Συνέντευξη Τύπου για το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανήλικων στα social media από τους υπουργούς Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου και Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Την απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027 ανακοίνωσε νωρίτερα  ο Κυριάκος Μητσοτάκης. 

Σύμφωνα με την εξειδίκευση των μέτρων, η απαγόρευση περιλαμβάνει όλα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από 1/1/2012. 

Αφορά τις πλατφόρμες Instagram, Tiktok, Facebook και Snapchat, ενώ δεν περιλαμβάνει τις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων.

Η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται εντός του καλοκαιριού και θα έχει εφαρμογή από 1/1/2027.

Όπως ξεκαθαρίστηκε στη διάρκεια της συνέντευξης, η απαγόρευση δεν αποτελεί περιορισμό στην ελευθερία του λόγου, αλλά αναγκαίο προληπτικό μέτρο. Υπογραμμίστηκε επίσης το σύνδρομο του εθισμού που αναπτύσσεται από τη χρήση των social media, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία των ανηλίκων, αλλά και την παραγκώνιση της προσωπικής επαφής, με προτίμηση στη διαδικτυακή.

Σκέρτσος: Προσωπικό στοίχημα Μητσοτάκη

Ο άκης Σκέρτσος έδωσε το πολιτικό στίγμα της πρωτοβουλίας, η οποία, όπως είπε, αποτελεί προσωπικό στοίχημα του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη. «Η Ελλάδα δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά διαμορφώνει την ευρωπαϊκή ατζέντα. Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, έθεσε το ζήτημα στην καρδιά της ΕΕ. Προτείνουμε πέντε συγκεκριμένες προσθήκες στη νομοθεσία του DSA, ζητώντας υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας σε όλη την Ευρώπη και κοινή ψηφιακή ηλικία ενηλικίωσης στα 15 έτη», σημείωσε ο υπουργός Επικρατείας.

Αναφερόμενος στο χρονοδιάγραμμα, ήταν σαφής: «Ξεκινάμε άμεσα μια εντατική διπλωματική προσπάθεια. Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 θα εισέλθουμε στη φάση της ευρωπαϊκής διαβούλευσης, με στόχο την ψήφιση του εθνικού νόμου το καλοκαίρι του 2026. Η πλήρης εφαρμογή της απαγόρευσης θα ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2027. Θέλουμε τα παιδιά μας να ξαναβρούν τον χρόνο τους στον φυσικό κόσμο, στις παρέες, στον αθλητισμό και στο παιχνίδι». «To scroll χωρίς όρια κάνει κακό στη ψυχική υγεία των παιδιών μας. Πρόκειται για ένα αναγκαίο και ικανό μέτρο. Έχουμε ευθύνη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο», τόνισε κ. Σκέρτσος.

Όπως είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος,«λίγες φορές στην Ευρώπη εφαρμόζεται μια τέτοια παρέμβαση». «Είναι αναγκαία και κρίσιμη. Πρόκειται για ένα κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Συνεργαστήκαμε με όλα τα υπουργεία, προκειμένου να προσεγγίσουμε το ζήτημα απ' όλες τις πλευρές. Μιλάμε για θέματα ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών μας. Απαιτούνται λύσεις. Πρέπει να δούμε το ζήτημα των αποτελεσματικών ελέγχων και κυρώσεων, ώστε το πλαίσιο που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση να είναι αποτελεσματικό», είπε χαρακτηριστικά.

Υπογράμμισε ότι το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων, «για ένα κράτος που φροντίζει την ανηλικότητα και την οικογένεια από νέες προκλήσεις και απειλές». Τόνισε ότι η Ελλάδα έχει σχηματίσει μια συμμαχία προθύμων για το θέμα της προστασίας των ανηλίκων στα social media με μέλη όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Δανία και η Γαλλία. «Ρώτησα τον 15χρονο γιο μου και μου είπε ότι είναι υπέρ. Επειδή όταν κλείνει ένα κινητό, ανοίγει μια παρέα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Άδωνις Γεωργιάδης: Ο αλγόριθμος δεν μπορεί να ορίζει την ψυχική υγεία των παιδιών μας

Φανατικά υπέρ ετης ρύθμισης είναι και οι δύο γιοι του υπουργού Υγείας Αδωνι Γεωργιάδη, όπως ανέφερε ο ίδιος. Διευκρίνισε ότι με την απαγόρευση, «δεν πλήττεται η ελευθερία του λόγου, αλλά προσαρμοζόμαστε στις τεχνολογικές εξελίξεις». Πρόσθεσε τοους κινδύνους από τον εθισμό των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Στους ανηλίκους ο εθισμός μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία, οπτική κόπωση, ενώ στην ψυχική υγεία μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε τάσεις αυτοκτονίας. Ταυτόχρονα ενισχύει και τη ρητορική μίσους», είπε.

