Στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας συνολικής και μακροπρόθεσμης πολιτικής για το δημογραφικό αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απαντώντας σε σχετική ερώτηση κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το δημογραφικό κρίσιμο ζήτημα για το μέλλον της χώρας, επισημαίνοντας ότι δεν συνδέεται μόνο με τη μείωση των γεννήσεων. Όπως εξήγησε, αφορά συγχρόνως τη γήρανση του πληθυσμού, τη στήριξη των οικογενειών, τη φροντίδα των ηλικιωμένων και τη μακροπρόθεσμη λειτουργία του ασφαλιστικού συστήματος.
Απαντώντας ειδικότερα στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα νέα ζευγάρια όταν αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδιά, σημείωσε ότι η δημογραφική συρρίκνωση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται σε αρκετές ανεπτυγμένες οικονομίες, ενώ αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στη Νότια Κορέα, όπου ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα βρίσκεται στο 0,8.
«Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό», σημείωσε ο πρωθυπουργός, εξηγώντας ότι επηρεάζεται και από τις προσωπικές επιλογές των οικογενειών και ιδιαίτερα των γυναικών ως προς το πότε και πόσα παιδιά επιθυμούν να αποκτήσουν.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι η οικονομική διάσταση δεν μπορεί να παραβλεφθεί. Το κόστος ανατροφής ενός παιδιού αποτελεί σημαντικό παράγοντα στις αποφάσεις των νέων ανθρώπων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί πιέζονται και το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει έντονο.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Φορολογικά κίνητρα για τις οικογένειες με παιδιά
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη φορολογική μεταρρύθμιση που εξήγγειλε και υλοποιεί η κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι μέσα από τις προβλέψεις της επιβραβεύονται οι οικογένειες με περισσότερα παιδιά.
Σύμφωνα με όσα είπε, οι σχετικές αλλαγές είναι ήδη ορατές στα εκκαθαριστικά των μισθωτών και των εργαζομένων σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αγρότες θα διαπιστώσουν το αντίστοιχο όφελος στις φορολογικές δηλώσεις που θα αρχίσουν να υποβάλλονται από τον Μάρτιο του 2027.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι παρεμβάσεις για τη διευκόλυνση της καθημερινότητας των γονέων. Μεταξύ αυτών είναι η διάθεση περισσότερων vouchers, η ενίσχυση των βρεφονηπιακών σταθμών και η διεύρυνση του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς».
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό το συγκεκριμένο πρόγραμμα, υποστηρίζοντας ότι τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής του είναι θετικά. Στόχος είναι να δοθούν περισσότερες πρακτικές επιλογές στους γονείς, ώστε η εργασία και η οικογενειακή ζωή να μπορούν να συνδυαστούν ευκολότερα.
«Ολοήμερα σχολεία και όχι απλώς φύλαξη των παιδιών»
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στα ολοήμερα σχολεία, διευκρινίζοντας ότι η λειτουργία τους δεν πρέπει να περιορίζεται στην παραμονή των μαθητών στον σχολικό χώρο για περισσότερες ώρες.
Όπως τόνισε, ο στόχος είναι να λειτουργούν ως πραγματικά ολοήμερα σχολεία και όχι απλώς ως δομές φύλαξης των παιδιών. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να στηρίξουν ουσιαστικότερα τους εργαζόμενους γονείς, προσφέροντας παράλληλα ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στους μαθητές.
Στη δημογραφική πολιτική ενέταξε και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, καθώς η δυνατότητα ενός νέου ζευγαριού να εξασφαλίσει κατάλληλη κατοικία επηρεάζει άμεσα την απόφασή του να δημιουργήσει οικογένεια.
Ο πρωθυπουργός μίλησε ακόμη για το επίδομα τέκνων και τη στήριξη των πολύτεκνων οικογενειών. Υπενθύμισε ότι έχει εξαγγελθεί αυξημένη οικονομική ενίσχυση για τα παιδιά που γεννιούνται από το 2026 και μετά σε οικογένειες με πολλά παιδιά.
Το δημογραφικό δεν αφορά μόνο τις γεννήσεις
Διευρύνοντας τη συζήτηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι το δημογραφικό δεν εξαντλείται στην προσπάθεια αύξησης των γεννήσεων. Τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα, όπως παρατήρησε, θα μπουν στην παραγωγική διαδικασία περίπου 25 χρόνια αργότερα. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καλείται ήδη να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας κοινωνίας που γερνάει.
«Το δημογραφικό δεν είναι μόνο η πρόκληση των νέων ζευγαριών», τόνισε, επισημαίνοντας ότι απαιτείται μια ευρύτερη πολιτική για το τι σημαίνει μια κοινωνία με ολοένα περισσότερους ηλικιωμένους και, κυρίως, για το «τι σημαίνει να γερνάς καλά».
Στο επίκεντρο αυτής της πολιτικής τοποθέτησε την υγεία, την πρόληψη και τη δημιουργία κατάλληλων δομών φροντίδας, καθώς ο αριθμός των ηλικιωμένων αναμένεται να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια.
Η φροντίδα των ηλικιωμένων το «επόμενο μεγάλο στοίχημα»
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τη φροντίδα των ηλικιωμένων «το επόμενο μεγάλο στοίχημα», υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη δεν είναι δυνατόν να παραμένει αποκλειστικά στις οικογένειες.
Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δημιουργεί νέες ανάγκες για υπηρεσίες υγείας, πρόληψης και καθημερινής υποστήριξης. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο που θα επιτρέπει στους μεγαλύτερους ανθρώπους να διατηρούν την αυτονομία και την ποιότητα ζωής τους.
Αναφέρθηκε επίσης στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, εκτιμώντας ότι οι αλλαγές που έγιναν κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης έχουν διαμορφώσει ένα σύστημα το οποίο μπορεί να παραμείνει βιώσιμο σε βάθος χρόνου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην έννοια της «υγιούς γήρανσης», συνδέοντάς την τόσο με την πρόληψη όσο και με τη δυνατότητα των μεγαλύτερων σε ηλικία πολιτών να εξακολουθούν να είναι ενεργοί και παραγωγικοί.
Ως παράδειγμα παρουσίασε τη μεταρρύθμιση για τον μηδενισμό της παρακράτησης της σύνταξης στους εργαζόμενους συνταξιούχους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, σήμερα περισσότεροι από 200.000 συνταξιούχοι εργάζονται νόμιμα.
Όπως επισήμανε, η επιλογή αυτή δεν σχετίζεται μόνο με την ενίσχυση του εισοδήματος. Για αρκετούς συνταξιούχους, η συνέχιση της εργασίας αποτελεί τρόπο ώστε να παραμένουν δημιουργικοί, δραστήριοι και κοινωνικά ενεργοί.
