Το Ιράν πρέπει να μειώσει ουσιαστικά την ικανότητά του για εμπλουτισμό ουρανίου, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον τερματισμό του επτάμηνου πολέμου, δήλωσε ο Τζέι Ντι Βανς.
Σε συνέντευξή του στο Reuters, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ υπογράμμισε ότι μια συμφωνία δεν μπορεί να βασιστεί μόνο σε μελλοντικές δεσμεύσεις της Τεχεράνης, αλλά απαιτεί πραγματική υποχώρηση στις δυνατότητες υψηλού εμπλουτισμού.
«Αν δεν θέλεις πυρηνικό όπλο, γιατί χρειάζεσαι καύσιμο εμπλουτισμένο στο 60%; Και αν θέλεις να δείξεις ότι δεσμεύεσαι να μην κατασκευάσεις πυρηνικό όπλο, τότε δεν παράγεις ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού», ανέφερε ο Βανς.
Πρόσθεσε ότι, εάν το Ιράν θέλει να αποδείξει πως δεν επιδιώκει πυρηνικό όπλο, θα πρέπει να προχωρήσει σε «κάτι ουσιαστικό» σε σχέση με τις υφιστάμενες δυνατότητες εμπλουτισμού του.
Κρίσιμος ρόλος του Βανς στις διαπραγματεύσεις
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, ο οποίος στο παρελθόν είχε εκφράσει επιφυλάξεις για την εμπλοκή των ΗΠΑ σε πολέμους στο εξωτερικό, έχει αναλάβει σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και έχει εξελιχθεί παράλληλα σε πολιτικό ζήτημα για τον Ντόναλντ Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Βανς έκανε τις δηλώσεις τη Δευτέρα, μετά από προεκλογική περιοδεία στην Αλάσκα, επιμένοντας ότι η Ουάσινγκτον ζητά συγκεκριμένες ενέργειες και όχι απλές διαβεβαιώσεις από την ιρανική πλευρά.
Ανταλλαγή προτάσεων Ουάσινγκτον και Τεχεράνης
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν ανταλλάξει τις τελευταίες εβδομάδες προτάσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία πρόταση της Τεχεράνης και έχει προειδοποιήσει ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις ενδέχεται να ενταθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο Βανς ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον παραμένει ανοιχτή σε συμφωνία, αλλά απαιτεί απτές παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα. «Δεν πρόκειται να ανταλλάξουμε λόγια με πράξεις», είπε.
Αβεβαιότητα για τα κέντρα λήψης αποφάσεων
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος αναφέρθηκε και στην αβεβαιότητα που, όπως υποστήριξε, υπάρχει στην Ουάσινγκτον για το ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων στο Ιράν.
Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε επαφή με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, όμως, σύμφωνα με τον Βανς, δεν είναι σαφές πόση πραγματική εξουσία διαθέτουν.
«Ένα από τα πράγματα που διαπιστώσαμε είναι ότι δεν είναι απολύτως σαφές πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στη χώρα τους», δήλωσε.
Παρόμοια θέση διατύπωσε την Τρίτη και ο Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας ότι το «μεγαλύτερο πρόβλημα» είναι πως κανείς δεν γνωρίζει ποιος διοικεί αυτή τη στιγμή το Ιράν.
Η απάντηση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά απορρίπτει αυτή την εικόνα. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ δήλωσε την Κυριακή ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν πολύ καλά ποιοι είναι οι συνομιλητές τους και πώς λειτουργεί το σύστημα λήψης αποφάσεων της χώρας.
Κατά τον ίδιο, το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στις «αντιφατικές θέσεις και τα συγκεχυμένα μηνύματα» που προέρχονται από Αμερικανούς αξιωματούχους.
Τι λέει για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις
Ο Βανς ανέφερε επίσης ότι έχει συνομιλήσει προσωπικά με διοικητές στο πεδίο, προκειμένου να σχηματίσει άμεση εικόνα για την πορεία των επιχειρήσεων.
Απέρριψε τις ανησυχίες για σοβαρές ελλείψεις κρίσιμων πυρομαχικών και υποστήριξε ότι, παρότι οι ιρανικές δυνάμεις καταφέρνουν κατά διαστήματα να πλήττουν εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, δεν μπορούν συνολικά να διακόψουν τις εξαγωγές ενέργειας μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού.
Ο ίδιος απέφυγε να διευκρινίσει εάν έχει αναλάβει την ηγεσία των ειρηνευτικών συνομιλιών, παρά το γεγονός ότι συχνά περιγράφεται ως βασικός διαπραγματευτής του Λευκού Οίκου.
«Σίγουρα συμμετέχουμε», είπε, προσθέτοντας ότι «τελικά, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι εκείνος που καθορίζει την πορεία».
