Τη μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαφορά με τη Βουλγαρία ζήτησε ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι, με τη φον ντερ Λάιεν να θέτει όρο τη συνταγματική αναθεώρηση.
Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας έθεσε το ζήτημα στη συνάντηση που είχε στα Σκόπια με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς οι εκκρεμότητες στις σχέσεις Σκοπίων και Σόφιας εξακολουθούν να μπλοκάρουν την ενταξιακή πορεία της χώρας προς την ΕΕ.
«Συζητήσαμε ανοιχτά για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στις σχέσεις με τον ανατολικό μας γείτονα. Επιθυμία μας είναι τα θέματα αυτά να ξεπερνιούνται μέσω του διαλόγου, με καλή βούληση και αμοιβαίο σεβασμό», δήλωσε ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι μετά τη συνάντηση.
Φον ντερ Λάιεν: Πρώτα η συνταγματική τροποποίηση
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατέστησε σαφές ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας μπορεί να προχωρήσει αφού προηγουμένως τροποποιηθεί το Σύνταγμα, ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που ζει στη χώρα.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η άρση της συγκεκριμένης εκκρεμότητας θα επιτρέψει στα Σκόπια να επιταχύνουν τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
«Μόλις αρθεί το αδιέξοδο, η ενταξιακή διαδικασία της Βόρειας Μακεδονίας μπορεί να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς, καθώς ήδη υλοποιούνται εντατικά οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις», ανέφερε.
Η Σόφια, από την πλευρά της, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να επαναδιαπραγματευτεί την υποχρέωση για συνταγματική αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας.
Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ έχει δηλώσει ότι η Βόρεια Μακεδονία οφείλει να σεβαστεί τα δικαιώματα της μειονότητας και να την εντάξει στο Σύνταγμά της, υποστηρίζοντας ότι η ενταξιακή πορεία των Σκοπίων εξαρτάται από την εκπλήρωση των κριτηρίων που έχει θέσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η εκκρεμότητα που κρατά παγωμένες τις διαπραγματεύσεις
Η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας παραμένει στάσιμη, καθώς η χώρα δεν έχει υλοποιήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε βάσει της ευρωπαϊκής πρότασης του καλοκαιριού του 2022.
Η συμφωνία προβλέπει την τροποποίηση του Συντάγματος ώστε να αναγνωριστεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα. Την πρόταση είχε αποδεχθεί η προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση, χωρίς όμως να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία δύο τρίτων στη Βουλή.
Απέναντι στη συνταγματική αλλαγή είχε ταχθεί το δεξιό VMRO-DPMNE του Χρίστιαν Μίτσκοσκι, το οποίο τότε βρισκόταν στην αντιπολίτευση και ανέλαβε την εξουσία τον Ιούνιο του 2024.
Ο Μίτσκοσκι εξακολουθεί να απορρίπτει την τροποποίηση υπό τις σημερινές συνθήκες, ενώ Βρυξέλλες και Σόφια επαναλαμβάνουν ότι αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να ανοίξουν τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Η διαφωνία για τη βουλγαρική μειονότητα
Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, στη Βόρεια Μακεδονία καταγράφηκαν περίπου 3.500 Βούλγαροι, ποσοστό μόλις 0,2% του πληθυσμού.
Η Βουλγαρία αμφισβητεί αυτά τα στοιχεία, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία της απογραφής δεν διασφάλισε τη συμμετοχή όλων των πολιτών βουλγαρικής καταγωγής και κατηγορώντας τα Σκόπια ότι υποβαθμίζουν την ιστορική βουλγαρική παρουσία στη χώρα.
Το ζήτημα επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη δύσκολες σχέσεις των δύο γειτονικών κρατών, οι οποίες χαρακτηρίζονται εδώ και δεκαετίες από διαφωνίες γύρω από την ιστορία, την εθνική ταυτότητα και τη γλώσσα.
Οι εντάσεις έχουν ενισχυθεί μετά την επιστροφή του VMRO-DPMNE στην κυβέρνηση τον Ιούνιο του 2024.
Τελευταίος σταθμός της περιοδείας στα Δυτικά Βαλκάνια
Τα Σκόπια αποτέλεσαν τον τελευταίο σταθμό της περιοδείας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια, η οποία ξεκίνησε στις 30 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε σήμερα.
Είχαν προηγηθεί επισκέψεις στα Τίρανα, την Πρίστινα και την Ποντγκόριτσα, όπου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συζήτησε με τις ηγεσίες της Αλβανίας, του Κοσόβου και του Μαυροβουνίου την ευρωπαϊκή τους προοπτική.
Το Βελιγράδι και το Σεράγεβο δεν περιλήφθηκαν στο πρόγραμμα λόγω των επικείμενων εκλογών στη Σερβία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Η φον ντερ Λάιεν προτίθεται να επισκεφθεί τις δύο χώρες σε μεταγενέστερο χρόνο.
