Οι πολίτες της Ελβετίας ψηφίζουν σήμερα, Κυριακή (27/9), σε δημοψήφισμα για την ουδετερότητα της χώρας. Βέβαια, το ερώτημα δεν είναι αν θα παραμείνει ουδέτερη, αλλά αν η αρχή αυτή θα εφαρμόζεται στο εξής με αυστηρότερους κανόνες.
Την εν λόγω πρωτοβουλία προώθησε η ένωση Pro Schweiz, η οποία διατηρεί στενούς δεσμούς με το δεξιό λαϊκιστικό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα ενώ ορισμένοι επικριτές της τη χαρακτήρισαν «φιλορωσική».
Η ελβετική ουδετερότητα κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα από το 1848. Η πρόταση που τίθεται στην κάλπη επιδιώκει να προσθέσει συνταγματική διάταξη για τον τρόπο εφαρμογής της. Προβλέπει δηλαδή ότι η χώρα δεν θα συμμετέχει σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ άλλων κρατών ούτε θα επιβάλλει κυρώσεις σε εμπόλεμες πλευρές.
Αν εγκριθεί, η Ελβετία δεν θα μπορεί να υιοθετεί κυρώσεις όπως εκείνες που επέβαλε κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Η πρόταση επιτρέπει, ωστόσο, τις κυρώσεις του ΟΗΕ και μέτρα για την αποτροπή της παράκαμψής τους. Προβλέπει επίσης περιορισμούς στη συνεργασία με στρατιωτικές συμμαχίες.
Στις επιχειρηματικές συναλλαγές με χώρες που έχουν ξεκινήσει πόλεμο, η υφιστάμενη κατάσταση θα διατηρηθεί.
Η στάση της Ρωσίας και οι αντιδράσεις στην Ελβετία
Η Μόσχα κατηγορεί τη Βέρνη ότι εγκατέλειψε την ουδετερότητά της όταν ευθυγραμμίστηκε με τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι’ αυτό και χαιρέτισε την πρωτοβουλία, την οποία επικριτές της αποκαλούν «φιλορωσική».
Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι η αυστηρότερη ουδετερότητα θα ενισχύσει την ασφάλεια της Ελβετίας και την αξιοπιστία της ως μεσολαβητή. Οι αντίπαλοί της υποστηρίζουν ότι μια χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο εκείνον που επιτίθεται και εκείνον που δέχεται την επίθεση. Η ελβετική κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο έχουν ταχθεί κατά της πρότασης, εκτιμώντας ότι θα περιορίσει την ευχέρεια της χώρας να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις η πρωτοβουλία αναμένεται να απορριφθεί. Οι κάλπες κλείνουν στις 12:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 13:00 ώρα Ελλάδας, ενώ σαφέστερη εικόνα για το αποτέλεσμα αναμένεται περίπου μία ώρα αργότερα. Πάνω από το 90% των Ελβετών ψηφοφόρων υποβάλλει συνήθως την ψήφο του εκ των προτέρων, ταχυδρομικά.
