Ισχυρές πολιτικές παρεμβάσεις στη Βουλή για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης.
Με ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση και ισχυρό πολιτικό και ιστορικό συμβολισμό πραγματοποιήθηκε στη Βουλή των Ελλήνων η επετειακή εκδήλωση μνήμης για τα 107 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, αναδεικνύοντας εκ νέου το διαχρονικό αίτημα για διεθνή αναγνώριση, ιστορική δικαίωση και διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης. Μέσα από παρεμβάσεις κορυφαίων θεσμικών εκπροσώπων, τονίστηκε η ανάγκη ενότητας, θεσμικής συνέχειας και συντονισμένης εθνικής στρατηγικής, σε μια περίοδο όπου το ιστορικό αποτύπωμα των γεγονότων 1914–1923 παραμένει ζωντανό στη δημόσια συζήτηση και στη διεθνή διπλωματική ατζέντα.
«Όποιος κλείνει τα μάτια στην Ιστορία, είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει». Με τη χαρακτηριστική αυτή φράση του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη, πραγματοποιήθηκε σήμερα στην αίθουσα της Γερουσίας η έναρξη της εκδήλωσης της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) με τίτλο «Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου: Μνήμη, Στρατηγική και Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης».
Κλίμα βαθιάς συγκίνησης
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης αλλά και εθνικής υπερηφάνειας, η εκδήλωση υπήρξε ένας κορυφαίος σταθμός μνήμης για τα 107 χρόνια από τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, με τον κ. Ν. Κακλαμάνη να στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα ενότητας, επισημαίνοντας πως η «σημερινή ημέρα δεν αποτελεί απλώς μια οδυνηρή επέτειο», αλλά την αφορμή για μια «εθνική προσπάθεια με σύνεση, συνεννόηση και συναίνεση», καθώς, όπως είπε, «οφείλουμε την αλήθεια και τη δικαίωση στις γενιές που έφυγαν και στις γενιές που έρχονται».
Ο Πρόεδρος της Βουλής υπενθύμισε ότι «τα 353.000 θύματά μας, από το 1914 μέχρι το 1923, αποτέλεσαν μόνο την κορυφή του παγόβουνου, στο πλαίσιο ενός γενικότερου, συστηματικού διωγμού των Ελλήνων, που ξεκίνησε ήδη από το 1911», εξηγώντας ότι ο αφανισμός τού ποντιακού Ελληνικού πραγματοποιήθηκε στη «βάσει ενός “χειρουργικού” σχεδίου εξόντωσης, αποτελώντας ένα μόνο τμήμα της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής, που εφαρμόστηκε σε τρεις βασικές περιοχές: στη Μικρασία, στον Πόντο και στην Ανατολική Θράκη».
Αίτημα για την αποκατάσταση της ιστορικής και ανθρωπιστικής αλήθειας
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Ν. Κακλαμάνης, επεσήμανε ότι «το αίτημα για την αποκατάσταση της ιστορικής και ανθρωπιστικής αλήθειας είναι πιο επιτακτικό από ποτέ», ενώ σημείωσε ότι από το 1994, με την ψήφιση του Νόμου 2193, η Ελλάδα εντείνει διαρκώς τον αγώνα για δικαίωση με θεσμικές πιέσεις.
Ωστόσο, χαρακτήρισε ως ηχηρή παραφωνία τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας: «Στη δική μας γειτονιά, η Ε.Ε., αν και έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων αδελφών μας, τηρεί -μέχρι σήμερα- μια παράξενη σιωπή στο ζήτημα τής αναγνώρισης της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού και φυσικά αποφεύγει να πιέσει την Τουρκία για την αναγνώριση των γενοκτονιών που έχει διαπράξει διαχρονικά».
