Όσο οι μεγάλες οικονομίες δυσκολεύονται να συγκρατήσουν χρέος και ελλείμματα, η Ελλάδα βελτιώνει τα δημοσιονομικά της μεγέθη και ανεβαίνει στην επενδυτική βαθμίδα.
Η σημασία των νέων αναβαθμίσεων της ελληνικής οικονομίας φαίνεται καλύτερα αν κοιτάξει κανείς τι συμβαίνει γύρω μας. Το παγκόσμιο δημοσιονομικό περιβάλλον επιδεινώνεται. Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος, λίγο κάτω από το 94% του ΑΕΠ το 2025, θα φτάσει το 100% έως το 2029 και επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος της αύξησης προέρχεται από τις ισχυρότερες οικονομίες. Υψηλότερα επιτόκια, αμυντικές δαπάνες, ενεργειακές αναταράξεις και μεγαλύτερες κοινωνικές ανάγκες πιέζουν τους προϋπολογισμούς.
Η Ελλάδα ακολουθεί αυτή τη στιγμή την αντίθετη διαδρομή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα μειωθεί από 146,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 140,7% φέτος και 134,4% το 2027, ενώ ο προϋπολογισμός θα παραμείνει πλεονασματικός. Η σύγκριση με τη Γαλλία είναι ενδεικτική. Το Παρίσι περιμένει χρέος 119,3% φέτος και 121,7% το 2027, μαζί με έλλειμμα 5,4% του ΑΕΠ. Η μία χώρα προσπαθεί να ανακόψει την άνοδο του χρέους της, η άλλη εξακολουθεί να το αποκλιμακώνει με ταχύ ρυθμό.
Οι αναβαθμίσεις έχουν εξήγηση
Μέσα σε αυτό το σκηνικό ήρθαν σχεδόν ταυτόχρονα οι αποφάσεις της Scope και της Moody’s. Η Scope ανέβασε την Ελλάδα από BBB σε BBB+, με σταθερές προοπτικές, επικαλούμενη την ταχεία μείωση του χρέους, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και τη δημοσιονομική διαχείριση. Η Moody’s διατήρησε το Baa3, αλλά μετέτρεψε τις προοπτικές από σταθερές σε θετικές, συνδέοντας την απόφασή της με την πρόοδο στις οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις και την ενίσχυση της δημοσιονομικής ανθεκτικότητας.
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό βάρος της εξέλιξης. Οι αξιολογήσεις δεν αφορούν μια καλή χρονιά ή έναν ευνοϊκό οικονομικό κύκλο. Οι οίκοι εξετάζουν αν η βελτίωση μπορεί να αντέξει στον χρόνο. Και σήμερα καταγράφουν μια χώρα που, παρά τις φορολογικές μειώσεις, τις αυξημένες αμυντικές ανάγκες και τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, εξακολουθεί να εμφανίζει πλεόνασμα και να περιορίζει το βάρος του χρέους.
Το επόμενο τεστ
Η θετική πορεία ασφαλώς δεν έχει κατοχυρωθεί για πάντα. Η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, η χαμηλή παραγωγικότητα, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και ένα δυσμενέστερο διεθνές περιβάλλον αποτελούν πραγματικές δοκιμασίες. Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, η σημερινή εικόνα έχει μεγαλύτερη σημασία.
Πριν από λίγα χρόνια, κάθε διεθνής αναταραχή δημιουργούσε αυτομάτως ερωτήματα για την αντοχή της Ελλάδας. Σήμερα, ενώ οι δημοσιονομικές ανησυχίες επιστρέφουν ακόμη και στις μεγάλες οικονομίες, οι οίκοι αξιολόγησης εξετάζουν πόσο ακόμη μπορεί να βελτιωθεί το ελληνικό πιστωτικό προφίλ. Αυτή είναι η ουσιαστική αλλαγή που αποτυπώνουν οι αναβαθμίσεις.
