Με την κοινή παραδοχή ότι η απαγόρευση πρόσβασης των ανηλίκων κάτω των 15 ετών αποτελεί «ένα πρώτο αναγκαίο βήμα» για την προστασία τους από τον εθισμό και τους κινδύνους του διαδικτύου, ολοκληρώθηκαν στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής οι τοποθετήσεις των εξωκοινοβουλευτικών φορέων επί του σχετικού νομοσχεδίου.
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ κατά την ακρόαση κατατέθηκαν παρατηρήσεις για την επαλήθευση της ηλικίας, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τον έλεγχο των πλατφορμών και την ανάγκη παράλληλων μέτρων πρόληψης και εκπαίδευσης.
Άκης Σκέρτσος: Δεν χρειάζεται να καθυστερήσουμε άλλο
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε «εξαιρετική» τη συνεισφορά των φορέων και σημείωσε ότι πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα, τόσο επιστημονικά όσο και τεχνικά, με συνεχείς εξελίξεις.
Απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης ότι το νομοσχέδιο κατατίθεται ενώ βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη σχετικές έρευνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υποστήριξε ότι «δεν χρειάζεται να καθυστερήσουμε άλλο, ούτε χρειάζεται άλλη μελέτη».
Όπως ανέφερε, υπάρχουν ήδη επαρκή στοιχεία που, κατά την κυβέρνηση, επιβάλλουν τη λήψη μέτρων, ενώ υποστήριξε ότι οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις είναι πρόσφορες, αναλογικές και συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο.
Ο κ. Σκέρτσος τόνισε ακόμη ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εφαρμογής τεχνολογικών λύσεων επαλήθευσης της ηλικίας, με σεβασμό στην προστασία προσωπικών δεδομένων και στην αρχή της «μηδενικής γνώσης».
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η ελληνική νομοθεσία θα προσαρμοστεί σε τυχόν νεότερες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις όταν αυτές αποκτήσουν κανονιστικό χαρακτήρα.
Η συζήτηση για τη συμμετοχή των παιδιών
Ο υπουργός απέρριψε επίσης την κριτική ότι τα ίδια τα παιδιά δεν συμμετείχαν επαρκώς στη διαβούλευση, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ήδη έρευνες στις οποίες οι ανήλικοι έχουν καταγράψει σε υψηλά ποσοστά τον χρόνο χρήσης, την κατάχρηση και την αίσθηση εξάρτησης από το διαδίκτυο.
«Έχουν γίνει όλες οι κατάλληλες έρευνες», ανέφερε, επιμένοντας ότι τα διαθέσιμα στοιχεία έχουν αξιολογηθεί από τους αρμόδιους φορείς.
Οι φορείς ζητούν πρόληψη και αυστηρούς ελέγχους
Ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων, Αθανάσιος Θεοχάρης, υπογράμμισε την ανάγκη μέτρων πρόληψης για τον περιορισμό του εθισμού και άλλων κινδύνων από την ανεξέλεγκτη χρήση του διαδικτύου.
Όπως είπε, η απαγόρευση πρόσβασης κάτω των 15 ετών δεν αποτελεί άρνηση της τεχνολογίας, αλλά θεσμική ευθύνη της πολιτείας, ώστε οι ανήλικοι να αποκτούν την απαιτούμενη ωριμότητα για ασφαλή χρήση του διαδικτύου.
Αναφέρθηκε επίσης σε ευρωπαϊκές έρευνες που καταγράφουν μείωση της αποδοτικότητας των παιδιών παράλληλα με αύξηση της χρήσης του διαδικτύου, ενώ έκανε λόγο και για κινδύνους στρατολόγησης εφήβων σε παράνομες δραστηριότητες, ακόμη και στη διακίνηση ναρκωτικών.
Κυβερνοέγκλημα: Κρίσιμος ο έλεγχος ηλικίας
Ο διευθυντής Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος Βασίλης Μπερτάνος έδωσε έμφαση στην τεχνική καταλληλότητα των μηχανισμών επαλήθευσης της ηλικίας και στην ασφαλή λειτουργία των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών.
