Η προσπάθεια επαναπατρισμού των Ελλήνων που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό αποτελεί στόχο της κυβέρνησης.
Συγκεκριμένα, το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ προχωρούν σε διεύρυνση των κινήτρων για τη μεταφορά φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα. Το εν λόγω σχέδιο συνδέεται άμεσα τόσο με την έλλειψη εξειδικευμένων εργαζομένων όσο και με το έντονο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να πιέζεται από την απουσία εξειδικευμένου προσωπικού. Η έρευνα της ManpowerGroup για το 2026 δείχνει πως το 84% των εργοδοτών δυσκολεύεται να καλύψει θέσεις που απαιτούν ειδικές δεξιότητες, την ώρα που αυξάνεται η ανάγκη για γνώσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τις νέες τεχνολογίες.
Παράλληλα, το μεγάλο κύμα φυγής Ελλήνων στο εξωτερικό την περίοδο της οικονομικής κρίσης άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη χώρα. Περισσότεροι από 700.000 πολίτες εγκατέλειψαν την Ελλάδα, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι γεννήσεις και να περιοριστεί σημαντικά το παραγωγικό δυναμικό.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σταδιακή επιστροφή. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, μέχρι το 2024 περισσότεροι από 350.000 Έλληνες που είχαν μεταναστεύσει στο εξωτερικό επέστρεψαν και εργάζονται πλέον στην Ελλάδα.
Χαρακτηριστική είναι και η αναφορά του ΕΒΕΠ για τις συνέπειες του brain drain στη χώρα: «Η Ελλάδα έχει υποφέρει από τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού και την απώλεια κρίσιμων δεξιοτήτων. Το δημογραφικό πρόβλημα επιδεινώθηκε, όταν την εποχή της οικονομικής κρίσης 427.000 νέοι και νέες, που βρίσκονταν σε ηλικία δημιουργίας οικογένειας και με υψηλό μορφωτικό επίπεδο έφυγαν από τη χώρα».
Το νέο πλαίσιο δίνει πλέον τη δυνατότητα υπαγωγής στις φοροαπαλλαγές και σε όσους επιστρέφουν για να εργαστούν στο Ελληνικό Δημόσιο. Αξίζει δε να σημειωθεί πως μέχρι σήμερα το συγκεκριμένο μέτρο αφορούσε αποκλειστικά εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα και ελεύθερους επαγγελματίες.
Η ρύθμιση απευθύνεται κυρίως σε γιατρούς, ερευνητές, μηχανικούς και καθηγητές, ενώ προβλέπεται και αναδρομική ισχύς. Το βασικό κίνητρο παραμένει η μείωση κατά 50% του φόρου εισοδήματος για επτά χρόνια από την επιστροφή στην Ελλάδα.
Για να ενταχθεί κάποιος στο καθεστώς, θα πρέπει να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για πέντε από τα έξι προηγούμενα χρόνια πριν από την επιστροφή του. Παράλληλα, θα πρέπει να προέρχεται από χώρα της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ, ή από κράτος με το οποίο υπάρχει συμφωνία φορολογικής συνεργασίας με την Ελλάδα.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης να εργάζεται ή να ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα στην Ελλάδα και να δηλώσει πως θα παραμείνει στη χώρα για τουλάχιστον δύο χρόνια.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση μέσω της πλατφόρμας myAADE, ακολουθώντας τη διαδρομή: Εφαρμογές > Φορολογικές Υπηρεσίες > Εισόδημα > Υποβολή αίτησης υπαγωγής σε ειδικό τρόπο φορολόγησης.
Την ίδια ώρα, οι εκτιμήσεις για την επόμενη δεκαετία δείχνουν σημαντικές ευκαιρίες στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με το ΕΒΕΠ, ο τομέας της πληροφορικής και των συμβουλευτικών υπηρεσιών αναμένεται να παρουσιάσει αύξηση απασχόλησης κατά 107%, δημιουργώντας περισσότερες από 27.000 νέες θέσεις εργασίας.
Ισχυρή ανάπτυξη προβλέπεται και στις κατασκευές, με σχεδόν 50.000 νέες θέσεις, ενώ ακολουθούν η φαρμακοβιομηχανία, τα logistics και οι υπηρεσίες υγείας. Σημαντική θεωρείται και η ενίσχυση της βιομηχανίας, όπου υπολογίζεται πως θα δημιουργηθούν περισσότερες από 66.000 θέσεις εργασίας.
Για τη βελτίωση της εικόνας στην αγορά εργασίας είχε δηλώσει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης: «Η βελτίωση των βασικών παραμέτρων που διαμορφώνουν, πλέον, ένα ανταγωνιστικό πλαίσιο στην αγορά εργασίας είναι θεαματική».
