Περισσότεροι από 2.000 πολίτες και στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας εκπαιδεύονται στο Κουόπιο για κυβερνοεπιθέσεις, πυραυλικά πλήγματα και κατάρρευση κρίσιμων υποδομών.
Η Φινλανδία ενισχύει την προετοιμασία της απέναντι σε ενδεχόμενη μεγάλη κρίση ή στρατιωτική επίθεση, πραγματοποιώντας στο Κουόπιο τη μεγαλύτερη άσκηση πολιτικής άμυνας που έχει οργανωθεί στην Ευρώπη από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Στην άσκηση συμμετέχουν περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων μαθητές, φοιτητές, στρατεύσιμοι και μέλη των υπηρεσιών ασφαλείας, οι οποίοι εκπαιδεύονται στο πώς θα πρέπει να αντιδράσουν σε ένα σενάριο σοβαρής αποσταθεροποίησης.
Το σενάριο προβλέπει κυβερνοεπιθέσεις που προκαλούν προβλήματα στα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, καθώς και τον κίνδυνο πυραυλικών πληγμάτων από τη γειτονική Ρωσία.
Από τα καταφύγια στις υβριδικές απειλές
Η φινλανδική προετοιμασία υπερβαίνει πλέον το παραδοσιακό μοντέλο προστασίας του πληθυσμού μέσα σε υπόγεια και αντιαεροπορικά καταφύγια. Οι αρχές λαμβάνουν υπόψη το ενδεχόμενο σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεων και επιχειρήσεων με drones εναντίον κρίσιμων υποδομών.
Δυτικοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για περιστατικά που εντάσσονται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον υβριδικών απειλών στην Ευρώπη, με στόχους εγκαταστάσεις ενέργειας, ύδρευσης και άλλες υποδομές στρατηγικής σημασίας.
Η Φινλανδία βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωγραφική θέση, καθώς μοιράζεται περισσότερα από 1.330 χιλιόμετρα συνόρων με τη Ρωσία, από τη Βαλτική μέχρι τον Αρκτικό Κύκλο. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία εγκατέλειψε την πολυετή στρατιωτική ουδετερότητα και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ.
«Η άμυνα βασίζεται και στους πολίτες»
Ο απόστρατος συνταγματάρχης του φινλανδικού στρατού Άσκο Μουχόνεν, ο οποίος είχε την ευθύνη της άσκησης στο Κουόπιο, υπογράμμισε ότι η αμυντική ικανότητα της χώρας συνδέεται άμεσα με την προετοιμασία της κοινωνίας.
Όπως ανέφερε, σημαντικό ρόλο παίζει η νοοτροπία των πολιτών, οι οποίοι θεωρούν ότι έχουν προσωπική ευθύνη για την ασφάλεια της χώρας. Η κουλτούρα αυτή ενισχύεται από το σύστημα υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, το οποίο η Φινλανδία διατήρησε και μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Ο 23χρονος στρατεύσιμος Τζίρι Πιετικάινεν, ο οποίος εκπαιδεύτηκε στη λειτουργία του καταφυγίου του Κουόπιο, σημείωσε ότι η εθνική υπηρεσία αποτελεί καθήκον απέναντι στη χώρα και συνέδεσε την ετοιμότητα των σημερινών γενεών με την ιστορική εμπειρία της Φινλανδίας.
Τα διδάγματα από την Ουκρανία
Οι φινλανδικές αρχές μελετούν προσεκτικά όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία, όπου οι πολίτες συχνά διαθέτουν ελάχιστα λεπτά για να αναζητήσουν προστασία μετά την ενεργοποίηση των σειρήνων αεροπορικής επιδρομής.
Το μεγαλύτερο καταφύγιο του Κουόπιο μπορεί να φιλοξενήσει έως 7.000 ανθρώπους, ενώ ο σχεδιασμός δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ύπαρξη χώρων προστασίας που μπορούν να προσεγγιστούν γρήγορα από τους πολίτες.
Παράλληλα, οι κάτοικοι καλούνται να διαθέτουν βασικές προμήθειες και να μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν για τουλάχιστον 72 ώρες, σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής ηλεκτροδότησης, προβλημάτων στο δίκτυο ύδρευσης ή άλλης μεγάλης κρίσης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ενεργειακής εταιρείας Savon Voima, Γιούχα Ράσανεν, ανέφερε ότι μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη διακοπή αγοράς ρωσικού βιοκαυσίμου οι κυβερνοεπιθέσεις εναντίον του δικτύου της εταιρείας έχουν αυξηθεί αισθητά.
Η Ιστορία παραμένει παρούσα
Η σημερινή στρατηγική πολιτικής άμυνας της Φινλανδίας έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Στους πολέμους με τη Σοβιετική Ένωση, η χώρα έχασε περίπου το 11% των εδαφών της και περισσότεροι από 400.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Η ιστορική αυτή μνήμη παραμένει ζωντανή και επηρεάζει την αντίληψη των Φινλανδών για την εθνική ασφάλεια.
Στο μουσείο βετεράνων του Κουόπιο, η 102χρονη Πίρκο Ναουκαρίνεν θυμήθηκε την εμπειρία της από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν σε ηλικία 16 ετών εργαζόταν σε εκστρατευτική κουζίνα κοντά στο μέτωπο και αναζητούσε κάλυψη κατά τις σοβιετικές αεροπορικές επιδρομές.
Στην άσκηση συμμετείχαν ακόμη και μικροί μαθητές, οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν στις βασικές διαδικασίες προστασίας. Η 11χρονη Αμάντα Χιλ εξήγησε ότι τα παιδιά χρειάζεται να γνωρίζουν πώς να αντιδράσουν, καθώς σε μια πραγματική κρίση οι ενήλικες ενδέχεται να μην μπορούν να τα βοηθήσουν άμεσα.
Η φινλανδική υπηρεσία πληροφοριών επισημαίνει, πάντως, ότι πολλές από τις αναφορές πολιτών για ύποπτη δραστηριότητα, drones ή αντικείμενα κοντά σε υποδομές έχουν μέχρι σήμερα αποδειχθεί αθώες. Η αυξημένη επαγρύπνηση μετά το 2022 έχει οδηγήσει τους πολίτες να αναφέρουν πολύ περισσότερα περιστατικά στις αρχές.
Για τον Μουχόνεν, η βασική αρχή απέναντι στη Ρωσία παραμένει η διαρκής παρακολούθηση των κινήσεών της: «Μην πιστεύετε αυτά που λένε, αλλά να παρακολουθείτε τι κάνουν».
