Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει νέα εμπορικά εργαλεία απέναντι στην Κίνα, τα οποία σε ακραίες περιπτώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και σε αποκλεισμό προϊόντων από την ενιαία αγορά.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, που συνεδρίασαν στις Βρυξέλλες, ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει σχετική πρόταση έως το τέλος του έτους, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για το εμπορικό έλλειμμα, την κινεζική υπερπαραγωγή και τις επιπτώσεις του ανταγωνισμού στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι νέες εξουσίες θα μπορούσαν να ενεργοποιούνται όταν μια τρίτη χώρα θεωρείται ότι πλήττει την ευρωπαϊκή οικονομία μέσω αθέμιτων εμπορικών πρακτικών.
Στο τραπέζι ακόμη και αποκλεισμός προϊόντων
Ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα δήλωσε ότι, εφόσον η Κίνα υιοθετήσει πρακτικές που η ΕΕ θεωρεί αθέμιτες, θα μπορούσε να περιοριστεί η πρόσβαση κινεζικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.
«Θα μπορούσαμε να περιορίσουμε την είσοδο κινεζικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά, ακόμη και να κλείσουμε πλήρως την αγορά μας», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για «ακραίο μέτρο» και «δραστικό εργαλείο».
Η λογική του συγκεκριμένου μηχανισμού είναι κυρίως αποτρεπτική. Η δυνατότητα αποκλεισμού μιας χώρας από την ενιαία αγορά θα λειτουργούσε ως μέτρο δεύτερης γραμμής απέναντι σε εμπορικούς εταίρους που εφαρμόζουν πολιτικές τις οποίες οι Βρυξέλλες θεωρούν επιζήμιες ή απαντούν σε ευρωπαϊκά μέτρα με αντίποινα.
Στο στόχαστρο χημικά, μηχανήματα και τεχνολογία
Παράλληλα, η Κομισιόν εξετάζει κατά πόσο ένα μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόζεται στις κινεζικές εισαγωγές υβριδικών αυτοκινήτων θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλους κλάδους.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται τα χημικά και τα μηχανήματα, αλλά και τομείς όπως η ρομποτική, η ηλιακή και αιολική ενέργεια και ο ιατρικός εξοπλισμός, όπου οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η ταχεία αύξηση εισαγωγών μπορεί να πιέσει τις εγχώριες επιχειρήσεις.
Οι εξελίξεις ενίσχυσαν τις ευρωπαϊκές μετοχές του χημικού κλάδου, με τη BASF να σημειώνει άνοδο έως 0,8%, την Arkema έως 1,2% και τη Lanxess έως 1,8%.
Σκληρότερη στάση από τη Γερμανία
Η αλλαγή κατεύθυνσης της ΕΕ αντανακλά και την αυξανόμενη ανησυχία στη Γερμανία, η οποία παραδοσιακά ήταν περισσότερο επιφυλακτική απέναντι σε προστατευτικά μέτρα λόγω των στενών εμπορικών σχέσεών της με το Πεκίνο.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει πλέον υιοθετήσει πιο αυστηρή γραμμή, καθώς και η γερμανική βιομηχανία ζητεί ενισχυμένη προστασία απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό.
«Δεν θα παραμένουμε πλέον αδρανείς όταν άλλες χώρες πλήττουν την οικονομία μας μέσω υψηλών επιδοτήσεων, τεχνητά υποτιμημένων νομισμάτων, πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και επιθετικής τιμολόγησης», δήλωσε στη γερμανική Βουλή.
Οι Βρυξέλλες επιχειρούν πάντως να ισορροπήσουν ανάμεσα στην προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και στην αποφυγή μιας γενικευμένης εμπορικής σύγκρουσης με το Πεκίνο.
Η Κίνα έχει ήδη προειδοποιήσει ότι θα αντιδράσει εφόσον η ΕΕ υιοθετήσει νέους περιορισμούς που θα στοχεύουν κινεζικές επιχειρήσεις και προϊόντα πέραν των ήδη συμφωνημένων μέτρων.
Ρεκόρ στο εμπορικό έλλειμμα
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφθασε τον Σεπτέμβριο τα 34,8 δισ. δολάρια, ιστορικό υψηλό, ενώ οι κινεζικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 36% σε ετήσια βάση.
Παράλληλα, το ετήσιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας οδεύει προς νέο ρεκόρ, ξεπερνώντας τα 1,2 τρισ. δολάρια που είχαν καταγραφεί το 2025.
Η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει νέες προτάσεις πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, οι οποίες θα περιλαμβάνουν και εργαλεία για τη διαφοροποίηση των προμηθευτών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και την αντιμετώπιση της κινεζικής πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας.
Το μοντέλο των υβριδικών αυτοκινήτων
Ως πρότυπο εξετάζεται η συμφωνία για τις εισαγωγές κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων, η οποία προβλέπει περιορισμό στις 350.000 μονάδες το 2027, έναντι περίπου 800.000 που αναμένονται φέτος.
Τα υβριδικά αυτοκίνητα δεν είχαν ενταχθεί στους δασμούς που επέβαλε η ΕΕ το 2024 στα κινεζικά αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα, γεγονός που επέτρεψε την ταχεία αύξηση των εισαγωγών τους.
Η λογική των νέων μέτρων θα ήταν η θέσπιση ποσοστώσεων εισαγωγών αρκετά χαμηλών ώστε να προστατεύουν την ευρωπαϊκή παραγωγή, αλλά όχι τόσο περιοριστικών ώστε να προκαλούν άμεση κλιμάκωση των κινεζικών αντιποίνων.
Ορισμένα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Γερμανία, πιέζουν για ταχύτερη εφαρμογή ανάλογων ποσοστώσεων και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, δεν έχει ακόμη ορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για νέες έρευνες προστασίας.
Τι ζητεί η ΕΕ από το Πεκίνο
Παράλληλα με την ενίσχυση των αμυντικών εμπορικών εργαλείων, η ΕΕ επιδιώκει καλύτερη πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά, καθώς και ευκολότερες διαδικασίες για την εξαγωγή από την Κίνα κρίσιμων ορυκτών και μόνιμων μαγνητών.
Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να εξετάσει την πρόοδο των σχετικών θεμάτων και να συζητήσει τα επόμενα βήματα με Κινέζους αξιωματούχους στις αρχές του επόμενου έτους.