Όπως επισήμανε, πρέπει να αποσαφηνιστεί τι θα συμβεί με τους υφιστάμενους λογαριασμούς, ποιες πλατφόρμες θα εμπίπτουν στις νέες ρυθμίσεις και με ποιον τρόπο θα ελέγχεται η συμμόρφωσή τους.
Υπενθύμισε επίσης ότι οι ανήλικοι μπορεί να εμφανίζονται στο διαδίκτυο τόσο ως θύματα όσο και ως δράστες.
ΠΟΥ: Χρειάζονται περισσότερα και καλύτερα δεδομένα
Η αξιωματούχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Τζένιφερ Χωλ αναφέρθηκε θετικά στη συνεργασία του Οργανισμού με την Ελλάδα και στις πρωτοβουλίες για την ψηφιακή προστασία των παιδιών.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο ΠΟΥ δεν διαθέτει ακόμη αρκετά λεπτομερή δεδομένα, επισημαίνοντας την ανάγκη για αξιόπιστη επιστημονική τεκμηρίωση και συνεχή παρακολούθηση.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η πρόληψη αποτελεί βασικό εργαλείο και ότι οι νέοι πρέπει να έχουν εναλλακτικές δυνατότητες ανάπτυξης, εκπαίδευσης και κοινωνικής δραστηριότητας.
Βιοηθική και προσωπικά δεδομένα
Η αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής Ευαγγελία Μήτρου χαρακτήρισε σημαντική την έμφαση στην πρόληψη του ψηφιακού εθισμού, τονίζοντας ότι η εφαρμογή των μέτρων πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρή προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κωνσταντίνος Καρπούζης εξέφρασε τη στήριξή του στη νομοθετική πρωτοβουλία, ιδίως ως προς την προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών, επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία του σεβασμού της αυτονομίας τους και της παροχής ασφαλών ψηφιακών επιλογών.
Η Μαρία Ψάλλα, αναπληρωματικό μέλος της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ζήτησε σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων για τον έλεγχο των πλατφορμών και των μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας.
Ανάλογη θέση διατύπωσε ο γενικός διευθυντής Εποπτικού Έργου της Αρχής Γεώργιος Ρουσσόπουλος, επισημαίνοντας την ανάγκη σαφέστερου ελέγχου των μεγάλων πλατφορμών και επαρκούς στελέχωσης των ανεξάρτητων αρχών.
«Δεν αρκεί μόνο η απαγόρευση»
Η επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του Νοσοκομείου Παίδων Αγλαΐα Κυριακού Άρτεμις Τσίτσικα χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ένα βήμα προς την προστασία της ψυχικής υγείας των εφήβων, τονίζοντας όμως ότι απαιτείται συνολική προσέγγιση.
Όπως σημείωσε, χρειάζεται συμμετοχή μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών, σχολείων και ειδικών υπηρεσιών, καθώς και ουσιαστική ενημέρωση γύρω από τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών.
Η επιστημονική διευθύντρια του «Μαζί για το Παιδί», Μάγια Αλιβιζάτου, ζήτησε περισσότερα μέτρα ψυχοεκπαίδευσης των νέων απέναντι στην ψηφιακή χειραγώγηση και ειδικό υποστηρικτικό πλαίσιο για την επόμενη ημέρα της εφαρμογής της απαγόρευσης.
Συνήγορος του Παιδιού: Να αποσαφηνιστεί ποιες πλατφόρμες αφορά
Η βοηθός του Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού Ισαβέλλα Πικρού χαρακτήρισε κατ’ αρχήν θετική τη νομοθετική πρόταση, ζήτησε όμως σαφέστερο καθορισμό των πλατφορμών που θα υπάγονται στην απαγόρευση και των υπηρεσιών που θα είναι αρμόδιες για τον έλεγχο της εφαρμογής.
Σημείωσε επίσης ότι το νομοσχέδιο δεν ταυτίζεται με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ηλικιακό όριο κάτω των 13 ετών, επισημαίνοντας ότι, όταν υπάρξει δεσμευτική ευρωπαϊκή νομοθεσία, η Ελλάδα θα πρέπει να προσαρμοστεί σε αυτή.