Ο κ. Γεωργιάδης παρουσίασε τα ανησυχητικά επιδημιολογικά στοιχεία που κατέστησαν τη ρύθμιση επιτακτική, περιγράφοντας την πρόκληση της εξάρτησης ως μία «σιωπηλή πανδημία».

«Τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας είναι σοκαριστικά. Το 23% των δεκαπεντάχρονων στην Ελλάδα δηλώνει ότι νιώθει ανασφάλεια ή εκνευρισμό όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του. Αυτό είναι το πρώτο σύμπτωμα εθισμού», επεσήμανε ο υπουργός Υγείας.

Αναλύοντας τις συνέπειες, ο κ. Γεωργιάδης στάθηκε σε τρεις πυλώνες:

- Σωματική Υγεία: «Η καθιστική ζωή που επιβάλλει το ατέρμονο scrolling οδηγεί σε εκθετική αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας, διαταραχές ύπνου και οφθαλμολογικά προβλήματα».

- Ψυχική Υγεία: «Παρατηρούμε κατακόρυφη αύξηση στο άγχος, την κατάθλιψη και, το χειρότερο όλων, στον αυτοκτονικό ιδεασμό λόγω του cyberbullying και των μη ρεαλιστικών προτύπων που προβάλλονται».

- Ψυχοκοινωνικές Επιπτώσεις: «Τα παιδιά χάνουν την ικανότητα συγκέντρωσης και κοινωνικοποίησης. Δημιουργείται μια ψηφιακή απομόνωση που ναρκοθετεί τη μετέπειτα ενήλικη ζωή τους».

«Η παρέμβασή μας δεν είναι τιμωρητική, είναι σωτήρια», κατέληξε ο υπουργός Υγείας.

Παπαστεργίου: Αυστηρές κυρώσεις

Από την πλευρά του ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου είπε, ανάμεσα σε άλλα, πως χρειάζεται προσοχή και ευθύνη από τους γονείς.

Ξεκαθάρισε πως «δεν κόβουμε το Ίντερνετ, δημιουργούμε ένα πλαίσιο προστασίας για τα παιδιά. Η διαδικασία δεν ήταν εύκολη, επειδή έπρεπε να βάζουμε μέσα και τους Ευρωπαίους. Το νομοσχέδιο είναι πολύ απλό. Περιλαμβάνει όλα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από 1/1/2012», εξήγησε ο κ. Παπαστεργίου.

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξειδίκευσε το τεχνικό κομμάτι, εξηγώντας πώς η τεχνολογία θα χρησιμοποιηθεί ως μέσο προστασίας και όχι ως απειλή.

«Το νομοσχέδιο θέτει τις πλατφόρμες προ των ευθυνών τους. Στο πλαίσιο του DSA, οι εταιρείες οφείλουν να εφαρμόσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Εμείς προσφέρουμε τη λύση μέσω του Kids Wallet στο Gov.gr Wallet. Θα χρησιμοποιούνται "διακριτικά ηλικίας" (age tokens). Αυτό σημαίνει ότι η πλατφόρμα θα γνωρίζει μόνο ότι ο χρήστης είναι άνω των 15, χωρίς να έχει πρόσβαση σε κανένα άλλο προσωπικό δεδομένο ή στοιχείο ταυτότητας. Διασφαλίζουμε την ιδιωτικότητα στο 100%», υπογράμμισε ο κ. Παπαστεργίου.

Όσον αφορά στην εποπτεία και τις κυρώσεις, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ήταν κατηγορηματικός: «Δεν θα χαριστούμε σε κανέναν. Οι κυρώσεις θα είναι εξαιρετικά αυστηρές και θα φτάνουν έως και το 6% του παγκόσμιου τζίρου των εταιρειών, όπως προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η εποπτεία θα είναι διαρκής και οι έλεγχοι δειγματοληπτικοί αλλά εξαντλητικοί. Με λίγα λόγια, δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου η ασφαλής λειτουργία των πλατφορμών είναι η μόνη επιλογή».