Ερωτήματα προκαλεί κατά πόσο το ακρωνύμιο ΕΛΑΣ του νέου κόμματος Τσίπρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς αντιδράσεις από αντιστασιακές οργανώσεις ή την... Ελληνική Αστυνομία.
Πολιτική συζήτηση, ιστορικούς συνειρμούς αλλά και ερωτήματα γύρω από το κατά πόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς αντιδράσεις το ακρωνύμιο ΕΛΑΣ από τον Αλέξη Τσίπρα.
Ο πρώην πρωθυπουργός μπορεί να… αιφνιδίασε –όπως υποστηρίζουν ορισμένοι– ακόμα και στενούς συνεργάτες του με την επιλογή του να βαφτίσει το νέο κόμμα Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, ωστόσο δημιούργησε και τις εξής απορίες: Είναι ή όχι κατοχυρωμένο ιστορικά και πολιτικά το ΕΛΑΣ; Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως κομματικό (re) brand το ακρωνύμιο που παραπέμπει ευθέως στο στρατιωτικό σκέλος του ΕΑΜ; Και ποια θα είναι η στάση του ΚΚΕ και των αντιστασιακών οργανώσεων;
Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο συμβολισμός είναι στοχευμένος. Ο ΕΛΑΣ για δεκαετίες ταυτίστηκε με την ιστορική αφήγηση της ελληνικής Αριστεράς γύρω από την Εθνική Αντίσταση, ενώ το ΚΚΕ και οργανώσεις που βρίσκονται στον ιδεολογικό του χώρο αναφέρονται διαρκώς σε αυτόν ως οργανικό κομμάτι της πολιτικής και ιστορικής τους κληρονομιάς.
Μάλιστα, η Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, στις ανακοινώσεις και τις δημόσιες παρεμβάσεις της, αναφέρεται σταθερά στον «τιμημένο ΕΛΑΣ», συνδέοντάς τον άμεσα με το ΚΚΕ και την Αντίσταση.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν προκύπτει ότι το ακρωνύμιο ΕΛΑΣ είναι νομικά κατοχυρωμένο ως αποκλειστικό πολιτικό ή εμπορικό σήμα από το ΚΚΕ ή από κάποια αντιστασιακή οργάνωση. Τουλάχιστον όχι με τρόπο που να απαγορεύει αυτομάτως τη χρήση του από νέο πολιτικό φορέα, αν και βέβαια αυτό θα το κρίνει ο Άρειος Πάγος.
Ενδεχομένως, δε, να υπάρξουν και σχετικές ενστάσεις στο ανώτατο δικαστήριο από πρόσωπα που «θίγονται» από την επιλογή του ονόματος. Υπενθυμίζεται ότι ανάλογα «όχι» έχει πει στο κόμμα Πατριωτική Ενωση των Κωνσταντίνου Μπογδάνου και Πρόδρομου Εμφιετζόγλου λόγω συμβόλου και ονόματος, καθώς τότε είχε αποφασιστεί ότι παρέπεμπε στο κόμμα Πατριωτική Ένωση-Ελληνική Λαϊκή Συσπείρωσις (ΕΛ.ΛΑ.Σ). Ακόμα, πάντως, κι αν αυτές εκπέσουν, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξουν πολιτικές, ιστορικές ή ακόμα και ηθικές αντιδράσεις.
Μνήμες του Εμφυλίου
Κι αυτό γιατί για ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, ο ΕΛΑΣ παραμένει συνδεδεμένος με την Αντίσταση απέναντι στους ναζί και την απελευθέρωση της χώρας. Για άλλους, επαναφέρει μνήμες του Εμφυλίου και μιας βαθιά διχαστικής περιόδου. Δεν είναι τυχαίο ότι ήδη από τα πρώτα λεπτά της παρουσίασης στα social media άρχισαν οι συγκρίσεις, οι ειρωνείες αλλά και οι αναφορές τόσο στον ιστορικό ΕΛΑΣ όσο και στην… Ελληνική Αστυνομία και το ακρωνύμιο ΕΛ.ΑΣ.
Αυτό ακριβώς δείχνει και το πολιτικό ρίσκο της επιλογής Τσίπρα. Διότι στόχος του είναι προφανώς να συνδέσει αφενός τον «νέο ΣΥΡΙΖΑ» με ιστορικά φορτισμένα αντανακλαστικά της ελληνικής Αριστεράς, αφετέρου να δώσει ένα πιο πατριωτικό και εθνικό αποτύπωμα, κάτι που απεικονίζεται και στην επιλογή των χρωμάτων, με το μπλε να κυριαρχεί στον λογότυπο και το κόκκινο να περιορίζεται ουσιαστικά στο γράμμα «Α» της Αριστεράς.
Συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού υποστηρίζουν ότι η επιλογή έγινε ακριβώς επειδή το ακρωνύμιο είναι άμεσα αναγνωρίσιμο, εύηχο και πολιτικά ισχυρό. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας είχε «κλειδώσει» την ονομασία εδώ και περίπου δύο μήνες και την κράτησε μυστική μέχρι την τελευταία στιγμή.
Η παρουσίαση, πάντως, είχε έντονα στοιχεία πολιτικής σκηνοθεσίας από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν. Το μικρό κορίτσι που ανέβηκε στη σκηνή για να του παραδώσει το χαρτί με το όνομα του κόμματος θύμισε σε αρκετούς εικόνες της δεκαετίας του ’80, με τη μικρή Αννούλα του ΠΑΣΟΚ.
Σε κάθε περίπτωση, το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις αντιδράσεις που θα υπάρξουν τις επόμενες ημέρες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το θέμα θα προκαλέσει συζητήσεις στο εσωτερικό της ευρύτερης Αριστεράς, ειδικά ανάμεσα σε όσους θεωρούν ότι ο ιστορικός ΕΛΑΣ δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πολιτικό λογότυπο του 2026.
Γιατί, εν τέλει το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν το συγκεκριμένο ακρωνύμιο είναι νομικά κατοχυρωμένο, αλλά αν ένα ιστορικό σύμβολο της Αντίστασης (ή το όνομα της Ελληνικής Αστυνομίας) μπορεί να επανασυστήνεται ως σύγχρονο κομματικό brand χωρίς να ανοίγει ξανά παλιές πληγές με βαθείς ιστορικούς συμβολισμούς.