Ψυχολόγοι και παιδοψυχίατροι ζητούν ευρύτερο πλαίσιο
Ο εκπρόσωπος της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας Παναγιώτης Λιανός αναγνώρισε την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό και τα μη ρεαλιστικά πρότυπα, τονίζοντας ότι η απαγόρευση από μόνη της δεν εξαλείφει τους κινδύνους.
Ζήτησε συστηματική πρόληψη, εκπαίδευση και υποστήριξη οικογενειών και σχολείων, παράλληλα με ισχυρές εγγυήσεις για τα προσωπικά δεδομένα.
Η γενική γραμματέας της Παιδοψυχιατρικής Εταιρείας Ελλάδος Κωνσταντίνα Μαγκλάρα ζήτησε αποτελεσματικούς ελέγχους των πλατφορμών και ένταξη του ηλικιακού περιορισμού σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εκπαίδευσης μαθητών και γονέων, σημειώνοντας ότι σημαντικές προκλήσεις υπάρχουν και στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης.
Κριτική για την απουσία των παιδιών από τη διαβούλευση
Ο υπεύθυνος Συνηγορίας του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού Πελοπίδας Νικολόπουλος επέκρινε την απουσία εκπροσώπησης των ίδιων των παιδιών κατά τη διαβούλευση, ενώ έδωσε έμφαση στην επαλήθευση της ηλικίας και στην ενίσχυση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Η γενική γραμματέας της ΟΛΜΕ Φανή Πύρζα επισήμανε την απουσία εκπροσώπου του υπουργείου Παιδείας και υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των σχολικών υποδομών και της ψυχοκοινωνικής στήριξης των μαθητών.
ΟΟΣΑ: Πτώση στην αναγνωστική ικανότητα
Ο διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ Ανδρέας Λάιχερ αναφέρθηκε στην πτώση της αναγνωστικής ικανότητας των παιδιών σε σχέση με προηγούμενα χρόνια και υποστήριξε ότι περίπου το 50% δεν διαθέτει επαρκή ικανότητα κριτικής σκέψης.
Σημείωσε ότι οι μαθητές περνούν περισσότερο χρόνο χρησιμοποιώντας την τεχνολογία για ψυχαγωγία και όχι για μάθηση, ενώ χαρακτήρισε αποτελεσματική την απαγόρευση των κινητών στα σχολεία στην Ελλάδα.
Ένταση Βούλτεψη – Ακρίτα και προσωρινή διακοπή
Η συνεδρίαση σημαδεύτηκε και από έντονη αντιπαράθεση μεταξύ της προέδρου της Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης Σοφίας Βούλτεψη και της βουλευτού του ΣΥΡΙΖΑ Έλενας Ακρίτα, η οποία οδήγησε σε ολιγόλεπτη διακοπή.
Η ένταση ξεκίνησε όταν η κ. Βούλτεψη ζήτησε από εκπρόσωπο φορέα να συντομεύσει την τοποθέτησή του, καθώς είχε υπερβεί τον προβλεπόμενο χρόνο. Βουλευτές της αντιπολίτευσης αντέδρασαν, με την κ. Ακρίτα να κατηγορεί την πρόεδρο της Επιτροπής για «φασιστική νοοτροπία».
Ο Άκης Σκέρτσος παρενέβη προτείνοντας να υπάρξει μεγαλύτερη χρονική ανοχή, λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος.
«Κύριε υπουργέ, εδώ υπάρχει ένα προεδρείο, τελείωσε, αποφασίζει το προεδρείο», απάντησε η κ. Βούλτεψη, προσθέτοντας ότι «δεν είναι απεριόριστος ο χρόνος των ανθρώπων».
«Ποια είστε και μιλάτε έτσι; Στη Χούντα είστε;» αντέδρασε η κ. Ακρίτα, με την πρόεδρο της Επιτροπής να απαντά: «Μην μιλάτε σε εμένα εσείς για Χούντα… Κι εγώ ξύπνησα με ένα περίστροφο στην πλάτη».
Η συνεδρίαση διεκόπη για λίγα λεπτά και συνεχίστηκε στη συνέχεια σε ηπιότερο κλίμα.
