Κατηγορίες και αντιδράσεις για τις δηλώσεις Έντι Ράμα περί άγνοιας ελληνικής μειονότητας, εν μέσω επεισοδίων και καταγγελιών στη Σβέρνιτσα.
Σε νέο κύκλο πολιτικής έντασης μπαίνει η Αλβανία μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν δημόσιες τοποθετήσεις του Έντι Ράμα και τα επεισόδια που καταγράφηκαν στη Σβέρνιτσα, με το ζήτημα των περιουσιών και της ελληνικής μειονότητας να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Οι καταγγελίες για εκφοβισμό κατοίκων, οι αναφορές σε αμφισβητούμενες ιδιοκτησίες και οι αιχμές για σχέσεις πολιτικής εξουσίας με επενδυτικά συμφέροντα δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό που ξεπερνά τα τοπικά όρια και αγγίζει ευρύτερα τις ελληνοαλβανικές σχέσεις. Την ίδια ώρα, η συζήτηση στην ευρωπαϊκή σφαίρα εντείνεται, καθώς τίθενται ζητήματα σεβασμού δικαιωμάτων μειονοτήτων και κράτους δικαίου σε μια χώρα που παραμένει σε διαδικασία ευρωπαϊκής προοπτικής.
Ο «ανήξερος» το 2026 Αλβανός πρωθυπουργός Ε. Ράμα για την ύπαρξη ελληνικής μειονότητας στο χωριό Σβέρνιτσα, το οποίο βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος λόγω των βίαιων επεισοδίων από οργανωμένες ομάδες «φύλαξης» χώρου που καταπατά και μειονοτικές περιουσίες για δήθεν «τουριστική αξιοποίηση», διαψεύδεται από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Ε. Ράμα του 2016, όταν υπέβαλε στο Συμβούλιο της Ευρώπης έκθεση για τις μειονότητες στην Αλβανία, όπως αναφέρει το ProtoThema.gr.
Με την γνωστή ειρωνία
Ο Ε. Ράμα, με το γνωστό ειρωνικό ύφος του και θέλοντας να υποβαθμίσει τα επεισόδια στην Σβέρνιτσα, υποκριτικά δήλωσε ότι «δεν γνώριζε για την ύπαρξη Ελλήνων στην περιοχή», θέλοντας έτσι να ψέξει το Υπουργείο Εξωτερικών για την ανακοίνωση που εξέδωσε καταδικάζοντας τα επεισόδια εις βάρος ομογενών, αλλά και τον τραυματισμό Έλληνα πολίτη. Η Αθήνα μάλιστα έστελνε το μήνυμα ότι τέτοιες κινήσεις και η μη τήρηση του σεβασμού των περιουσιακών δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας δεν συνάδουν με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Αλβανίας.
Η έκθεση όμως που έχει υποβάλει η ίδια η αλβανική κυβέρνηση το 2016, όταν πρωθυπουργός ήταν ο Ε. Ράμα, διαψεύδει τους ισχυρισμούς του. Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέθεσε η αλβανική κυβέρνηση, στην Σβέρνιτσα κατοικούσαν 920 μέλη της ελληνικής μειονότητας και στην γειτονική Νάρτα 4.200 μέλη της ελληνικής μειονότητας. Και προφανώς ο κ. Ράμα νόμιζε ότι έχει ξεχαστεί αυτή η επίσημη έκθεση. Όμως δεν μπορεί να μην γνώριζε μια ακόμη λεπτομέρεια ότι ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας, που εξελέγη με το κόμμα του, είναι μέλος της μειονότητας και έχει το ελληνικότατο όνομα, Δημήτρης Οικονόμου.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αλβανός πρωθυπουργός προσπαθεί, με ειρωνείες και χονδροειδή ψέματα, να αντιμετωπίσει την κριτική και τις πιέσεις που του ασκούνται σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Αλβανία. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν θεωρεί ότι στην υπόθεση της Χειμάρρας κατόρθωσε να βγει νικητής.
