Ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να μετατρέψει την πολιτική ζωή της χώρας σε σαπουνόπερα.
Παγκόσμιο ρεκόρ πολιτικού ευτελισμού αποτελεί η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ των τελευταίων τριών ετών, ο οποίος από κόμμα εξουσίας μετατράπηκε σε μια πηγή διαρκούς πολιτικού αυτοδιασυρμού, αλλάζοντας έξι αρχηγούς και επικεφαλής σε χρόνο ρεκόρ.
Από την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα μέχρι την πρόσφατη ανάγκη για «συλλογική ηγεσία» και την ανάδειξη της Ρένας Δούρου στη θέση της επικεφαλής, το κόμμα κατάφερε να εκμηδενίσει κάθε σοβαρότητα, πληρώνοντας στην ουσία σε εσωκομματικό πεδίο την πάγια εμμονή του για αντιθεσμική αποσάθρωση των πάντων.
Ό,τι δηλαδή επιχείρησε να κάνει υιοθετώντας προσωπικές φιλοδοξίες, ωφελιμιστικές επιδιώξεις και τακτικισμούς και, φυσικά, τοξικό λόγο.
Από τον Ιούνιο του 2023 μέχρι σήμερα, ο πολιτικός χώρος που βγήκε από το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα πέρασε από τα χέρια έξι διαφορετικών προσώπων που φόρεσαν, με τον έναν ή τον άλλον τίτλο, τον μανδύα της ηγεσίας: πρόεδρος κόμματος, πρόεδρος Κοινοβουλευτικής Ομάδας, προσωρινός πρόεδρος.
Ένα ρεκόρ αστάθειας που δύσκολα βρίσκει προηγούμενο στη μεταπολιτευτική ιστορία της συγκεκριμένης εκδοχής της Αριστεράς. Η οποία, βεβαίως, και αυτή από διάσπαση προέρχεται.
Το χρονολόγιο των διασπάσεων και της οργανωτικής διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ από το καλοκαίρι του 2023 έως το καλοκαίρι του 2026 ξεδιπλώνεται μέσα από διαδοχικά κύματα αποχωρήσεων, ανεξαρτητοποιήσεων και εσωτερικών συγκρούσεων.
1. Τσίπρας: η παραίτηση που άνοιξε το κουτί της Πανδώρας
Στις 29 Ιουνίου 2023, μόλις τέσσερις ημέρες μετά τη δεύτερη εκλογική ήττα, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την παραίτησή του από την προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο ηγέτης που είχε κυβερνήσει τη χώρα, που είχε ενσαρκώσει για μια δεκαετία τη «ρήξη» και το πρώτη φορά Αριστερά, αποχωρούσε αφήνοντας πίσω του ένα κόμμα χωρίς διάδοχο σχήμα, χωρίς σαφή στρατηγική και, κυρίως, χωρίς κανέναν μηχανισμό ελεγχόμενης διαδοχής.
Ο ίδιος ο τρόπος της αποχώρησης –απότομος, χωρίς προετοιμασία– έριξε το πρώτο κομμάτι από το ντόμινο, ενώ τα σενάρια ότι όλο αυτό εντασσόταν σε προσωπική στρατηγική του Α. Τσίπρα που χάρισε στον εαυτό του το δικαίωμα της εξαγνιστικής ανάπαυλας, όπως πίστευε, για να επιστρέψει, απλώς επιβεβαιώθηκαν.
2. Κασσελάκης: ο «ουρανοκατέβατος» και η καθαίρεση ρεκόρ
Λίγες εβδομάδες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2023, ο Στέφανος Κασσελάκης, ένας άνθρωπος χωρίς ιδεολογική ταυτότητα και κομματική διαδρομή που είχε έρθει από τις ΗΠΑ, εξελέγη πρόεδρος μέσα από ανοιχτή εσωκομματική διαδικασία.
