Η Ρωσία φαίνεται πως διεξάγει συντονισμένη εκστρατεία επιτήρησης, με στόχους στρατιωτικές βάσεις και πυρηνικές εγκαταστάσεις στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Ολλανδία.
Η Ευρώπη μπροστά σε νέα απειλή
«Όταν έφτασα στο Βερολίνο για πρώτη φορά, ένιωθα ενθουσιασμένος στην ιδέα ενός τόπου όπου γραφόταν η παγκόσμια Ιστορία. Μέρος του ενθουσιασμού οφειλόταν στο ότι δεν γνώριζα ποια κατεύθυνση θα έπαιρνε η Ιστορία», γράφει ο Timothy Garton Ash στο βιβλίο του «Πατρίδες – Μια προσωπική ιστορία της Ευρώπης», για το ταξίδι του στις χώρες της Ευρώπης όπου, σελίδα τη σελίδα, γραφόταν το μέλλον στις δεκαετίες του ’60 και του ’70, όταν η Ευρώπη δεν είχε ακόμη πατήσει καλά καλά στα πόδια της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το ερώτημα είναι πλέον αν η Ευρώπη προλαβαίνει να καταλάβει σε ποιο σημείο βρίσκεται ήδη. Το Βερολίνο του 2026 δεν είναι η πρωτεύουσα ενός διαιρεμένου κόσμου που περιμένει να δει από ποια πλευρά θα γείρει η πλάστιγγα. Είναι η πρωτεύουσα μιας χώρας που μόλις κατέληξε, επίσημα πλέον, στο συμπέρασμα ότι βρίσκεται στο στόχαστρο μιας εχθρικής δύναμης, η οποία έχει ήδη κηρύξει τον πόλεμο στην Ευρώπη —όχι με στρατεύματα, όπως στην Ουκρανία, αλλά με drones, σαμποτάζ σε υποσταθμούς ρεύματος, δίκτυα που μπαίνουν στη χώρα με τουριστικές βίζες και ολόκληρες στρατιές χάκερ.
Οι ύποπτοι για το drone
Η ιστορία που ξεκίνησε τη νύχτα της 4ης προς 5η Αυγούστου στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε έχει πλέον όνομα και πρόσωπο. Οι γερμανικές Αρχές ταυτοποίησαν δύο υπόπτους: έναν άνδρα λετονικής υπηκοότητας, γεννημένο στη Ρωσία, με φερόμενες διασυνδέσεις με ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, και έναν πολίτη της Λευκορωσίας με ρωσικό διαβατήριο.
Ο πρώτος φέρεται να μπήκε στη Γερμανία μέσω του αεροδρομίου του Βερολίνου, οδήγησε έως τη Λειψία και έφυγε από τη χώρα δύο ημέρες πριν από την επίθεση. Ο δεύτερος, σύμφωνα με το γερμανικό δίκτυο ARD, φέρεται να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία: μπήκε στη Γερμανία στα τέλη Ιουλίου με ιταλική τουριστική βίζα, πέρασε από τη Σαξονία και εξαφανίστηκε λίγο πριν από την αποτυχημένη επίθεση, με ταξιδιωτικό ιστορικό που —όπως εκτιμούν οι Αρχές— είναι πλαστό.
Το DNA του εντοπίστηκε στο drone, σε μεταλλικό κουτί με εκρηκτικά και σε κεραία κοντά στο αεροδρόμιο. Το Λειψία/Χάλε δεν είναι ένα τυχαίο αεροδρόμιο, καθώς αποτελεί κομβικό σταθμό logistics για τη στρατιωτική εφοδιαστική αλυσίδα προς την Ουκρανία και βάση της ουκρανικής αεροπορικής εταιρείας Antonov.
