Η νέα δυνατότητα που ενσωματώνεται στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό υπόσχεται να αλλάξει ριζικά τα δεδομένα για χιλιάδες δανειολήπτες, θεσπίζοντας μια ουσιαστική ομπρέλα προστασίας για την κύρια κατοικία.
Από την προσεχή Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου, τίθεται σε εφαρμογή μια καθοριστική τομή στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους στη χώρα μας, η οποία επιδιώκει να δώσει οριστική ανάσα στα νοικοκυριά που βλέπουν τον εφιάλτη των πλειστηριασμών να πλησιάζει απειλητικά. Η κεντρική ιδέα του νέου πλαισίου είναι απλή αλλά καθοριστική, αφού δίνει στον οφειλέτη την επιλογή να περιφρουρήσει το σπίτι του, διαχωρίζοντάς το από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του. Στην πράξη, ο δανειολήπτης καλείται να αποδεχθεί μια ορθολογική υποχώρηση, επιτρέποντας την εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων -όπως εξοχικά, οικόπεδα ή επαγγελματικοί χώροι-, ώστε να διασφαλίσει τη βασική στέγη του.
Πώς λειτουργεί
Το όφελος για τον πολίτη είναι διπλό. Πρώτον, επιτυγχάνεται αισθητά χαμηλότερη μηνιαία δόση, δεδομένου ότι το συνολικό χρέος μειώνεται δραστικά από το προϊόν της εκποίησης. Δεύτερον, ο οφειλέτης αποκτά το πλεονέκτημα να διεκδικήσει μεγαλύτερο «κούρεμα» στις προσαυξήσεις και στους τόκους, καθώς η προθυμία του να διαθέσει μέρος της περιουσίας του αποδεικνύει έμπρακτα την πρόθεσή του να εξοφλήσει. Παράλληλα, το ποσό που απομένει μπορεί να ρυθμιστεί ευνοϊκά σε βάθος χρόνου, φτάνοντας έως και τις 240 μηνιαίες δόσεις.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα
Για να γίνει σαφές το πώς λειτουργεί ο Μηχανισμός, ας δούμε ένα παράδειγμα.
Εστω ότι ένας δανειολήπτης οφείλει 200.000 ευρώ, διαθέτοντας πρώτη κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και ένα εξοχικό αξίας 70.000 ευρώ. Δηλώνοντας στην πλατφόρμα ότι προστατεύει το σπίτι του, το εξοχικό τίθεται σε πλειστηριασμό. Αν από τον πλειστηριασμό συγκεντρωθούν 50.000 ευρώ, το ποσό αποδίδεται στους πιστωτές και η οφειλή υποχωρεί αυτόματα στα 150.000 ευρώ. Στη συνέχεια εφαρμόζεται το επιπλέον «κούρεμα» επί των προσαυξήσεων -το οποίο τον Αύγουστο διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 13,5%-, συμπιέζοντας ακόμη περισσότερο το τελικό ποσό, το οποίο κατανέμεται σε 240 βιώσιμες δόσεις.
Διεύρυνση των δικαιούχων
Ταυτόχρονα, ο θεσμός ενισχύεται από τη μείωση του ποσού εισόδου.
Με τον νόμο 5313/2026, το ελάχιστο όριο συνολικών οφειλών μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, δίνοντας διέξοδο σε όσους διατηρούν μικρότερα χρέη διασπαρμένα σε διαφορετικούς φορείς. Ολες αυτές οι βελτιώσεις αποδίδουν καρπούς, με το ποσοστό έγκρισης των αιτήσεων να αγγίζει σταθερά το 71%. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη θεσμοθέτηση της υποχρεωτικότητας όσον αφορά τη συμμετοχή των πιστωτών, μια πρωτοβουλία που προώθησε το υπουργείο Οικονομικών και ο υπουργός, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Με τη νέα προστασία της πρώτης κατοικίας και τη διεύρυνση των δικαιούχων, ο Εξωδικαστικός μετατρέπεται πλέον στο ισχυρότερο εργαλείο για την οριστική αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.