«Αυτή η “παραφωνία” τής Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ακόμα πιο ηχηρή», ανέφερε ο Πρόεδρος της Βουλής, «αν σκεφτεί κανείς πως η έγκυρη Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών έχει ήδη αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Και μαζί με αυτή, τα κράτη όπως η Κύπρος μας, η Αρμενία, η Σουηδία και η Ολλανδία», αλλά και «οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με 12 Πολιτείες, η Νότια Αυστραλία και η Νέα Νότια Ουαλία, αλλά και επιμέρους πόλεις και περιφέρειες του Καναδά».
Αποκάλυψε, μάλιστα, ότι σε επίσημη συνάντηση που είχε πριν λίγες ημέρες με τον πρέσβη της Δημοκρατίας της Αργεντινής, κ. Luis Alfredo Azpiazu, ενημερώθηκε πως στο Κοινοβούλιο της Αργεντινής βρίσκεται ήδη υπό συζήτηση σχετικό νομοσχέδιο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Οι τοποθετήσεις
«Το ζήτημα της Γενοκτονίας των ελληνοχριστιανικών πληθυσμών μας και δη του Πόντου, θα έπρεπε να ήταν ήδη λυμένο και για εμάς, καθιστώντας την Τουρκία κατηγορούμενη για τη διάπραξη γενοκτονιών, ήδη από την περίοδο της ύστερης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των πρώτων ετών τής Τουρκικής Δημοκρατίας», κατέληξε εμφατικά ο κ. Ν. Κακλαμάνης.
Η κεντρική ομιλία της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, κ. Νικόλαο Δένδια, ο οποίος ανέπτυξε τις εθνικές πτυχές του ζητήματος, τονίζοντας ότι «η 19η Μαΐου δεν είναι απλώς μία ακόμη ημερομηνία στο ημερολόγιο των εθνικών επετείων. Αποτελεί ημέρα μνήμης, εθνικής αυτογνωσίας, εθνικού χρέους. Είναι μια ημερομηνία που ανήκει στη συλλογική μνήμη κάθε ανθρώπου που θέλει να αισθάνεται άνθρωπος».
«Είναι η ημέρα κατά την οποία ο Ελληνισμός στέκεται με περίσκεψη και βαθιά θλίψη απέναντι σε ένα από τα σκοτεινότερα κεφάλαια της νεότερης ιστορίας του: τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Τη μαζική οργανωμένη δολοφονία και τον βίαιο ξεριζωμό του Ποντιακού λαού από πατρογονικές εστίες», συμπλήρωσε ο κ. Δένδιας.
Και συνέχισε: «Εκατοντάδες χιλιάδες Ποντίων εκτοπίστηκαν, βασανίστηκαν, δολοφονήθηκαν. Στις πορείες θανάτου προς τα ενδότερα της Ανατολίας. Στα τάγματα εργασίας όπου οδηγήθηκαν στον θάνατο από εξάντληση, πείνα, ασθένειες και κακουχίες. Στις εκτελέσεις, στις πυρπολήσεις, στην οργανωμένη εξολόθρευση. Δεν επρόκειτο για έκρηξη τυφλής βίας αλλά για μεθοδευμένη πολιτική εξόντωσης, που εξυφάνθηκε από την ηγεσία των Νεότουρκων».
Όπως επεσήμανε ο κ. Δένδιας σήμερα δεν τιμάμε μόνο τα θύματα μιας ιστορικής τραγωδίας, «τιμάμε ένα εκλεκτό τμήμα του ελληνισμού με βαθιά ιστορική, πνευματική και πολιτισμική διαδρομή. Τους Ποντίους που, στους πρόποδες του Παρυάδρη και του Άλυ ποταμoύ, διατήρησαν ζωντανή την ελληνική γλώσσα, την Ορθόδοξη πίστη, την παιδεία, τη μνήμη, την παράδοση. Και μέσω της μνήμης των Νεκρών τιμάμε τους Ζώντες».
Τιμάμε τους Πόντιους, υπενθύμισε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, που «όταν ξεριζώθηκαν, δεν ξέχασαν και δεν έχασαν την ταυτότητά τους. Την έφεραν μαζί τους, την πρόσφεραν ως έναν επιπλέον θεμέλιο λίθο στη Νέα Ελλάδα. Τη μετέφεραν στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Μακεδονίας, της Θράκης, της Αττικής, όλου του ελλαδικού κράτους— στις εκκλησίες, στα σχολεία, στους συλλόγους, στις οικογένειες».
