Η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία προειδοποιεί για €1,47 δισ. δασμών το 2027 και ζητά να προηγηθεί η παραγωγή μπαταριών από τους νέους εμπορικούς κανόνες.
H ACEA με επιστολή της προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο Stéphane Séjourné και τον επίτροπο Maroš Šefčovič, παρεμβαίνει στη συζήτηση για τους κανόνες καταγωγής των μπαταριών ηλεκτρικών αυτοκινήτων, στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας Ευρωπαϊκής Ένωσης και Βρετανίας.
Ειδικότερα, η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία προειδοποιεί την Κομισιόν ότι οι νέοι κανόνες καταγωγής για τις μπαταρίες μπορεί να πλήξουν τις ίδιες τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τη Βρετανία, ζητώντας μεταβατική περίοδο μέχρι να αναπτυχθεί η ευρωπαϊκή παραγωγική αλυσίδα.
Μια προειδοποίηση από την καρδιά της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας
Η επιστολή της ACEA προς την πολιτική ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 φέρνει στην επιφάνεια μια από τις σημαντικότερες αντιφάσεις της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής: η Ευρώπη επιχειρεί να επιβάλει αυστηρότερους κανόνες για την προέλευση των μπαταριών των ηλεκτρικών αυτοκινήτων την ίδια στιγμή που η δική της παραγωγική αλυσίδα δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί σε επαρκή κλίμακα.
Η ACEA, εκπροσωπώντας την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, δεν αμφισβητεί τον στρατηγικό στόχο της δημιουργίας ευρωπαϊκής παραγωγής κυψελών και υλικών μπαταριών. Αναγνωρίζει ότι τόσο η Κομισιόν όσο και τα κράτη-μέλη επιδιώκουν την τοπικοποίηση της παραγωγής και σημειώνει ότι οι κατασκευαστές έχουν ήδη πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις. Το πρόβλημα βρίσκεται στο χρονοδιάγραμμα.
Το παράδοξο των €17,9 δισ.
Η συνέπεια μπορεί να αποτυπωθεί σε έναν ιδιαίτερα χαρακτηριστικό αριθμό.
Το 2027 η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία αναμένεται, σύμφωνα με την ACEA, να εξάγει στη Βρετανία 520.000 ηλεκτρικά επιβατικά αυτοκίνητα και van, συνολικής αξίας 17,9 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, με τους κανόνες καταγωγής των μπαταριών που προβλέπονται σήμερα, περίπου 426.000 οχήματα – το 82% των συγκεκριμένων εξαγωγών – δεν θα πληρούν τις απαιτήσεις.
Το αποτέλεσμα θα είναι δασμός 10% κατά την είσοδό τους στη βρετανική αγορά. Η ACEA υπολογίζει το άμεσο κόστος των δασμών σε 1,47 δισ. ευρώ μόνο για το 2027.
Για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, όμως, το ζήτημα είναι μεγαλύτερο από έναν λογαριασμό 1,47 δισ. ευρώ. Η Βρετανία αποτελεί την πρώτη αγορά εξαγωγών για τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά αυτοκίνητα και η απώλεια ανταγωνιστικότητας μπορεί, σύμφωνα με την ACEA, να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες για το μερίδιο των ευρωπαϊκών κατασκευαστών απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό.
Η βιομηχανική πολιτική δεν έχει προλάβει τους εμπορικούς κανόνες
Εδώ βρίσκεται η ουσία της παρέμβασης.
Η ACEA ζητά μια προσωρινή αλλαγή στους κανόνες για τις μπαταρίες, όχι την κατάργηση του στόχου της ευρωπαϊκής παραγωγής. Προτείνει μια μεταβατική περίοδο μέχρι το τέλος του 2029 και στη συνέχεια σταδιακή αυστηροποίηση.
Η πρόταση προβλέπει ότι την περίοδο 2027–2029 θα αρκεί η συναρμολόγηση των battery packs στην ΕΕ ή στο Ηνωμένο Βασίλειο, ακόμη και με μη ευρωπαϊκές κυψέλες ή modules.
Την περίοδο 2030–2031 θα απαιτείται η παραγωγή των κυψελών στην ΕΕ ή στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ από το 2032 θα πρέπει να προστεθεί και η παραγωγή του cathode active material.
Με αυτόν τον τρόπο η ACEA επιχειρεί να συνδέσει το χρονοδιάγραμμα των εμπορικών απαιτήσεων με το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας μπαταριών.
