Για τον κίνδυνο ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη, την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων και τις νέες επενδύσεις σε LNG μίλησε ο επικεφαλής της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, στο Platts της S&P Global Energy.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να ενισχύσουν περαιτέρω τις επιδοτήσεις στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και να μειώσουν τα τέλη διαμετακόμισης φυσικού αερίου, προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις μιας επικείμενης ενεργειακής «κρίσης» κατά τη διάρκεια του χειμώνα, δήλωσε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, σε συνέντευξή του στο Platts, το οποίο αποτελεί μέρος της S&P Global Energy. «Πρέπει να δράσουν τώρα», είπε χαρακτηριστικά.
«Χωρίς νέες επιδοτήσεις, ο πληθωρισμός θα γίνει ανεξέλεγκτος»
Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, ο κ. Εξάρχου κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε περαιτέρω επιδοτήσεις των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. «Διαφορετικά, κατά την άποψή μου, ο πληθωρισμός θα καταστεί ανεξέλεγκτος», προειδοποίησε.
Σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο, ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR ζήτησε από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε δραστική μείωση του κόστους διαμετακόμισης των εισαγόμενων ποσοτήτων, την ώρα που οι διεθνείς τιμές του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) καταγράφουν κατακόρυφη άνοδο.
Κάθετος Διάδρομος και LNG: Ανησυχία για τις τιμές και την επάρκεια φυσικού αερίου
Ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε ειδικότερα στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor), μια διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου που συνδέει αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης με τους τερματικούς σταθμούς εισαγωγής LNG στην Ελλάδα.
Οι διαχειριστές των υποδομών κατά μήκος του διαδρόμου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξαν νωρίτερα φέτος σε συμφωνία σχετικά με τον καθορισμό των τιμολογίων μεταφοράς. Ο κ. Εξάρχου αναγνώρισε ότι η συμφωνία αυτή ήταν «σημαντική», υπογράμμισε ωστόσο ότι δεν επαρκεί υπό τις σημερινές συνθήκες των υψηλών τιμών.
«Πρέπει να κάνουν περισσότερα», τόνισε.
Σημειώνεται πως σύμφωνα με την αποτίμηση του Platts, η τιμή του LNG στη Μεσόγειο, με όρους παράδοσης DES (Delivered Ex-Ship), διαμορφώθηκε στις 15 Οκτωβρίου στα 27,775 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικών θερμικών μονάδων (MMBtu), καταγράφοντας αύξηση 173% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Ο κ. Εξάρχου επέκρινε τον βαθμό έκθεσης της Ευρώπης στην αγορά άμεσης παράδοσης LNG (spot) ενόψει του φετινού χειμώνα, επισημαίνοντας ότι αυτό συμβαίνει «σε ένα περιβάλλον το οποίο... δεν είναι καθόλου ασφαλές όσον αφορά τη διασφάλιση επαρκών ποσοτήτων».
Εμπειρογνώμονες στον τομέα του φυσικού αερίου, οι οποίοι έχουν συγκληθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχουν επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ με φυσικό αέριο παραμένει σταθερός, υποβαθμίζοντας το ενδεχόμενο εμφάνισης ελλείψεων.
Ο κ. Εξάρχου, ωστόσο, διαφωνεί με αυτή την εκτίμηση. «Πιστεύω ότι αυτό δεν είναι ακριβές», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR άσκησε επίσης έντονη κριτική στις πρόσφατες εκκλήσεις του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, προς τα κράτη-μέλη να περιορίσουν, όπου είναι εφικτό, την κατανάλωση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Μεταξύ των μέτρων που έχει προτείνει ο Ευρωπαίος Επίτροπος περιλαμβάνονται ο περιορισμός της θερμοκρασίας στα δημόσια κτίρια, η αποτροπή της χρήσης συστημάτων θέρμανσης σε εξωτερικούς χώρους και η απενεργοποίηση του μη απαραίτητου δημόσιου φωτισμού κατά τις νυχτερινές ώρες.
«Το βρήκα αφελές και ανόητο», σχολίασε ο κ. Εξάρχου.
