Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει βιώσει επαναλαμβανόμενα φαινόμενα ξηρασίας, όμως το 2025 ξεχώρισε αρνητικά.
Η μέση βροχόπτωση κατέγραψε το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 52 ετών, με τις περιοχές της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου να πλήττονται δυσανάλογα.
Η έλλειψη νερού είχε άμεσες συνέπειες στη γεωργία. Σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Γεωργίας, σε πολλές αγροτικές ζώνες έχουν ήδη καταγραφεί οι πρώτες σοβαρές απώλειες στις σοδειές, πριν καν ολοκληρωθεί η καλλιεργητική περίοδος.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω από ξαφνικά φαινόμενα παγετού, τα οποία έπληξαν έως και το 70% ορισμένων ειδών φρούτων, όπως αναφέρει η Deutsche Welle.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας (TÜİK), η συνολική συγκομιδή φρούτων ήταν περίπου 30% χαμηλότερη, ενώ η παραγωγή σιτηρών μειώθηκε κατά 12%.
«Πολυεπίπεδη κρίση» με κοινωνικές προεκτάσεις
Η κλιματολόγος Έζγκι Κοβάντζι από το Πανεπιστήμιο Αντιγιάμαν περιγράφει την κατάσταση ως μια «πολυεπίπεδη κρίση» που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα, τα μέσα διαβίωσης και τις πόλεις.
Η πτώση της στάθμης των ταμιευτήρων, η εξάντληση των υπόγειων υδάτων και τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθιστούν την αγροτική παραγωγή ολοένα και πιο ευάλωτη.
Μείωση σε κρέας και γαλακτοκομικά
Η κρίση δεν περιορίστηκε στις καλλιέργειες. Η παραγωγή κόκκινου κρέατος και γάλακτος μειώθηκε αισθητά.
Οι χαμηλότερες αποδόσεις, οι αυξήσεις στις τιμές των ζωοτροφών και ο περιορισμός των καλλιεργούμενων εκτάσεων άσκησαν έντονη πίεση τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές.
Τρόφιμα και αναψυκτικά ακριβότερα κατά 40%
Οι τιμές αυξήθηκαν απότομα. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία, το κόστος ορισμένων γεωργικών εισροών έχει διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια.
Μόνο το 2025, τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά έγιναν κατά σχεδόν 40% ακριβότερα, επιβαρύνοντας σοβαρά τα νοικοκυριά.
Ο αγροτικός δημοσιογράφος Αλί Εκμπέρ Γίλντιριμ επισημαίνει ότι η κρίση δεν οφείλεται αποκλειστικά στο κλίμα.
Οι λανθασμένες γεωργικές πολιτικές, οι αναποτελεσματικές επιδοτήσεις και η ανεπαρκής στήριξη των αγροτών επιδείνωσαν δραματικά την κατάσταση.
Όπως τονίζει: «Η Τουρκία δεν βιώνει απλώς ξηρασία, αλλά έναν συνδυασμό κλιματικών κινδύνων και πολιτικά επιδεινούμενων οικονομικών προβλημάτων».
Η ξηρασία είναι πιο επικίνδυνη από πυρκαγιές και πλημμύρες
Η ξηρασία αναδεικνύει τη στενή διασύνδεση μεταξύ κλιματικής αλλαγής, οικονομίας και κοινωνίας.
Η μείωση των αποδόσεων, το αυξημένο κόστος παραγωγής και ο επίμονος πληθωρισμός καθιστούν την τουρκική γεωργία εξαιρετικά εύθραυστη.
Σύμφωνα με ειδικούς, αυτή η αλυσιδωτή αντίδραση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή επισιτιστική κρίση σε ορισμένες περιοχές.
Μετανάστευση, ανισότητες και επιπτώσεις στα παιδιά
Η Κοβάντζι προειδοποιεί ότι πολλοί κάτοικοι της υπαίθρου ενδέχεται να αναγκαστούν να μετακινηθούν στις πόλεις, εντείνοντας τα ήδη υπάρχοντα κοινωνικά προβλήματα.
Στο οικογενειακό επίπεδο, το βάρος της διαχείρισης της κρίσης πέφτει κυρίως στις γυναίκες, ενώ οι συνέπειες της ξηρασίας έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη διατροφή και τη μαθησιακή ικανότητα των παιδιών.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά: «Η ξηρασία δεν είναι τόσο θεαματική όσο μια πυρκαγιά ούτε τόσο ξαφνική όσο μια πλημμύρα, κι όμως, ακριβώς γι’ αυτό είναι τόσο επικίνδυνη».
Κρίσιμος προμηθευτής φουντουκιών για την Ε.Ε.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Τουρκία δεν αποτελεί βασικό προμηθευτή αγροτικών προϊόντων. Το 2024, μόλις 4,3% των συνολικών εισαγωγών γεωργικών προϊόντων της Ε.Ε. προήλθε από τη χώρα, κυρίως φρούτα, ξηρούς καρπούς και μεταποιημένα προϊόντα.
Τέλος, να υπενθυμίσουμε πως η Τουρκία παράγει περίπου τα δύο τρίτα της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που την καθιστά μακράν τον σημαντικότερο προμηθευτή φουντουκιών για την ευρωπαϊκή αγορά.
