Το σενάριο της επιστροφής της ΝΕΑΡ στον ΣΥΡΙΖΑ αποδυναμώνει το επιχείρημα περί ανάγκης ενός νέου πολιτικού φορέα από τον Αλέξη Τσίπρα.
Τα σχόλια για τον χρονικό ορίζοντα της πολιτικής επανενεργοποίησης του Αλέξη Τσίπρα δίνουν και παίρνουν, ωστόσο τα δεδομένα δείχνουν ότι το τοπίο μόνο στρωμένο με ροδοπέταλα δεν είναι για τον πρώην πρωθυπουργό.
Αντιθέτως, το σενάριο της επιστροφής της Νέας Αριστεράς στον ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να προκαλεί έντονο προβληματισμό στο στρατόπεδο Τσίπρα, ανατρέποντας σχεδιασμούς και πολιτικούς υπολογισμούς που είχαν γίνει το προηγούμενο διάστημα.
Η βασική υπόθεση στην οποία, σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, στηριζόταν ο σχεδιασμός Τσίπρα ήταν πως ένα πολιτικό επαναλανσάρισμα μέσω ενός νέου, περισσότερο προσωποπαγούς κόμματος θα λειτουργούσε ως μαγνήτης για τις διάσπαρτες δυνάμεις της Αριστεράς.
Η πολυδιάσπαση του χώρου μετά τις εσωκομματικές αναταράξεις και τις αποχωρήσεις στελεχών από τον ΣΥΡΙΖΑ είχε δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπήρχε κενό ηγεσίας και στρατηγικής κατεύθυνσης. Ένα νέο εγχείρημα, με κεντρικό πρόσωπο τον ίδιο, εκτιμάτο ότι θα μπορούσε να επανασυσπειρώσει σημαντικό τμήμα ψηφοφόρων και στελεχών.
Όμως η κατάθεση κοινού πορίσματος από ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά στην Εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ φαίνεται ότι αλλάζει τις ισορροπίες. Η διαφαινόμενη κοινή συνισταμένη μεταξύ των δύο κομμάτων δεν είναι απλώς μια συγκυριακή σύμπλευση. Αν τελικά μετουσιωθεί σε πολιτική επαναπροσέγγιση ή ακόμη και σε οργανική συνεργασία, τότε ο «μικρός» σημερινός ΣΥΡΙΖΑ ενισχύεται μερικώς.
Σε μια περίοδο όπου τα ποσοστά του κινούνται οριακά σε σχέση με το όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να του δώσει την αναγκαία ώθηση για να εισέλθει με μεγαλύτερη ασφάλεια στην επόμενη Βουλή.
Αυτό ακριβώς είναι που, κατά πολλούς, προκαλεί ανησυχία στον Αλέξη Τσίπρα. Διότι, αν ο ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει να ανακάμψει μέσα από μια επανασυσπείρωση του αριστερού χώρου, το επιχείρημα περί ανάγκης ενός νέου πολιτικού φορέα αποδυναμώνεται.
Το αφήγημα της «νέας αρχής» υπό διαφορετική οργανωτική μορφή χάνει εν μέρει τη δυναμική του, εφόσον έστω και ένα κομμάτι του παλιού κορμού αποδειχθεί ικανό να επιβιώσει.
Την ίδια στιγμή, η κάθετη και οριζόντια διαφωνία της ομάδας Τσακαλώτου στη ΝΕΑΡ, με το ενδεχόμενο επιστροφής στη γραμμή σύγκλισης με τον ΣΥΡΙΖΑ, περιπλέκει περαιτέρω την εικόνα. Η συγκεκριμένη τάση, που κινείται διαχρονικά πιο αριστερά, δεν φαίνεται διατεθειμένη να συναινέσει εύκολα σε μια στρατηγική που θα μπορούσε να θεωρηθεί επιστροφή στο παρελθόν.
