Παρακολουθούμε εδώ και εβδομάδες τα γεγονότα στο Ιράν. Ανθρώπους να βγαίνουν στους δρόμους. Ειρηνικά, αποφασιστικά. Να διεκδικούν ελευθερία. Να απαιτούν αξιοπρέπεια. Να πληρώνουν το κόστος με αίμα.
Και βλέπουμε κάτι πρωτόγνωρο: Δεν ακούγεται φωνή απ’ όσους, χρόνια τώρα, δηλώνουν «ευαισθητοποιημένοι». Από ανθρώπους που υπερασπίζονται δικαιώματα. Από εκείνους που υψώνουν σημαίες για καθετί «καταπιεσμένο».
Και όμως… Όταν πρόκειται για το Ιράν –όταν γυναίκες ρισκάρουν τη ζωή τους για να διώξουν την καταπίεση–, εμφανίζεται η σιωπή.
Όχι επειδή δεν ξέρουν τι συμβαίνει. Αλλά επειδή η ευαισθησία τους είναι επιλεκτική. Και συνήθως ενεργοποιείται μόνο όταν εξυπηρετεί πολιτικά αφηγήματα.
Δεν βλέπεις πορείες στους δρόμους της Αθήνας. Δεν βλέπεις δημόσιες δηλώσεις και συναυλίες «προοδευτικών» καλλιτεχνών. Δεν βλέπεις τις ίδιες φωνές που φώναζαν για άλλα ζητήματα. Δεν βλέπεις αναρτήσεις, δεν βλέπεις σύνθημα. Βλέπεις σιωπή. Απ’ αυτούς που καμιά φορά μιλούν για «αλληλεγγύη» – αλλά μόνο επιλεκτικά.
Στο Ιράν η αλήθεια είναι μία. Ότι δεν υπάρχει ένα πολίτευμα που να σου εγγυάται τη φωνή, τα δικαιώματα και την ίδια τη ζωή στο τέλος της ημέρας. Το μόνο που υπάρχει είναι η υποταγή στις επιταγές ενός θεοκρατικού καθεστώτος που έχει αντικαταστήσει την καταπίεση με τους θεσμούς μιας δομημένης κοινωνίας.
Και αυτό που είναι το πιο τραγικό απ’ όλα: Αρκετοί απ’ αυτούς που σιωπούν είναι οι ίδιοι που ποτέ δεν κατήγγειλαν θεσμοθετημένες μορφές καταπίεσης. Δεν είπαν «τέλος» σε εκείνον που καταπιέζει. Δεν συγκρούστηκαν με το ίδιο το καθεστώς που κρατάει τις γυναίκες δέσμιες, που απειλεί τη ζωή τους, που φιμώνει κάθε αντίθετη φωνή.
Την ίδια στιγμή, όλα τα φώτα πέφτουν στις ίδιες και τις ίδιες αναφορές για άλλα θέματα.
Όλοι βγαίνουν εναντίον της Δύσης. Όλοι έχουν άποψη για ό,τι κινείται μέσα σε ασφαλείς φακούς. Αλλά όταν οι άνθρωποι διεκδικούν βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, όταν πολεμούν για μια ζωή χωρίς φόβο, εκεί σιωπούν. Και όσο συμβαίνουν όλα αυτά… γυναίκες καίγονται ζωντανές. Λιθοβολούνται. Σέρνονται στους δρόμους επειδή τόλμησαν να φωνάξουν. Και κανείς δικαιωματιστής στις ιδέες δεν έχει ψελλίσει λέξη. Όταν οι νεκροί δεν ταιριάζουν στο αφήγημα, η ευαισθησία μπαίνει σε σιγή. Και η σιωπή αυτή είναι συνενοχή.
Ας είμαστε ξεκάθαροι: Η εξέγερση στο Ιράν δεν είναι «πολιτικό παιχνίδι». Δεν είναι θεματική για hashtags και GIFs. Είναι επανάσταση για την ελευθερία. Από ανθρώπους που πληρώνουν με αίμα τη συλλογική τους ανάγκη για αυτήν.
Ας είμαστε, όμως, για πρώτη φορά ειλικρινείς… Η εξέγερση του Ιράν ξεγύμνωσε πρώτη την Αριστερά, τα ψευτοτσιτάτα και τη λανθασμένη της πυξίδα σε ό,τι αφορά πανανθρώπινες αξίες. Γιατί ποτέ δεν μπήκαν καθεστώτα τύπου Ιράν, Βενεζουέλας ή Βόρειας Κορέας στο δικό της ζύγι. Πάντοτε βρίσκονταν στο απυρόβλητο λόγω ιδεολογικής συγγένειας και μη αξιοποιήσιμου αφηγήματος. Για μια Αριστερά που η αλήθεια είναι προαιρετική, τότε είναι ασφαλές να πούμε ότι η διόγκωση των fake news είναι η πεπατημένη οδός.
Και είναι οι γυναίκες που σήκωσαν τον πρώτο σταυρό. Χωρίς γραμμές προπαγάνδας. Χωρίς πολιτικά παρασκήνια. Μόνο με την επιθυμία να ζήσουν χωρίς φόβο. Τα πρόσωπα των γυναικών αυτών δεν είναι αφηρημένα. Είναι ανθρώπινες υπάρξεις. Με όνειρα. Με φωνή. Με πείσμα. Και αξίζουν την «ώρα» μας. Και την προσοχή μας.
*Η Χριστίνα Τσιλιγκίρη είναι οικονομολόγος MSc, πρόεδρος ΣΕΦ, πρόεδρος EMCA, πολιτευτής της Β’ Πειραιά με τη ΝΔ, διευθύντρια Αθλητισμού και ΑΜΕΑ UNESCO Πειραιώς και Νήσων.