Καταλήγοντας, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε: «Η οργανωμένη εξόντωση εθνικών, θρησκευτικών και πολιτισμικών ομάδων δεν είναι εσωτερική υπόθεση οιοσδήποτε κράτους. Είναι ζήτημα διεθνούς ευθύνης. Είναι λογοδοσία απέναντι στο γένος του ανθρώπου. Η Ελλάδα γνωρίζει αυτή την πραγματικότητα. Γνωρίζει ότι η υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας, του Διεθνούς Δικαίου και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας δεν είναι απλώς ηθική υποχρέωση. Αποτελεί όρο ειρηνικής συνύπαρξης. Συνιστά όρο διεθνούς τάξης και προϋπόθεση συλλογικής επιβίωσης. Σε μία εποχή κατά την οποία ο αναθεωρητισμός επιστρέφει, η βία κατά αμάχων εξανθρωπίζεται και η άρνηση ιστορικών εγκλημάτων αποκτά και πάλι επίσημη φωνή, η ιστορική μνήμη δεν είναι τελετουργία. Αποτελεί προειδοποίηση».
Στιγμή υψηλού συμβολισμού
Ακολούθησε η τοποθέτηση του Προέδρου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, κ. Γιώργου Βαρυθυμιάδη, ο οποίος ανέδειξε τις προκλήσεις του σήμερα και τη στρατηγική σημασία της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας.
Σε μια στιγμή υψηλού συμβολισμού, η Π.Ο.Ε. προχώρησε στη βράβευση του πρώην Προέδρου της Βουλής κ. Απόστολου Κακλαμάνη, τιμώντας την πολυετή προσφορά του στον Ποντιακό Ελληνισμό. Η βράβευση εστιάστηκε στην καθοριστική θεσμική του συμβολή, καθώς επί της προεδρίας του το Σώμα του Ελληνικού Κοινοβουλίου υπερψήφισε τον ιστορικό Νόμο 2193/1994, μέσω του οποίου θεσπίστηκε η επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από το ελληνικό κράτος. Η απονομή έγινε από κοινού από τον Πρόεδρο της Βουλής κ. Ν. Κακλαμάνη και τον κ. Βαρυθυμιάδη.
Κατά την τοποθέτησή του, ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής κ. Απόστολος Κακλαμάνης έκανε μια σύντομη ιστορική αναδρομή αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι το κίνημα των Νεότουρκων αθέτησε πλήρως τις διακηρύξεις του για τον σεβασμό των εθνοτικών ομάδων εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μια επιλογή που, όπως επεσήμανε, συνεχίστηκε απαρέγκλιτα από τους διαδόχους τους μέχρι και σήμερα.
Παράλληλα, ο κ. Α. Κακλαμάνης εξέφρασε την προσωπική του ηθική υποχρέωση να απολογηθεί για την καθυστέρηση στο ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ασσυρίων, απευθύνοντας ταυτόχρονα θεσμικό κάλεσμα προς την παρούσα σύνθεση του Κοινοβουλίου να προχωρήσει άμεσα στις δέουσες ενέργειες για την πλήρη αναγνώρισή της.
Τέλος, άσκησε δριμεία κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την κωλυσιεργία της στο θέμα και ειδικότερα στη Γερμανία, καταλογίζοντάς της ιστορική συνυπευθυνότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάδειξη της «ιστορικής τριάδας γενοκτονιών της Ανατολής», με παρεμβάσεις από εκπροσώπους της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος, της Πανελλήνιας Ένωσης Ασσυρίων και της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος, αναδεικνύοντας τον κοινό πόνο των λαών που υπέστησαν θηριωδίες από τον ίδιο θύτη.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν και τοποθετήθηκαν ο Γενικός Γραμματέας της Κ.Ε. του ΚΚΕ κ. Δημήτρης Κουτσούμπας και ο Πρόεδρος του Δημοκρατικού Πατριωτικού Λαϊκού Κινήματος «ΝΙΚΗ», κ. Δημήτρης Νατσιός.
Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης και ο Κυβερνήτης της AHEPA HELLAS, κ. Νίκος Δημητρόπουλος.
Στην κατάμεστη αίθουσα της Γερουσίας παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, οι Αντιπρόεδροι της Βουλής κ. Αθανάσιος Μπούρας και κ. Πάρις Κουκουλόπουλος, βουλευτές, υψηλόβαθμα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ο εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμου, Αιδεσιμότατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Ηλίας Δροσινός, ο Περιφερειάρχης Αττικής κ. Νίκος Χαρδαλιάς, μέλη διπλωματικών αποστολών, καθώς και φορείς σχετικοί με το ζήτημα.
Επετειακή αναφορά του Ν. Κακλαμάνη για την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου
«η φρίκη δεν κουβεντιάζεται
γιατί είναι ζωντανή,
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει.
Στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο,
μνησιπήμων πόνος...”
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
με αυτούς τους λιγοστούς στίχους από τον “Τελευταίο Σταθμό” του Γιώργου Σεφέρη, σας καλώ σήμερα να τιμήσουμε ενωμένοι την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Αν και ο Σεφέρης έγραψε πολύ αργότερα -το 1944- αυτό το ποίημα, εντούτοις θεωρώ πως οι λέξεις του, όπως πάντα, αγκαλιάζουν τη μνήμη, τον πόνο και τη συντριβή τής προσφυγιάς, ανεξαρτήτως τόπου και χρόνου.
Φέτος συμπληρώνονται 107 χρόνια από τη μέρα που παίχτηκε η τελευταία πράξη της τραγωδίας του ποντιακού Ελληνισμού.
Διωγμοί, δολοφονίες, βασανιστήρια, καταναγκαστικά έργα, πυρπολήσεις, λεηλασίες και εκτοπισμοί... Αυτές ήταν μερικές από τις ανατριχιαστικές “μεθόδους” που εφαρμόστηκαν βάσει σχεδίου και με έναν αδιανόητο κυνισμό.
Τα 353.000 θύματά μας, από το 1914 μέχρι το 1923, αποτέλεσαν μόνο την κορυφή του παγόβουνου, στο πλαίσιο ενός γενικότερου, συστηματικού διωγμού των Ελλήνων, που ξεκίνησε ήδη από το 1911, με απόφαση των Νεότουρκων στο τρίτο συνέδριό τους στη Θεσσαλονίκη.
Ήταν τότε που αποφάσισαν πως «τα άγρια χόρτα, δηλαδή οι Χριστιανοί, έπρεπε να ξεριζωθούν»...
Βάσει ενός “χειρουργικού” σχεδίου εξόντωσης, ο αφανισμός τού ποντιακού Ελληνισμού αποτέλεσε ένα μόνο τμήμα της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής, που εφαρμόστηκε σε τρεις βασικές περιοχές: στη Μικρασία, στον Πόντο και στην Ανατολική Θράκη.
Με την καθοριστική συμβολή ξένων δυνάμεων και τού οθωμανικού στρατού κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προωθήθηκαν τα συμφέροντά στη Μέση Ανατολή, με την ανατριχιαστική επινόηση του “λευκού θανάτου” των ταγμάτων εργασίας για το σύνολο των ελληνοχριστιανικών πληθυσμών.
Πάνω στο βωμό της διεστραμμένης αυτής σύλληψης, θυσιάστηκαν 353.000 ψυχές.
Σήμερα -107 χρόνια μετά- το αίτημα για την αποκατάσταση της ιστορικής και ανθρωπιστικής αλήθειας είναι πιο επιτακτικό από ποτέ. Από το 1994, όταν αναγνωρίστηκε επισήμως η Γενοκτονία με τον Νόμο 2193, μέχρι τις σημερινές, αλλεπάλληλες διπλωματικές και πολιτικές κινήσεις της Ελλάδας, ο αγώνας για δικαίωση εντάθηκε με θεσμικές πιέσεις προς τη διεθνή κοινότητα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία.
