Όλοι όσοι πήγαμε στα ερημωμένα χωριά μας τον Αύγουστο, και ζηλέψαμε αυτούς τους ρυθμούς που επικρατούν εκεί, γυρίσαμε πίσω στα αστικά κέντρα με μια δεύτερη σκέψη: Άραγε είναι εύκολη η επιστροφή στα χωριά;
Πόσο εύκολο είναι για μια μέση οικογένεια - όπως αυτή η πολύτεκνη στη Φουρνά Ευρυτανίας - να εγκαταλείψει ένα μεγάλο αστικό κέντρο, και να ξεκινήσει από την αρχή σε ένα μικρό χωριό της ελληνικής επαρχίας;
Διαβάζοντας τα δημοσιεύματα για την πολύτεκνους γονείς που είχαν μετακομίσει στη Φουρνά Ευρυτανίας, και τελικά έφυγαν για την Νάξο, όπου κι οι δύο βρήκαν εύκολα εργασία, το ερώτημα επανέρχεται. Η επιστροφή στο χωριό μπορεί να αποτελεί για ορισμένους έναν μεγάλο στόχο, όμως, προφανώς έχει και δυσκολίες.
Σίγουρα η μόνιμη διαμονή εκεί, έχει λιγότερο άγχος, χαμηλότερο κόστος, περισσότερο χώρο, και ουσιαστικότερη επαφή με τη φύση. Αλλά, όλα αυτά μπορεί κάποιος να τα απολαύσει αν έχει λύσει το σημαντικότερο: το βιοποριστικό του, δηλαδή το πού και πώς ακριβώς θα εργάζεται εν έτη 2026 για να επιβιώσει. Όμως δεν είναι μόνο αυτό, αφού τα σχολεία, οι υπηρεσίες υγείας, οι μετακινήσεις και η απόσταση από όσα προσφέρει καθημερινά μια πόλη, είναι ζητήματα που απασχολούν μπροστά σε μια τέτοια απόφαση.
Τί έχει κάνει όμως η πολιτεία από τη δεκαετία του 1950 ως σήμερα για να κρατήσει τον κόσμο στην επαρχία; Δυστυχώς όχι πολλά πράγματα. Η σημερινή κυβέρνηση είναι η πρώτη που έκανε ουσιαστικά βήματα, θεσπίζοντας κίνητρα και ευνοϊκούς όρους για όσους επιλέγουν να εγκατασταθούν σε μικρούς οικισμούς. Αυτό πρέπει να αναγνωριστεί. Αρκούν, όμως; Προφανώς όχι ακόμη, είναι όμως η πρώτη φορά που υπάρχει σοβαρό ενδιαφέρον για την πληθυσμιακή ενδυνάμωση της επαρχίας.
Ίσως τελικά η λύση να βρίσκεται σε χωριά της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, όπου βλέπουμε Έλληνες, αλλά ιδιαίτερα Ευρωπαίους, να αγοράζουν σπίτια και να εργάζονται εξ αποστάσεως από αυτά, για επιχειρήσεις των χωρών τους. Ίσως εκεί να βρίσκεται η χρυσή τομή : να μπορεί κάποιος να ζει στο χωριό, χωρίς να χάνει την εργασία, το εισόδημα και την επαφή του με τον κόσμο, και ίσως τελικά οι ψηφιακοί νομάδες να είναι το κλειδί της επιστροφής.
Μεγάλη κουβέντα, και σίγουρα δεν τελειώνει εδώ.