Ο στόχος και η απάντηση
Χτυπώντας εκεί, η Μόσχα δεν στέλνει ένα μήνυμα γενικής εχθρότητας· στοχεύει με χειρουργική ακρίβεια την αφετηρία της δυτικής βοήθειας προς το Κίεβο. Είναι η ίδια λογική που οδήγησε και σε δύο ακόμη ύποπτες ενέργειες στο γερμανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης: μία στο Γιάνσβαλντε, στα ανατολικά, όπου η Αστυνομία μιλά ήδη για τρομοκρατική επίθεση, και μία στο Μπέργκχαϊμ, στα δυτικά. Παράλληλα, σημειώθηκε και έκρηξη στον σιδηροδρομικό σταθμό του Αουγκσμπουργκ.
Το Βερολίνο απάντησε τάχιστα. Έκλεισε το ρωσικό προξενείο στη Βόννη, κατήγγειλε την 35χρονη συμφωνία που κάλυπτε το «Ρωσικό Σπίτι» στο Βερολίνο, κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη για εξηγήσεις και ανακοίνωσε αυστηρότερους ελέγχους εισόδου για Ρώσους πολίτες. Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, το «Ρωσικό Σπίτι» λειτουργούσε ως κέντρο ανεξέλεγκτης ρωσικής κατασκοπείας.
Στο ίδιο πλαίσιο αντιδράσεων εντάσσεται, ως μήνυμα προς το Κρεμλίνο, και το γεγονός ότι το γερμανικό Πολεμικό Ναυτικό δοκίμασε στον Βόρειο Ατλαντικό το ισραηλινό βαλλιστικό σύστημα LORA, εμβέλειας 400 χιλιομέτρων. Ο Πούτιν χαρακτήρισε τις γερμανικές κατηγορίες «προβοκάτσια» και τις κυρώσεις «ακόμη ένα σοβαρό λάθος» της γερμανικής πλευράς, ενώ το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών προειδοποίησε για «σθεναρή απάντηση» στις ενέργειες του Βερολίνου.
Νέες κυρώσεις στην ΕΕ
Θα ήταν λάθος να αντιμετωπίζαμε τη Λειψία ως μεμονωμένο περιστατικό. Έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο, κατέγραψε 144 περιστατικά με drones σε 13 ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ Αυγούστου 2024 και Φεβρουαρίου 2026 και έκρινε πολύ πιθανό ότι η Ρωσία διεξάγει συντονισμένη εκστρατεία επιτήρησης, με στόχους στρατιωτικές βάσεις και πυρηνικές εγκαταστάσεις στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Ολλανδία.
Είναι, με άλλα λόγια, ένας πόλεμος φτιαγμένος στα μέτρα των «γκρίζων ζωνών»: αρκετά ορατός για να τρομάξει, αλλά αρκετά ασαφής για να μην ενεργοποιήσει το άρθρο 5. Στο τραπέζι βρίσκεται ήδη νέο πακέτο κυρώσεων, με αυστηρότερους περιορισμούς στις θεωρήσεις για Ρώσους τουρίστες και μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», δηλαδή των πλοίων που παρακάμπτουν τις ενεργειακές κυρώσεις.
Η στάση της Ουάσιγκτον
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η σιωπή της Ουάσιγκτον μοιάζει σχεδόν εκκωφαντική. Καθώς η ΕΕ επιδεικνύει μια σχετικά συντεταγμένη αντίδραση, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περιοριστεί σε γενικόλογες διαβεβαιώσεις ότι ο Πούτιν δεν πρόκειται να χτυπήσει έδαφος του ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος στο Ιράν φέρεται να έχει ήδη περιορίσει τα διαθέσιμα αμερικανικά αποθέματα συστημάτων Patriot, Tomahawk και ATACMS. Αυτό εντείνει τους φόβους ότι η Μόσχα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί την κατάσταση στο πλαίσιο του υβριδικού πολέμου που έχει κηρύξει στην Ευρώπη, σε συνδυασμό μάλιστα με τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται, λόγω του πολέμου, η οικονομία της Ρωσίας.
