Με αιχμές για τα εθνικά θέματα και το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επανέρχεται στην τακτική της καταγγελίας, χωρίς να παρουσιάζει συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση.
Η επίσκεψη του Νίκου Ανδρουλάκη στην Κάσο είχε όλα τα στοιχεία μιας υψηλού συμβολισμού πολιτικής παρουσίας. Το σκηνικό ήταν ιδανικό: ένα ακριτικό νησί με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, αναφορές στην εθνική κυριαρχία, στην Τουρκία και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Εκεί όπου, θεωρητικά, θα περίμενε κανείς να ακούσει μια ολοκληρωμένη πρόταση εξωτερικής πολιτικής, τελικά κυριάρχησε μια ακόμη επανάληψη της γνώριμης συνταγής: καταγγελία, αιχμές και γενικόλογες διαπιστώσεις.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να εμφανιστεί ως εκφραστής της «υπεύθυνης αντιπολίτευσης», ζητώντας ενημέρωση για την πορεία του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης και ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση. Όμως το βασικό πολιτικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποια ακριβώς είναι η διαφορετική στρατηγική που προτείνει; Γιατί η συνεχής απαίτηση για ενημέρωση δεν συνιστά από μόνη της πολιτική πρόταση, ιδιαίτερα όταν αφορά σύνθετα γεωπολιτικά ζητήματα που απαιτούν σοβαρότητα και διπλωματικούς χειρισμούς.
Η εύκολη αντιπολίτευση απέναντι στη δύσκολη πραγματικότητα
Τα εθνικά ζητήματα δεν προσφέρονται για επικοινωνιακές κορώνες ούτε για εύκολη πολιτική αξιοποίηση. Κι όμως, ο Νίκος Ανδρουλάκης δείχνει να επιλέγει ξανά τον ασφαλή δρόμο της διαρκούς κριτικής, αποφεύγοντας να εξηγήσει πώς θα ενεργούσε ο ίδιος αν είχε την ευθύνη της διακυβέρνησης.
Η αναφορά του στην ανάγκη καταδίκης της Τουρκίας από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ακούγεται αυτονόητη. Εκεί που αρχίζουν τα δύσκολα, όμως, σταματούν και οι απαντήσεις. Ποιο είναι το σχέδιο πίεσης προς τους Ευρωπαίους εταίρους; Ποιες διπλωματικές πρωτοβουλίες θα αναλάμβανε; Πώς θα διαχειριζόταν τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο; Σε όλα αυτά, η τοποθέτησή του έμεινε σιωπηλή.
Το ίδιο ισχύει και για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Είναι εύκολο να ζητά κανείς χρονοδιαγράμματα και να καταγγέλλει καθυστερήσεις. Είναι πολύ δυσκολότερο να αναγνωρίσει τις γεωπολιτικές, τεχνικές και διπλωματικές δυσκολίες ενός έργου που επηρεάζεται από διεθνείς εξελίξεις και περιφερειακές εντάσεις.
Ρητορική χωρίς πολιτικό αποτύπωμα
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επαναλαμβάνει ότι η χώρα χρειάζεται αποτελεσματική διακυβέρνηση. Η διαπίστωση αυτή δύσκολα θα βρει διαφωνούντες. Εκείνο που εξακολουθεί να λείπει είναι η απάντηση στο τι διαφορετικό κομίζει το ΠΑΣΟΚ. Η παράταξη εξακολουθεί να αναζητά διακριτό πολιτικό στίγμα ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης, ενώ ο πρόεδρός της συχνά δίνει την εικόνα ότι επενδύει περισσότερο στη φθορά των αντιπάλων του παρά στην οικοδόμηση μιας πειστικής εναλλακτικής πρότασης.
Δεν είναι τυχαίο ότι κάθε δημόσια παρέμβασή του συνοδεύεται από υψηλούς τόνους, αλλά σπάνια αφήνει πίσω της μια νέα πολιτική πρωτοβουλία ή μια συγκεκριμένη πρόταση που να αλλάζει την ατζέντα της δημόσιας συζήτησης.
Η αντιπολίτευση χρειάζεται περισσότερα από συνθήματα
Η παρουσία στην Κάσο θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για μια ουσιαστική παρέμβαση γύρω από τη γεωπολιτική θέση της χώρας, την ενεργειακή ασφάλεια και τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντί γι’ αυτό, περιορίστηκε σε μια γνώριμη αντιπολιτευτική φόρμουλα που δύσκολα αιφνιδιάζει πλέον ακόμη και τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων, οι πολίτες περιμένουν από όσους διεκδικούν την εξουσία όχι μόνο να επισημαίνουν προβλήματα, αλλά και να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν σχέδιο, συνέπεια και κυβερνητική ετοιμότητα. Η συνεχής καταγγελία μπορεί να εξασφαλίζει στιγμιαία πολιτική δημοσιότητα. Πολύ πιο δύσκολα, όμως, χτίζει την αξιοπιστία που απαιτεί η διεκδίκηση της διακυβέρνησης.