Ωστόσο, ακόμη και μια πιθανή αποχώρησή της από ένα σχήμα επαναπροσέγγισης δεν είναι βέβαιο ότι θα μετρίαζε το πρόβλημα για τον Α. Τσίπρα. Κι αυτό διότι η πολιτική της επιρροή παραμένει εντός ενός συγκεκριμένου ιδεολογικού ακροατηρίου, το οποίο δεν ταυτίζεται απαραίτητα με το πιο διευρυμένο κοινό στο οποίο θα στόχευε το νέο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού.
Τα δημοσκοπικά δεδομένα εντείνουν επίσης τον προβληματισμό. Σε αρκετές μετρήσεις, ο Α. Τσίπρας καταγράφει χαμηλές επιδόσεις σε ερωτήματα καταλληλότητας ή πρόθεσης στήριξης ενός ενδεχόμενου νέου πολιτικού φορέα. Ακόμη πιο ανησυχητικό για το επιτελείο του είναι ότι εμφανίζεται να υπολείπεται σε δυναμική ακόμη και σε σχέση με νεοεμφανιζόμενες πολιτικές κινήσεις, όπως αυτή της Μαρίας Καρυστιανού, που αξιοποιούν τη συγκυρία και την κοινωνική δυσαρέσκεια για να διεκδικήσουν χώρο στον δημόσιο διάλογο.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί την εικόνα ότι τα «πολιτικά σύννεφα» πυκνώνουν πάνω από το στρατόπεδο Τσίπρα. Διότι η επιτυχία ενός νέου εγχειρήματος δεν εξαρτάται μόνο από τη φθορά των αντιπάλων, αλλά και από τη θετική δυναμική που μπορεί να αναπτύξει ο ίδιος ο φορέας. Και μέχρι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αυτή η δυναμική δεν αποτυπώνεται στο ελάχιστο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή του πρώην πρωθυπουργού να ανακοινώσει νέες παρουσιάσεις του βιβλίου του σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας έχει το δικό της πολιτικό νόημα.
Με τις τοποθετήσεις του, επιχειρεί να διαμορφώσει ατζέντα, να σχολιάσει τις εξελίξεις και να διατηρήσει ενεργή τη σχέση του με το ακροατήριό του. Είναι μια μορφή ήπιας επανεμφάνισης, που επιτρέπει παρουσία χωρίς την άμεση δέσμευση μιας κομματικής πρωτοβουλίας.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν πολιτικοί παρατηρητές που υποστηρίζουν ότι δεν πρέπει να υποτιμώνται η πολιτική εμπειρία και η ικανότητα προσαρμογής του Αλέξη Τσίπρα. Στο παρελθόν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αιφνιδιάζει αντιπάλους και να κάνει το άσπρο μαύρο σε βασικές του θέσεις. Το αν θα επιλέξει τελικά τη δημιουργία νέου φορέα ή μια πιο σύνθετη στρατηγική παρέμβασης θα εξαρτηθεί από το πώς θα διαμορφωθούν οι συσχετισμοί το επόμενο διάστημα.
Σε κάθε περίπτωση, η προοπτική επιστροφής της Νέας Αριστεράς στον ΣΥΡΙΖΑ λειτουργεί ως καταλύτης εξελίξεων. Ενισχύει την Κουμουνδούρου, δυσκολεύει τα σχέδια ενός αυτόνομου εγχειρήματος Τσίπρα και αναγκάζει όλες τις πλευρές να επαναξιολογήσουν τις κινήσεις τους. Το πολιτικό παιχνίδι στον χώρο της Αριστεράς δεν έχει ακόμη κριθεί, αλλά είναι σαφές ότι οι ισορροπίες είναι εύθραυστες.
Ο πρώην πρωθυπουργός βρίσκεται, ίσως, μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Αν επιμείνει σε ένα νέο ξεκίνημα, θα πρέπει να πείσει ότι δεν πρόκειται απλώς για ανακύκλωση προσώπων και ιδεών, αλλά για ουσιαστική ανανέωση.
Αν, αντίθετα, επιλέξει να κινηθεί πιο διακριτικά, διατηρώντας ρόλο ρυθμιστή στον λεγόμενο προοδευτικό χώρο, θα χρειαστεί να αποδεχθεί ότι η εποχή της κυριαρχίας του έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.
