Το AKP επαναφέρει το ζήτημα της υποψηφιότητας του Τούρκου προέδρου, ενώ ο Μπαχτσελί δείχνει προς τις κάλπες του Μαΐου 2028.
Η συζήτηση για μία ακόμη προεδρική υποψηφιότητα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιστρέφει δυναμικά στην Τουρκία, καθώς κορυφαία στελέχη της κυβερνητικής συμμαχίας αρχίζουν πλέον να περιγράφουν δημόσια τη θεσμική οδό μέσω της οποίας ο σημερινός πρόεδρος θα μπορούσε να διεκδικήσει εκ νέου την εξουσία στις επόμενες εκλογές.
Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του AKP, Αμπντουλχαμίτ Γκιουλ, υποστήριξε ότι δεν υφίσταται νομικό ή συνταγματικό εμπόδιο για νέα υποψηφιότητα Ερντογάν, παραπέμποντας ουσιαστικά σε απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης. Όπως ανέφερε, η Βουλή μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε ο Ερντογάν να είναι εκ νέου υποψήφιος, συνδέοντας παράλληλα τη συζήτηση με την ευρύτερη επιδίωξη του AKP για νέο Σύνταγμα.
Τι προβλέπει το Σύνταγμα
Η εικόνα είναι πιο σύνθετη από τη διατύπωση του Γκιουλ. Το άρθρο 101 του τουρκικού Συντάγματος προβλέπει ότι ένα πρόσωπο μπορεί να εκλεγεί πρόεδρος έως δύο φορές, κάτι που κανονικά θα έκλεινε τον δρόμο για τρίτη εκλογή Ερντογάν μετά τις νίκες του το 2018 και το 2023.
Υπάρχει, ωστόσο, ειδική πρόβλεψη στο άρθρο 116. Εφόσον η τουρκική Εθνοσυνέλευση αποφασίσει, με πλειοψηφία των τριών πέμπτων των συνολικά 600 βουλευτών, δηλαδή με τουλάχιστον 360 ψήφους, την ανανέωση των εκλογών κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας ενός προέδρου, τότε ο εν ενεργεία πρόεδρος μπορεί να είναι υποψήφιος ακόμη μία φορά.
Αυτός είναι και ο θεσμικός μηχανισμός στον οποίο παραπέμπει εδώ και καιρό το AKP. Αντίστοιχη ερμηνεία είχε παρουσιαστεί επισήμως και στη Βουλή, με στελέχη του κυβερνώντος κόμματος να επισημαίνουν ότι απόφαση για ανανέωση των εκλογών μπορεί να επιτρέψει στον Ερντογάν να διεκδικήσει νέα θητεία.
Ο Μπαχτσελί δείχνει προς τον Μάιο του 2028
Το πολιτικό σκέλος της συζήτησης ανέλαβε να επαναφέρει ο ηγέτης του εθνικιστικού MHP και κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος επανέλαβε ότι το κόμμα του θα στηρίξει τον Τούρκο πρόεδρο σε μία νέα εκλογική αναμέτρηση.
Ο Μπαχτσελί τοποθέτησε την επόμενη εκλογική αναμέτρηση στις 14 Μαΐου 2028, αφήνοντας παράλληλα ανοικτό το ενδεχόμενο η ημερομηνία να μετακινηθεί λίγο νωρίτερα. Επέμεινε μάλιστα ότι σε μία τέτοια περίπτωση δεν θα επρόκειτο, κατά την ορολογία του Συντάγματος, για «πρόωρες εκλογές», αλλά για «ανανέωση των εκλογών».
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μία κοινοβουλευτική απόφαση για ανανέωση των εκλογών πριν από την κανονική λήξη της θητείας είναι ακριβώς εκείνη που θα μπορούσε να ενεργοποιήσει την εξαίρεση του άρθρου 116 και να επιτρέψει στον Ερντογάν να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα.
Η «τρίτη ημισέληνος»
Ο Μπαχτσελί χρησιμοποίησε και τη συμβολική αναφορά στις τρεις ημισελήνους, το έμβλημα του MHP, λέγοντας ότι ο Ερντογάν έχει ήδη ολοκληρώσει τις δύο, με τις εκλογικές νίκες του 2018 και του 2023, και ότι απομένει η τρίτη. Με τον τρόπο αυτό κατέστησε σαφές ότι, για το MHP, η συνέχιση της συμμαχίας με το AKP και η στήριξη νέας υποψηφιότητας Ερντογάν αποτελούν ήδη μέρος του πολιτικού σχεδιασμού για την επόμενη αναμέτρηση.
Η συζήτηση επομένως δεν αφορά πλέον μόνο το εάν ο Ερντογάν επιθυμεί να παραμείνει στην εξουσία μετά το 2028, αλλά κυρίως με ποιον θεσμικό τρόπο θα μπορούσε να καταστεί ξανά υποψήφιος. Με βάση το ισχύον Σύνταγμα, η κρίσιμη κίνηση θα πρέπει να γίνει από την Εθνοσυνέλευση και να συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 360 βουλευτών. Το εάν και πότε θα συγκροτηθεί μια τέτοια πλειοψηφία αποτελεί πλέον ένα από τα κεντρικά ζητήματα της τουρκικής πολιτικής σκηνής ενόψει του 2028.