Στροφή σε μακροχρόνια συμβόλαια LNG με τις ΗΠΑ – Το στοίχημα της ενεργειακής ασφάλειας
Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο κ. Εξάρχου υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα πρέπει να εξασφαλίσουν περισσότερες μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG με προμηθευτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως ανέφερε, οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να έχουν διάρκεια τουλάχιστον πέντε ετών.
Οι ΗΠΑ αποτελούν ήδη τον μεγαλύτερο προμηθευτή LNG της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά το πρώτο εννεάμηνο του 2026, κάλυψαν περίπου το 60,7% των εισαγωγών LNG της ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Energy CERA.
Ο κ. Εξάρχου διευκρίνισε ότι δεν τάσσεται κατ' ανάγκην υπέρ της αύξησης αυτού του ποσοστού, αλλά κυρίως υπέρ της διασφάλισης των ποσοτήτων που θα χρειαστεί η Ευρώπη στο μέλλον.
«Δεν αναμένω ότι το πρόβλημα θα επιλυθεί μέσα στα επόμενα δύο χρόνια και, ως εκ τούτου, οι Ευρωπαίοι πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα έχουν επαρκείς ποσότητες από τις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια», δήλωσε.
Η AKTOR έχει ήδη εξασφαλίσει μακροχρόνια πρόσβαση σε αμερικανικό LNG μέσω της Atlantic SEE LNG Trade, μιας κοινοπραξίας μεταξύ του ελληνικού ομίλου υποδομών και της ΔΕΠΑ, η οποία δραστηριοποιείται στην εισαγωγή φυσικού αερίου και LNG.
Η Atlantic SEE έχει συνάψει συμφωνία με την αμερικανική εξαγωγική εταιρεία Venture Global για την προμήθεια 1 εκατομμυρίου μετρικών τόνων LNG ετησίως, για χρονικό διάστημα 20 ετών, με τις παραδόσεις να αναμένεται να ξεκινήσουν το 2030.
Νωρίτερα φέτος, η Atlantic SEE είχε ανακοινώσει ότι επιδίωκε να εξασφαλίσει πρόσθετες ποσότητες LNG μέσω βραχυπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας, ενόψει της επικείμενης σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών ρωσικού LNG από την Ευρωπαϊκή Ένωση και της εντεινόμενης πίεσης στη διεθνή αγορά.
Ωστόσο, ο κ. Εξάρχου δήλωσε στις 16 Οκτωβρίου ότι οι εταιρείες του δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να εξασφαλίσουν πρόσθετες ποσότητες.
«Βρισκόμαστε σε συζητήσεις, αλλά δεν έχουμε καταφέρει να το πετύχουμε — και αυτός είναι ο λόγος που ανησυχώ», ανέφερε.
«Δεν θέλουμε να αναλάβουμε τον κίνδυνο της αγοράς spot, επειδή οι τιμές παρουσιάζουν πολύ έντονες διακυμάνσεις. Γι' αυτό δεν θέλουμε να δεσμευτούμε, καθώς διαπιστώνουμε ότι, σε αυτή τη φάση, δεν υπάρχει στην Ευρώπη διάθεση για ανάληψη δεσμεύσεων που να υπερβαίνουν τις συναλλαγές στην αγορά άμεσης παράδοσης (spot)».
Συμφωνία AKTOR – Motor Oil για νέο FSRU στην Κόρινθο με ορίζοντα το 2031
Ο κ. Εξάρχου ανέφερε επίσης ότι η εταιρεία του έχει καταλήξει σε συμφωνία με την ελληνική Motor Oil για την ανάπτυξη μιας ακόμη πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (FSRU) στην Ελλάδα, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της δυναμικότητας εισαγωγής LNG της χώρας.
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, η νέα μονάδα FSRU, η οποία θα εγκατασταθεί στο λιμάνι της Κορίνθου, στη νότια Ελλάδα, θα έχει δυναμικότητα 4,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως. Όπως ανέφερε, η έναρξη λειτουργίας της αναμένεται το 2031.
Η Motor Oil δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Η Ελλάδα διαθέτει ήδη δύο ακόμη εγκαταστάσεις εισαγωγής LNG σε λειτουργία: τον χερσαίο τερματικό σταθμό στη Ρεβυθούσα και την πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU) στην Αλεξανδρούπολη.