Η ιστορία
Στη Σβέρνιτσα υπάρχει μεγάλη προϊστορία με στόχο πάντοτε την υφαρπαγή των περιουσιών Ελλήνων αλλά και Βλάχων που ζουν στην περιοχή.
Οι περιουσίες αυτές ανήκαν στα μέλη της μειονότητας από το 1934 και παρέμειναν στην ιδιοκτησία τους και με τον αναδασμό του 1946 από το καθεστώς Χότζα, μέχρι τη δημιουργία των κομμουνιστικών συνεταιρισμών. Μετά την πτώση του καθεστώτος, το αλβανικό κράτος με τον νόμο του 1994 επέστρεψε περιουσίες στους πολίτες και όσοι ήταν μέλη των συνεταιρισμών πήραν από 3.000 τ.μ. Ωστόσο, οι τίτλοι αυτοί ακόμη και σήμερα δεν έχουν καταγραφεί στο Υποθηκοφυλακείο, αφήνοντας έτσι περιθώρια για την υφαρπαγή τους από οργανωμένα συμφέροντα τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά στον Ε. Ράμα.
Υπάρχουν μάλιστα τίτλοι που έχουν δοθεί από το αλβανικό κράτος, βάσει των οποίων έχουν γίνει και τοπογραφικά που αποτυπώνουν ορισμένες από τις μειονοτικές περιουσίες εντός της περιοχής που περιέφραξαν, κόβοντας την πρόσβαση στον αιγιαλό, οι εκπρόσωποι των «επενδυτών», οι οποίοι επιστράτευσαν ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας προκειμένου να εμποδίσουν τις διαμαρτυρίες των ιδιοκτητών και των κατοίκων.
Στις φωτογραφίες εμφανίζονται μερικοί από τους τίτλους που έχουν δοθεί και κατέχει η οικογένεια Πούλα, αλλά και οι αιτήσεις για καταγραφή στο Κτηματολόγιο.
Παρά τη φημολογία ότι η επένδυση αφορά εταιρεία του γαμπρού του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, αυτό δεν επιβεβαιώνεται επισήμως. Ωστόσο λειτουργεί αποτρεπτικά για την κινητοποίηση της αλβανικής αντιπολίτευσης αλλά και άλλων παραγόντων, οι οποίοι δεν θα ήθελαν να συγκρουστούν με την οικογένεια Τραμπ.
Πολλές επενδύσεις αυτού του είδους στην Αλβανία γίνονται κυρίως από ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος, οι οποίες ξεπλένουν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια προερχόμενα από παράνομες δραστηριότητες. Οι πολίτες και συλλογικότητες έχουν ξεσηκωθεί εναντίον ενός φαραωνικού έργου υποτιθέμενης αξιοποίησης μέσα σε περιοχή ειδικής περιβαλλοντικής προστασίας, καταπατώντας και έναν σημαντικό αριθμό μειονοτικών περιουσιών.
Η τοποθέτηση Μπελέρη
Ο ευρωβουλευτής Φρέντης Μπελέρης φέρνει όμως σάκο, σε ευρωπαϊκό πεδίο τις καταγγελίες κατοίκων της Σβέρνιτσας, στην περιοχή της Αυλώνας της Αλβανίας, σχετικά με παρεμβάσεις σε αμφισβητούμενες εκτάσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τους ίδιους, ανήκουν σε οικογένειες μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας και δεν έχουν αποδοθεί στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους μετά τις δημεύσεις της κομμουνιστικής περιόδου.
Με ερώτηση του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Φρέντης Μπελέρης ζητεί να διερευνηθούν οι καταγγελίες για περιστατικά βίας και εκφοβισμού που φέρονται να σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια ειρηνικών διαμαρτυριών κατοίκων του χωριού, ενώ θέτει παράλληλα το ζήτημα της προστασίας των περιουσιακών δικαιωμάτων και των ελευθεριών των αναγνωρισμένων εθνικών μειονοτήτων στην Αλβανία.