Στη δική μας γειτονιά, η Ε.Ε., αν και έχει αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων αδελφών μας, τηρεί -μέχρι σήμερα- μια παράξενη σιωπή στο ζήτημα τής αναγνώρισης της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού και φυσικά αποφεύγει να πιέσει την Τουρκία για την αναγνώριση των γενοκτονιών που έχει διαπράξει διαχρονικά...
Αυτή η “παραφωνία” τής Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ακόμα πιο ηχηρή αν σκεφτεί κανείς πως η έγκυρη Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών έχει ήδη αναγνωρίσει επίσημα τη Γενοκτονία του ποντιακού Ελληνισμού. Και μαζί με αυτή, τα κράτη όπως η Κύπρος μας, η Αρμενία, η Σουηδία και η Ολλανδία.
Και σήμερα εδώ έχω καλέσει τον Πρέσβη της Αργεντινής, καθώς πριν λίγες ημέρες συναντήθηκα μαζί του, ο οποίος με ενημέρωσε ότι στο Κοινοβούλιο της Αργεντινής συζητείται νομοσχέδιο για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Αλλά και πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης και των αδελφών χωρών, συμπλέουν μαζί μας οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής με 12 Πολιτείες, η Νότια Αυστραλία και η Νέα Νότια Ουαλία, αλλά και επιμέρους πόλεις και περιφέρειες του Καναδά, ο οποίος μέχρι σήμερα δεν έχει αναγνωρίσει επισήμως τη Γενοκτονία.
Κάποτε άλλοτε, το 1933 -πολύ πριν το Ολοκαύτωμα- ο Πολωνοεβραίος νομικός Ράφαελ Λέμκιν είχε βασιστεί στις σφαγές των Αρμενίων, για να φέρει στο φως τον ορισμό της Γενοκτονίας ως ένα σύνολο “συστηματικών διώξεων και μαζικών δολοφονιών πάνω σε ένα συντονισμένο σχέδιο διαφορετικών ενεργειών, που αποσκοπούν στην καταστροφή βασικών θεμελίων της ζωής εθνικών ομάδων, με απώτερο στόχο τον αφανισμό τους”.
Πάνω σε αυτήν την έννοια, ο ΟΗΕ το 1948 αποδέχθηκε και υιοθέτησε τη διεθνή εφαρμογή του όρου ως πρωτογενές έγκλημα, καθιστώντας έτσι το επίσημο τουρκικό κράτος υπόλογο και έκθετο.
Υπό αυτή την οπτική και με αυτά τα δεδομένα λοιπόν, το ζήτημα της Γενοκτονίας των ελληνοχριστιανικών πληθυσμών μας και δη του Πόντου, θα έπρεπε να ήταν ήδη λυμένο και για εμάς, καθιστώντας την Τουρκία κατηγορούμενη για τη διάπραξη γενοκτονιών.
Μετά από όλα αυτά λοιπόν, είναι επόμενο να συμφωνήσουμε πως όποιος κλείνει τα μάτια στην Ιστορία, είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει.
Και αξίζει να θυμόμαστε πως η σημερινή μέρα δεν είναι απλώς μια οδυνηρή επέτειος για ένα πολύτιμο εθνικό κεφάλαιο όπως ο ποντιακός Ελληνισμός, αλλά μια αφορμή για ενωτική δράση.
Τώρα είναι η ώρα για μια ακόμα εθνική προσπάθεια. Με σύνεση, συνεννόηση και συναίνεση. Γιατί όλοι μαζί οφείλουμε την αλήθεια και τη δικαίωση στις γενιές που έφυγαν και στις γενιές που έρχονται.
Γιατί το χρωστάμε στην Ιστορία και τη μνήμη. Γιατί το χρωστάμε σε εμάς και στο μέλλον μας.
Σας ευχαριστώ.