Η θητεία του δεν πρόλαβε καν να συμπληρώσει έναν χρόνο. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2024, η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος ενέκρινε πρόταση μομφής εναντίον του με 163 ψήφους υπέρ σε σύνολο 286 ψηφισάντων – κάτι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά κομματικά χρονικά.
Ο ίδιος ο Παύλος Πολάκης, που τον είχε στηρίξει αρχικά, ομολόγησε δημόσια από το βήμα της Κεντρικής Επιτροπής: «Πίστεψα στον Στέφανο Κασσελάκη και τον στήριξα. Έπεσα έξω, δεν κάνει για πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ». Ήταν η περίφημη «κομματική διαδικασία του μπουζουξίδικου».
3. Φάμελλος: η «επανεκκίνηση» που έμεινε στον δρόμο
Στις 24 Νοεμβρίου 2024 ο Σωκράτης Φάμελλος εξελέγη πρόεδρος με 49,41%, χωρίς καν να χρειαστεί δεύτερος γύρος, αφού ο Πολάκης –με 43,51%– αποχώρησε από την κούρσα «για λόγους ενότητας».
Ο ίδιος ο Φάμελλος υποσχέθηκε «έναν ΣΥΡΙΖΑ πιο δυνατό και μεγάλο».
Ωστόσο, μέσα σε λίγους μήνες το κόμμα έχασε και τυπικά τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, καθώς δεκάδες βουλευτές αποχώρησαν ή ανεξαρτητοποιήθηκαν χωρίς να παραδώσουν την έδρα τους, όπως έκανε και ο ίδιος αργότερα ύστερα από μήνες πίεσης και λεκτικών παλινωδιών με ζητούμενο να μη φανεί ότι ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας εξωθούσε τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτοεξευτελιστικές κινήσεις.
Ήταν η… μετά εξώστη φάση της πολιτικής του διαδρομής.
4. Δούρου: η τρίτη αλλαγή σκυτάλης σε λιγότερο από δύο χρόνια
Τον Ιούλιο του 2026, εν μέσω νέας εσωκομματικής αναταραχής και αποχωρήσεων στελεχών, η Ρένα Δούρου εξελέγη πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία με μόλις 7 ψήφους υπέρ και 1 λευκό, σε μια Κοινοβουλευτική Ομάδα που είχε πλέον συρρικνωθεί δραματικά.
Ο απερχόμενος πρόεδρος Φάμελλος δεν συμμετείχε καν στη διαδικασία, καταγγέλλοντας εν εξελίξει «μεθόδευση» για επιστροφή προσώπων που ο ίδιος είχε διαγράψει.
5. Νέα Αριστερά: Χαρίτσης-Σακελλαρίδης
Η αστάθεια δεν περιορίστηκε στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Το κόμμα-παρακλάδι που δημιουργήθηκε από στελέχη που αποχώρησαν μετά την εκλογή Κασσελάκη, η Νέα Αριστερά, βρέθηκε στο ίδιο σενάριο: ο πρόεδρός της, Αλέξης Χαρίτσης, παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 2026, εν μέσω εσωτερικών διαφωνιών για τη στάση του απέναντι σε ενδεχόμενο προγραμματικό διάλογο με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Τη θέση του ανέλαβε προσωρινά ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, ο οποίος είχε ήδη διατελέσει γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος.
Δύο κόμματα, μία κοινή καταγωγή, έξι πρόσωπα σε τρία χρόνια – Τσίπρας, Κασσελάκης, Φάμελλος, Δούρου από τη μία πλευρά, Χαρίτσης και Σακελλαρίδης από την άλλη.
Το πολιτικό αποτύπωμα
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να μετατρέψει την πολιτική ζωή της χώρας σε σαπουνόπερα.
Η ιστορία έγραψε ότι μέσα σε τρία χρόνια το κόμμα που κάποτε ήθελε να αλλάξει όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη άλλαξε απλώς έξι αρχηγούς, χάνοντας κάθε ίχνος αξιοπιστίας και σοβαρότητας στο διεθνές και εγχώριο στερέωμα.
