«Το ΝΑΤΟ γίνεται πολύ πιο ισχυρό και αποτελεσματικό με τη Γροιλανδία στα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Με νέα ανάρτησή του στο Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε με απόλυτο τρόπο το ζήτημα της Γροιλανδίας, ξεκαθαρίζοντας ότι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου «πρέπει να περάσει υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών», υπογραμμίζοντας πως «τίποτα λιγότερο δεν είναι αποδεκτό».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η ένταξη της Γροιλανδίας στην αμερικανική σφαίρα ελέγχου θα ενίσχυε καθοριστικά το ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι «η Συμμαχία γίνεται πολύ πιο ισχυρή και αποτελεσματική με τη Γροιλανδία στα χέρια των Ηνωμένων Πολιτειών». Παράλληλα, προειδοποίησε ότι σε διαφορετική περίπτωση «θα το κάνουν η Ρωσία ή η Κίνα», κάτι που, όπως τόνισε, «δεν πρόκειται να συμβεί».
Στην ανάρτησή του, ο Τραμπ επικαλείται λόγους εθνικής ασφάλειας, χαρακτηρίζοντας τη Γροιλανδία «ζωτικής σημασίας» για το αμερικανικό αμυντικό σύστημα Golden Dome που βρίσκεται υπό κατασκευή. Επιμένει, μάλιστα, ότι χωρίς τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ –την οποία, όπως αναφέρει, ενίσχυσε κατά την πρώτη του θητεία και συνεχίζει να αναβαθμίζει– το ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αξιόπιστη αποτρεπτική δύναμη. «Οτιδήποτε λιγότερο από αυτό είναι απαράδεκτο», καταλήγει.
«Τα σύνορα δεν αλλάζουν με τη βία»
Άμεση και κατηγορηματική ήταν η απάντηση από την Κοπεγχάγη και το Νουούκ. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, απέρριψαν κάθε εξωτερική αξίωση επί της αυτόνομης περιοχής, εκπέμποντας μήνυμα ενότητας εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών πιέσεων.
Η Φρεντέρικσεν έθεσε το ζήτημα σε επίπεδο θεμελιώδους αρχής, τονίζοντας ότι «δεν πρόκειται μόνο για τη Γροιλανδία ή το Βασίλειο της Δανίας», αλλά για τη διεθνή τάξη συνολικά. «Τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία, οι λαοί δεν εξαγοράζονται και οι μικρές χώρες δεν πρέπει να φοβούνται τις μεγάλες», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι Δανία και Γροιλανδία υπερασπίζονται αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η ευρωπαϊκή δημοκρατία.
Σε ιδιαίτερα φορτισμένο τόνο, απευθύνθηκε απευθείας στους πολίτες της Γροιλανδίας, λέγοντας: «Να γνωρίζετε ότι στεκόμαστε ενωμένοι».
Από την πλευρά του, ο Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ξεκαθάρισε ότι «η Γροιλανδία δεν θέλει να γίνει μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών», υπογραμμίζοντας πως η κυβέρνηση της αυτόνομης περιοχής επιδιώκει «ειρηνικό διάλογο και συνεργασία, με απόλυτο σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στη συνταγματική μας θέση και στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης».
Το «deal» που αναζητεί ο Τραμπ
Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες εκτιμούν ότι ο Τραμπ επιδιώκει πρωτίστως ένα πολιτικό τρόπαιο. Ένα πιθανό σενάριο συμβιβασμού θα μπορούσε να περιλαμβάνει αυξημένες ευρωπαϊκές επενδύσεις στην ασφάλεια της Αρκτικής μέσω του ΝΑΤΟ, σε συνδυασμό με αμερικανική πρόσβαση στην εκμετάλλευση κρίσιμων ορυκτών της Γροιλανδίας.
«Αν επανασυσκευάσεις έξυπνα την ασφάλεια της Αρκτικής, προσθέσεις τα κρίσιμα ορυκτά και βάλεις έναν μεγάλο φιόγκο από πάνω, υπάρχει πιθανότητα να υπογράψει», ανέφερε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος διπλωμάτης, υπενθυμίζοντας ότι παρόμοιες κινήσεις κατευνασμού είχαν λειτουργήσει και στο παρελθόν.
Στο στρατιωτικό σκέλος, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αποκάλυψε ότι βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη συζητήσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, καλύπτοντας το πάγιο αίτημα του Τραμπ για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνεισφορά στη συλλογική άμυνα.
Στο οικονομικό επίπεδο, ωστόσο, τα δεδομένα είναι πιο σύνθετα. Αν και η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά αποθέματα κρίσιμων πρώτων υλών, η εκμετάλλευσή τους παραμένει περιορισμένη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει πάντως να υπερδιπλασιάσει τις επενδύσεις της στο νησί στον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα μοντέλο συν-επένδυσης που θα μπορούσε να προσελκύσει την Ουάσιγκτον.
Ο φόβος για τη συνοχή του ΝΑΤΟ
Πίσω από τις διπλωματικές διεργασίες κυριαρχεί ένας υπαρξιακός φόβος: το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης σε έδαφος χώρας-μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. «Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στη Συνθήκη για επίθεση συμμάχου σε σύμμαχο», σημείωσε διπλωμάτης της Συμμαχίας, προειδοποιώντας ότι ένα τέτοιο σενάριο θα ισοδυναμούσε με το τέλος του ΝΑΤΟ.
Την ίδια ανησυχία εξέφρασαν τόσο ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, όσο και η Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία δήλωσε ευθέως ότι σε μια τέτοια περίπτωση «όλα θα σταματούσαν».
Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να «παραδώσει» τη Γροιλανδία, διπλωματικές πηγές παραδέχονται ότι ο πρωταρχικός στόχος είναι η διάσωση της ευρωατλαντικής συνοχής. «Αυτό είναι σοβαρό – και η Ευρώπη φοβάται», σημείωσε χαρακτηριστικά Ευρωπαίος διπλωμάτης, περιγράφοντας τη συγκυρία ως «σεισμική».