Το μήνυμα της ACEA προς τις Βρυξέλλες
Η πιο σημαντική πολιτικοοικονομική θέση της επιστολής βρίσκεται στη σύνδεση εμπορικής και βιομηχανικής πολιτικής.
Η ACEA υποστηρίζει ότι η εμπορική πολιτική της ΕΕ δεν πρέπει να προηγείται της βιομηχανικής πολιτικής ως προς τις απαιτήσεις τοπικοποίησης. Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, σύμφωνα με την Ένωση, έχουν επενδύσει στην κατεύθυνση της τοπικής παραγωγής και χρειάζονται χρόνο ώστε αυτές οι επενδύσεις να μετατραπούν σε πλήρως ανεπτυγμένη παραγωγική δυναμικότητα.
Η ACEA μάλιστα απορρίπτει την ερμηνεία ότι η αυτοκινητοβιομηχανία επιχειρεί να αποφύγει μόνιμα τους κανόνες. Η θέση της είναι ότι πρόκειται για ζήτημα χρόνου συμμόρφωσης και όχι άρνησης συμμόρφωσης.
Έτσι, το αίτημα προς την Κομισιόν δεν είναι να εγκαταλείψει την ευρωπαϊκή παραγωγή μπαταριών. Είναι να μη μετατρέψει την έλλειψη παραγωγικής δυναμικότητας της μεταβατικής περιόδου σε εμπορικό μειονέκτημα για τους ίδιους τους ευρωπαίους κατασκευαστές.
Η Ευρώπη ζητά αυτάρκεια, αλλά η αλυσίδα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί
Το ζήτημα της μπαταρίας αποκαλύπτει και το βάθος της εξάρτησης της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας από την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Η ACEA δεν υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία δεν μπορεί να δημιουργήσει την απαιτούμενη παραγωγική βάση. Υποστηρίζει ότι οι επενδύσεις χρειάζονται χρόνο για να φτάσουν στην κλίμακα που απαιτεί η αγορά των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Γι’ αυτό ζητά μια μεταβατική γέφυρα έως το 2029, πριν αρχίσει η πλήρης αυστηροποίηση των απαιτήσεων.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται, επομένως, σε μια εμπορική διαφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο. Αφορά την ικανότητα της ίδιας της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας να παραμείνει ανταγωνιστική ενώ παράλληλα μετασχηματίζει την παραγωγική της βάση.
Το δεύτερο μέτωπο των PHEV
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει η ξεχωριστή αναφορά της ACEA στα plug-in hybrid.
Η Ένωση υποστηρίζει ότι η παραγωγή κυψελών και χημικών υλικών για PHEV στην Ευρώπη παραμένει πολύ περιορισμένη. Κατά την ACEA, η αγορά δεν δημιουργεί επαρκές επενδυτικό κίνητρο για την τοπικοποίηση μιας τεχνολογίας που θεωρείται μεταβατική και προβλέπεται να εγκαταλειφθεί έως το 2035 υπό το ισχύον πλαίσιο CO₂.
Η πρόβλεψη συμμόρφωσης που επικαλείται η ACEA για τα PHEV φτάνει μόλις το 2%, ενώ η Ένωση προαναγγέλλει ξεχωριστή πρόταση προς την Κομισιόν για τους κανόνες καταγωγής των plug-in hybrid.
Η μεγάλη δοκιμασία για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία
Η επιστολή της ACEA καταλήγει σε ένα ευρύτερο ερώτημα για το ευρωπαϊκό αυτοκίνητο: πόσο γρήγορα μπορεί η Ευρώπη να μετατρέψει τις πολιτικές αποφάσεις για την τοπικοποίηση σε πραγματική παραγωγική δυνατότητα.
Οι κατασκευαστές δεν ζητούν να σταματήσει η προσπάθεια δημιουργίας ευρωπαϊκής αλυσίδας μπαταριών. Ζητούν το χρονοδιάγραμμα των κανόνων να συμβαδίσει με το χρονοδιάγραμμα της βιομηχανίας.
Για την ACEA, η επιλογή είναι συγκεκριμένη: είτε η Ευρώπη θα δώσει στην αυτοκινητοβιομηχανία τον χρόνο να ολοκληρώσει την παραγωγική μετάβαση είτε κινδυνεύει, τουλάχιστον στη μεταβατική περίοδο, να επιβαρύνει με νέους εμπορικούς φραγμούς τα ίδια τα αυτοκίνητα που παράγει και εξάγει η ευρωπαϊκή βιομηχανία.
