συγκεκριμένες εταιρείες για να προμηθεύονται υπολογιστές και προγράμματα λογισμικού, με αντάλλαγμα δώρα, όπως κινητά τηλέφωνα, εκτυπωτές, υπερσύγχρονες τηλεοράσεις, αλλά και κουπόνια για το σουπερμάρκετ.
Η υπόθεση βασίστηκε σε έρευνα του 2023 με αποτέλεσμα τη σύλληψη της διευθύντριας του Λυκείου «Τζιοβάνι Φαλκόνε» στο Παλέρμο (πήρε το όνομά του από τον δολοφονημένο από τη μαφία δικαστή). Και σ’ αυτήν την περίπτωση η δικογραφία περιλάμβανε συνομιλίες από παρακολουθήσεις. Σε μία από αυτές, ένας καθηγητής ακούγεται να λέει: «Μήπως να παίρναμε και καμιά ηλεκτρική συσκευή για το σπίτι;» – κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως αστεϊσμός.
Σε μια άλλη, ακούγεται να περιγράφει πώς έπαιζε με τον γιο του ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι, χωρίς από πουθενά να προκύπτει πως το έλαβε ως δώρο. Ένας άλλος έφερε αποδείξεις πως κάποιες από τις συσκευές επρόκειτο να βρίσκονται προσωρινά στο σπίτι του για την εξ αποστάσεως εργασία του.
Η εθνική δικαστής Κλαούντια Ροζίνι δέχθηκε τον ισχυρισμό του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ένα κατηγορητήριο μπορεί να επηρεαστεί από λανθασμένη ανάγνωση των «στοιχείων».
Τον περασμένο Μάρτιο, η ιταλική Δικαιοσύνη απέρριψε in toto (συνολικά) το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για συλλήψεις. Μόνο σε τέσσερα άτομα απαγορεύθηκε να εμπλέκονται στη διαχείριση προγραμμάτων για έναν χρόνο. Στις 2 Απριλίου απορρίφθηκε και η προσφυγή (έφεση) της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας κατά της δικαστικής απόφασης.
Μπορεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να δηλώνει πως έχει ως αρχή τη μέθοδο Φαλκόνε «follow the money» (ακολουθήστε τη ροή του χρήματος), αλλά η Δικαιοσύνη δεν καταδικάζει χωρίς αποδείξεις. Και τον τελικό λόγο έχουν πάντα τα δικαστήρια των ευρωπαϊκών χωρών!
